Título 18: Feira do Mel de Goiáns: doce abella no Barbanza

No corredoiro máis doce da Costa da Morte, onde as brétemas se afastan para dar paso ás rías, celébrase cada ano unha das citais máis agardadas para os amantes da natureza e dos sabores tradicionais: a Feira do Mel de Goiáns. Baixo o lema «doce abella no Barbanza«, este evento consolidouse como unha referencia indiscutible no calendario galego de festexos temáticos. Mais esta non é unha simple feira de mercado; é unha hymno á nosa terra, á paciencia dos nosos apicultores e á riqueza botánica que medra salvaxe nos vales e montañas da comarca do Barbanza.

Historia: dunha tradición milenaria a unha feira de referencia

A relación do ser humano coa abella no territorio do Barbanza non é nova. Os cortizos tradicionais (trobos) colgantes dos carballos e castiñeiros son unha imaxe habitual nas pedras abertas e nos muros de finca desta zona de prominence atlántica. A apicultura foi, durante séculos, unha actividade de complemento fundamental para as economías rurais, fornecendo o único edulcorante dispoñible antes da chegada do azucre de cana e unha cera indispensable para a iluminación e os ritos relixiosos.

A Feira do Mel de Goiáns naceu coa intención de dignificar este labor e de poñer en valor os meles con Denominación de Orixe Protexida Mel de Galicia. O que comezou a finais do século XX como unha pequena mostra local, impulsada por produtores da zona e polo concello de Porto do Son, transformouse nunha exhibición de gran formato. A evolución da feira foi parella á profesionalización do sector apícola galego. Hoxe, os apicultores do Barbanza son expertos en prácticas sustentables, controlando enxames e realizando transhumancias estratéxicas para garantir a máxima pureza e calidade do pole, o propóleo e, por suposto, do mel.

Ofertas de viaje a Galicia

Buscar en Expedia — hasta un 25% de descuento

Ver en Expedia →

Data e contexto: cando o Barbanza cheira a panal

A escolla da data para a Feira do Mel non é casualidade. Esta celébrase invariablemente a segunda fin de semana de outubro, nun momento preciso onde o outono empezou a pintar os bosques de tons dourados pero o tempo aínda convida a disfrutar da rúa. Esta sincronía coa estación outonal está directamente relacionada co final da campaña apícola principal.

Para outubro, as abellas xa realizaron a última grande recolección do ano, moitas delas nos ericáceas (como a queiroa e o toxo) e nos castiñeiros que aboundan no Barbanza. É o momento no que o apicultor realiza a «saca», collendo os favos cheos, e procede á extracción e filtrado deste ouro líquido. Por tanto, a feira é o escaparate perfecto onde o consumidor pode adquirir o mel novo da tempada, fresco e aromaticamente inconfundible, xusto antes de que a baixada de temperaturas induza o letargo invernal nas colmeas.

Programa: actividades para todas as idades

A Feira do Mel de Goiáns trascende o simple concepto de mercado agroalimentario para converterse nunha xornada de divulgación, cultura e entretemento familiar. O programa meticulosamente organizado comeza mañá cedo e estírase ata o solpor, mesturando o rigor produtivo coa festa popular:

• Apertura do recinto feiral: Coa exposición de preto de corenta a cincuenta postos. Non só hai mel; pódense atopar produtos derivados como hidromel, ceras, propóleo, xelea real, así como outros produtos galegos de calidade como queixos, embutidos e licor de herbas.
• Mostras en vivo e talleres: Os apicultores traen colmeas con cristal (núcleos de observación) para que nenos e adultos poidan ver o traballo da abella raíña e das obreiras en directo. Adicionalmente, realízanse obradoiros de facela cera, de recoñecemento de plantas melíferas e de cociña con mel.
• Animación infantil: Para que os pequenos da casa tamén desfruten, hai teatros de rúa, monicreques, pintura de caras (moitas veces cun patrón de abellas) e xogos tradicionais galegos espallados polas praza e áreas axacentes.
• Música tradicional e popular: O son da gaita galega é a banda sonora constante da feira, cortesía de bandas locais e xiras folclóricas. Ao mediodía e pola tarde, grupos de música tradicional ou orquestras regionais suben ao palco central para alegrar a xornada.
• Concurso de Meles: Un xurado experto composto por técnicos e enólogos realiza unha cata cega para premiar os mellores meles da edición nas súas distintas variedades (milflores, monte, castiñeiro, etc.), outorgando un recoñecemento de enorme prestixio entre os profesionais do sector.

Gastronomía: o ouro líquido de Galicia na cociña

A razón de ser da feira é o propio mel, e falar do mel de Galicia é falar de heteroxeneidade. Grazas ao clima húmido e suave, e á grande diversidade vexetal, os meles galegos son multiflorales por excelencia, cun perfil aromático complexo. Na comarca do Barbanza destacan especialmente os meles de tons ambarinos escuras, cunha nota lixeiramente amadeirada, grazas ao monte baixo, a queiroa e o castiñeiro.

