Título 25: Entroido de Bueu: as lacas e o mar de Pontevedra

Título 25: Entroido de Bueu: as lacas e o mar de Pontevedra

O Entroido en Galicia é unha festa de recoñecido interese turístico que se vive de moi diversa maneira ao longo da xeografía galega. Mentres que nalgunhas zonas da montaña ourensá e Lugo os personaxes mitolóxicos e o lume protagonizan a festa, nas Rías Baixas a tradición adquire unha dimensión única, intimamente ligada ao mar e á sátira. Neste contexto, o Entroido de Bueu emerge como unha das celebracións máis representativas e auténticas da costa de Pontevedra, unha festa onde o ridículo, a crítica social e o humor irón man da man coasletas tradicionais e a esencia mariñeira.

Historia e tradición: A arte da sátira mariñeira

A orixe do Entroido de Bueu, como o da maioría dos entroidos galegos, é froito da cristianización de festas pagás de fertilidade e de carácter invernal. Con todo, en Bueu a festa evolucionou ata converterse no grandeescape da ruda vida cotiá dos mariñeiros. A tradición oral e as crónicas locais sinalan que o Entroido bués viviu a súa «Idade de Ouro» a finais do século XIX e principios do XX, cando as redes, a sardiña e a emigración a América marcaban o ritmo de vida da vila.

A propia vila divídese tradicionalmente en dous grandes bandos para a festa: os «peorles» (ou da zona baixa, próximos ao porto e as conserveiras) e os «chupatos» (ou da zona alta). Durante os días de Entroido, estes dous grupos bótanse pullas de forma amigable a través das cancións e as representacións teatrais nas rúas.

Ofertas de viaje a Galicia

Ahorra un 25% o más en tu alojamiento — hasta un 25% de descuento

Ver en Expedia →

O elemento central e máis identitario da historia do Entroido de Bueu son as lacas. Estes coros satíricos, compostos tradicionalmente por homes (aínda que hoxe en día a muller está plenamente integrada), adícanse a percorrer as rúas, prazas e tabernas da localidade para cantar coplas. As lacas son o termómetro social de Bueu: a través da súa música, critican con humor e sen filtros os feitos máis relevantes do ano, tanto a nivel local (problemas coas redes, as cotas de pesca, os atrasos en obras municipais) como nacional e internacional. A orixinalidade dos disfrazes e a astucia das letras son o verdadeiro motor desta festividade.

Data: Cando gozar do Entroido de Bueu

Como é tradicional, o Entroido non ten unhas datas fixas no calendario gregoriano, senón que vén determinado polo calendario lunar e a celebración da Semana Santa. As festividades princiális do Entroido de Bueu teñen lugar entre o Venres de Entroido e o Martes de Entroido, acadando o seu momento álxido o Martes pola tarde e noite.

De xoves a martes, a vila transfórmase. Aínda que os actos institucionais e as actuacións das lacas comezan xeralmente a semana anterior (co que se coñece como «Antroido» ou fins de semana previos), é na despedida do home ata o mércores de cinsa cando Bueu ferve de xente, música e cor. É recomendable estar atentos ás redes sociais e á web do Concello de Bueu para confirmar as datas exactas de cada edición, xa que a programación adoita presentarse a finais de xaneiro.

Programa: Actos imprescindibles da festa

O programa do Entroido de Bueu é intenso e está deseñado para que non hai un só momento de aburrimento. Aínda que pode variar lixeiramente cada ano, os actos máis salientables e tradicionais que ningún visitante debería perderse inclúen:

• Concurso de Lacas: É o evento estrela. Celébrase habitualmente o luns ou o martes de Entroido nun espazo pechado ou praza habilitada ao efecto. As diferentes agrupacións suben ao escenario para interpretar as súas coplas, acompañadas de instrumentos clásicos como a gaita, o pandeiro, a caixa ou ateclas. O nivel de orixinalidade nos vestiarios (que adoitan estar feitos con materiais reciclados ou temáticos relacionados co mar) e a calidade das letras é sorprendente.
• Pasacalles e Charangas: Dende o venres, as rúas de Bueu énchense de charangas que van dunha taberna a outra. A música non para e a participación popular é total. As rúas Abel Viano, a praza do Concello e a zona do peirao son os epicentros da festa.
• O Entroido Infantil: A tradición asegúrase o seu relevo coas actuacións dos máis pequenos. Os nenos das escolas de Bueu elaboran as súas propias lacas e pasacalles, mostrando a súa creatividade e mantendo viva a cultura local nas novas xeracións.
• Enterro da Sardiña ou do Entroido: O Martes á medianoite, ou o mércores de cinsa, dáse por concluída a festa. Con humor e unha última cea, despídese o Entroido ata o ano seguinte nun ambiente máis íntimo e recollido.

Gastronomía: Os sabores do mar de Pontevedra

Non se pode entender o Entroido de Bueu sen a súa gastronomía. O concello é coñecido como a «Capital do Mexillón», e durante os días de festa, as tabernas e locais sociais poñen todo o seu esmero en ofrecer o mellor da súa cociña. Aínda que o Entroido en Galicia está asociado á filloa, o lacón e o cocido, en Bueu o mar é o gran protagonista das táboas.

Os afortunados visitantes poderán gozar de tapas e racións de mexillón de batea (preparado á vinagreta, ao vapor ou á moura), de polbo á feira, chocos, puntas de rapai, e unha longa etcétera de mariscos e peixes de excepcional calidade. Ademais, é moi habitual que as «lacas», tras as súas actuacións, xanten ou cenen conxuntamente nos locais sociais, xerando un ambiente de irmandade arredor de boas canles de viño branco das Rías Baixas e excelentes empanadas.

Aloxamento: Onde descansar tras a festa

Bueu e a súa contorna (a bela península do Morrazo) ofrecen múltiples opcións de aloxamento para todos os gustos e petos. A demanda durante o Entroido é alta, polo que é imprescindible reservar con antelación.

Na propia vila de Bueu pódense atopar hostais acolledores e pequenos hoteis de carácter familiar, ideais para estar no centro da festa. Para aqueles que buscan unha experiencia máis turística e tranquilidade tras o ruído da vila, a zona de Cangas (a escasos minutos en coche) ou a parroquia buesa de Lapamán, coas súas famosas praias, ofrecen casas rurais e hoteis con vistas ao mar. Outra opción fantástica é viaxar ata Moaña ou Bueu alto, onde o turismo rural está moi consolidado e permite gozar das vistas sobre a Ría de Vigo e a Illa de Ons.

Cómo chegar a Bueu

Bueu está situado na comarca do Morrazo, ao norte da provincia de Pontevedra, nunha posición privilexiada e de moi fácil acceso, sexa cal sexa o medio de transporte escollido.

• En coche: É a opción máis habitual e recomendable para gozar das vías panorámicas. Dende Vigo, pódese chegar a Bueu cruzando a Ponte de Rande sobre a Ría de Vigo e tomando a estrada PO-551 (autovía AG-41 e posterior PO-551) en dirección a Cangas/Bueu. A viaxe dende Vigo leva uns 25 minutos. Dende Pontevedra, a ruta máis rápida é coller a autovía AG-41 dirección Vigo, saír en dirección Moaña e continuar pola PO-551 ata Bueu; aproximadamente uns 35 minutos.
• En autobús: A empresa Lugove conecta de forma regular a cidade de Vigo (con paradas no centro da cidade e en estacións de tren e autobús) con Cangas e Bueu. Os servizos son frecuentes durante o día, aínda que durante as noites de Entroido adoitan habilitarse servizos especiais de madrugada para facilitar o regreso dos festexeiros.
• En barco (unha alternativa romántica): Para aquelos que se aloxen en Vigo, unha das formas máis pintorescas de achegarse á zona é coller o transporte marítimo de Naviera Nabia dende a Estación Marítima de Vigo ata Cangas. A travesía dura uns 20 minutos e ofrece unhas vistas espectaculares da Ría e das Rías Baixas. Dende Cangas, Bueu está a só 10-15 minutos en autobús ou taxi.

Conclusión

O Entroido de Bueu non é só unha festa; é unha declaración de principios dun pobo que sabe rirse de si mesmo e do mundo que o rodea coa maxia da música e a palabra. Unha viaxe a Bueu nestas datas é un bautismo de sal e humor. A calor humana dos galegos, a calidade inigualable dos seus produtos do mar e a maxia das lacas converten esta vila pontevedresa nun destino obrigatorio para quen queira vivir un Entroido auténtico e mariñeiro. Non esquezas o teu disfraz, botas cabelo de murcho (clima das Rías Baixas mediante) e prepararte para gozar dunha das expresións culturais máis fascinantes de Galicia.