Título 20: Entroido de Mondoñedo: a tradición hipolita na Mariña

Título 20: Entroido de Mondoñedo: a tradición hipolita na Mariña

Por: [Redacción engalicia.info]

O Entroido de Mondoñedo non é só unha festa; é unha viaxe no tempo, un espectáculo cultural onde a tradición, a sátira e a maxia cobran vida nas rúas empedradas dunha das cidades máis antigas de Galicia. Declarado Festa de Interese Turístico Galego, este entroido distínguese claramente doutras celebracións de Galicia, como o lardeiro ou as pantallas de Xinzo de Limia, grazas a unha figura iconográfica única e profundamente arraigada na comarca da Mariña Lucense: o Xenerais da Ulloa e os Hippies, comunmente coñecidos como a tradición hipolita.

A maxia da tradición: Os Hippies e o mandato da_MODIFIED

Historia: Dende os antroidos medievais á actualidade

Mondoñedo, cun conxunto histórico que o converte nun auténtico museo ao aire libre, leva séculos celebrando o entroido. Aínda que a historia moderna da tradición hipolita tal e como a coñecemos hoxe remóntase ás primeiras décadas do século XX, as súas raíces afúndense nos antigos festivais de inverno e nas celebracións previas á coresma, onde o pobo se mofaba dos poderosos.

Ofertas de viaje a Galicia

Hoteles en Galicia — hasta un 25% de descuento

Ver en Expedia →

A introdución dos «Hippies» na simboloxía do entroido mindoniense prodúcese no ano 1927. Nun principio, as comparsas disfrazábanse con traxes que parodiaban os movementos contraculturais e exóticos que comezaban a coñecerse, combinándoos coas tradicionais cabezoneras. Cos anos, a figura foi evolucionando e consolidándose. Os traxes foron facéndose cada vez máis recargados, coloristas e espectaculares, decorados con plumas, lentejuelas e teas vistosas, até converterse no emblema indiscutible da festa.

Durante a posguerra e os anos escuros, a festa sufriu unha forte represión e estivo a piques de desaparecer. Con todo, o arraigamento popular foi máis forte e, xa nos anos 70 e 80, o Entroido de Mondoñedo renaceu cunha vitalidade sen precedentes, impulsado por varias asociacións culturais locais e grupos de amigos que comezaron a crear as súas propias comparsas con gran esmero.

Data: Cando celebrar a tradición hipolita

O Entroido de Mondoñedo celébrase anualmente, variando as datas segundo o calendario litúrxico, xa que está directamente vencellado á coresma. Os actos principais teñen lugar durante a semana grande do Antroido, comezando o venres e estendéndose ata o mércores de Cinsa.

Tradicionalmente, as datas clave son:

• Venres e Sábado de Antroido: Concentracións de comparsas polas rúas, verbenas e festas nocturnas.
• Domingo: O gran desfile ou Comparsera, onde saen á rúa os Hippies cos seus característicos traxes de plumas e os Xenerais cos seus sombreiros de flores. É o día grande para as familias.
• Mércores de Cinsa: O enterro do Meco e a lectura do testamento, poñendo fin ás festexos cun toque de humor e crítica local.

Programa: Que ver e facer no Entroido mindoniense

Aínda que o programa varía lixeiramente cada ano, a estrutura principal do Entroido de Mondoñedo mantén unha esencia invariable chea de actos para todas as idades. Se decides visitarnos, estes son os momentos que non podes perderte:

1. Proclamación do Anaco: Uns días antes, celébrase o pregón que dá por inauguradas as festas, normalmente a cargo dunha persoa ilustre da cidade ou un membro destacado dalgunha comparsa.
2. A Comparsera (O Desfile): É o acto estrela. O domingo pola tarde, o centro histórico de Mondoñedo énchese de música, coreografías e o ritmo das charangas. Os Hippies desfilan orgulosos cos seus colmilludos cascos e os seus corpos cubertos de plumas. Os Xenerais, pola súa banda, levan traxes de inspiración militar decimonónica, cubertos de medallas e portando grandes sombreiros decorados con flores naturais e lazos de cores.
3. O Concurso de Comparsas: No Auditorio da cidade, as agrupacións Amosa ao público as súas coreografías e críticas teatrais. É un acto moi agardado onde a sátira política e social local ten o seu escenario.
4. O Enterro do Meco: O mércores pola tarde, a tristura apodérase dos entroidistas. Faise un cortexo fúnebre parodyando un enterro real. Ao final, lélvase o «Testamento do Meco», un documento cheo de rima e retranca onde se reparte a herdanza do entroido facendo mofa dos políticos e personaxes locais do último ano. Finalmente, o boneco de palla é queimado, marcando o inicio da coresma.

Gastronomía: Os sabores do entroido

Non hai Entroido en Mondoñedo sen a súa paralela festa gastronómica. A Mariña Lucense é unha zona de pasmo culinario, e durante estas datas, os restaurantes e bares de tapas de Mondoñedo ofrécennos especiais para repoñer forzas.

Entre os pratos salgados destacan as tapas de crocas, peixe fresco da ría cervibreixá, como o rodaballo, ou o clásico lacón con grelos. Con todo, as auténticas protagonistas da sobremesa son as Filloas.

As filloas mindonienses son unha delicia finísima, feitas a base de masa de trigo, ovos, leite (ou caldo, na súa versión máis rústica) e un toque de sal ou azucre. Cócense nunha filloeira de ferro e sírvense quentes, acompañadas de mel, azucre ou crema de licor café. Durante o entroido, tamén é tradicional consumir o Licor Café, unha bebida espirituosa típica de Galicia, elaborada con augardente, café, azucre e herbas, que axuda a entrar en calor nas noites frías de febreiro.

Aloxamento: Onde durmir na capital do bispo

Mondoñedo é un destino turístico de primeira orde, o que fai que dispoña dunha ampla e variada oferta de aloxamentos adaptados a todos os bolsillos. Durante as datas de Entroido, é imprescindible reservar con antelación, xa que a afluencia de visitantes é moi alta.

As opcións inclúen:

• Hotel rural: Ideal para desconectar, atoparás varios establecementos nun entorno rural privilexiado nas aldeas dos arredores de Mondoñedo.
• Hostais e Pensións no centro histórico: Perfectos para gozar do entroido a pé sen necesidade de coller o coche. Moitas destas pensións están en antigos edificios de pedra restaurados.
• Casas de turismo rural: Para grupos de amigos ou familias numerosas, alugar unha casa completa na comarca é unha opción excelente para gozar das festas con total independencia.

Cómo chegar: Accesos a Mondoñedo

A pesar de estar no interior da provincia de Lugo, Mondoñedo goza dunhas excelentes comunicacións grazas á autovía A-8.

• En coche: É a forma máis cómoda e recomendable. Desde A Coruña ou Lugo, pódese chegar pola autovía A-8 (Autovía do Cantábrico), tomando a saída 131 (Mondoñedo/Viveiro). Desde Asturias, cómpre tomar a mesma autovía A-8 en sentido Lugo/Viveiro.
• En autobús: Existen liñas regulares da empresa ALSA que conectan Mondoñedo coas principais cidades galegas (A Coruña, Lugo, Santiago, Ferrol), así como con cidades como Oviedo e Madrid.
• En tren: Mondoñedo xunto co seu concello veciño de Burela, dispón dunha estación de tren en Burela (a uns 15 minutos en coche), pertencente á liña de proximidade Ferrol-Ribadeo.
• En avión: Os aeroportos máis próximos son o de A Coruña (Alvedro) a unha hora e media en coche, e o de Santiago de Compostela (Lavacolla) a dúas horas de distancia.

Unha cita ineludible

O Entroido de Mondoñedo é moito máis que unhas días de festa; é a expresión máxima da identidade dun pobo que sabe rirse de si mesmo e conservar as súas raíces. O contraste entre a serenidade do seu monumental centro histórico e a explosión de cor e ruído dos Hippies e Xenerais crea unha atmosfera irrepertible. Se aínda non coñeces a tradición hipolita da Mariña, este ano é o momento perfecto para deixaros caer pola cidade episcopal e asombrarte cun dos eventos máis orixinais e bellos do calendario festivo galego.

Bos entroidos e boa voltas engalicia.info!