Se tes a sorte de visitar a feira, o teo destino culinario vira arredor deste ingrediente. As mostras gratuítas adoitan acompañarse de small pan de millo ou de centeo con touciño grisalleiro. Non podes perderte:

• O mel cru: Comprar mel cru, sen pasteurizar, é un luxo. Conserve o seu sabor orixinal e todas as súas propiedades beneficiosas. Ademais, a cristalización é un proceso natural que demostra a calidade e pureza do produto.
• A repostería local: As panaderías e pasteleiros locais levan á feira creacions como filloas bañadas en mel, torradas, almendrados e unha especialidade destacable: a torta de mel, unha boda suave, case biscoitada, impregnada de aroma floral.
• O hidromel: A bebida máis antiga fermentada da humanidade, feita a partir da auga e o mel. Na feira pódense probar variedades secas, semidoces e incluso conxugadas con froitas ou especias, sendo o acompañamento perfecto para os queixos curados do país.

Ademais, os restaurantes do concello de Porto do Son adoitan preparar menús específicos durante esa fin de semana onde o mel se converte nun ingrediente transversal: desde folgos de rapa ao forno con escabeche de mel e limón, ata carrilleras de tenreira estofadas con mel de castiñeiro.

Aloxamento: onde descansar na Costa da Morte

Para vivir a experiencia plenamente, recoméndase pasar a fin de semana na comarca. O Barbanza ofrece unha ampla e variada oferta de aloxamento, ideal para desconectar e percorrer os arredores. A elección vai depender do tipo de viaxeiro que sexas:

• Albergues e hostais en Porto do Son: A opción máis práctica para a feira, xa que están a escasos minutos a pé do recinto. Son económicos, coidados e ideais para aqueles que queiran gozar da ambiente nocturno da vila portuaría.
• Casas rurais e Pazos: Se o que buscas é romantismo e tradición, o interior do Barbanza está salpicado de casonas restauradas de pedra. Aloxarse nunha aldea como Noia ou Mazaricos permite respirar o auténtico ambiente rural galego, espertar coas paxaradas e disfrutar de camiños rurais.
• Hotel-flotantes e Aloxamentos na beiramar: Dada a proximidade co mar, algúns viaxeiros optan por buscar pequenos hoteis familiares fronte ás praias de area branca da Costa da Morte, onde se pode combinar a visita á feira cunha xornada de sendeirismo pola costa salvaxe ou unha visita ás furnas escavadas polo mar.

Consello práctico: Ao ser unha fin de semana de moita afluencia turística (xa non só pola feira, senón polo bo tempo outonal), é imprescindible reservar con semanas de antelación.

Cómo chegar a Goiáns: acceso por terra e por mar

Goiáns é unha parroquia pertencente ao concello de Porto do Son, situada nun enclave privilexiado da provincia da Coruña, encravada na Costa da Morte e asomada á Ría de Muros e Noia. Chegar ata aquí é doado grazas ás excelentes comunicacións por estrada:

• En coche desde A Coruña ou Santiago de Compostela: A vía principal de acceso é a AG-55 (Autovía do Barbanza). Se vés desde Santiago, podes coller a AP-9 cara a A Coruña e desviar na sortie 13B para coller a AG-55. Ao final da autovía, en Ribeira, colle a estrada AC-550 que vai bordeando a costa en dirección a Noia. Porto do Son e Goiáns están perfectamente sinalizados.
• Desde o Norte (Costa da Morte): Se vés desde Muxía, Camariñas ou Fisterra, o mellor é coller a estrada xeral en dirección a Muros e logo continuar pola AC-550 bordeando a ría ata chegar ao concello sonense.
• Transporte público: A empresa Arriva ofrece servizos regulares de autobús (liñas que conectan Santiago de Compostela, A Coruña, Noia e Ribeira) con parada directa en Porto do Son.

Unha vez en Goiáns, a organización habilita aparcadoiros gratuíitos nas aforas da vila, con servizo de lanzadeiras para as persoas con mobilidade reducida. A area peonil está pechada ao tráfico, asegurando a seguridade dos miles de visitantes que se dan cita cada mes de outubro.

Conclusión

A Feira do Mel de Goiáns é moito máis que un evento onde mercar doce. É a cristalización da identidade galega: o respeto polo medio rural, a defensa da economía local, a oste de sabores que non coñecen de imposturas nin de química artificial, e o orgullo dun traballo ben feito. Como esa «doce abella no Barbanza», a feira voa de flor en flor, recollendo o mellor da terra e compartíndoo con todos os que se achegan á Costa da Morte. Unha experiencia imprescindible que deixará un recordo perenne no teo padal e no teu corazón.

¿Listo para tu viaje a Galicia?

Ahorra hasta un 25% en Expedia

Cancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas