Título 14: Feira do Cocido de Lalín: o prato do inverno no Deza

Título 14: Feira do Cocido de Lalín: o prato do inverno no Deza

Cando o frío do inverno se asenta nos vales galegos e as brasas aquecen os fogóns das casas, hai unha cita ineludible que marca o calendario gastronómico de Galicia. Falamos da Feira do Cocido de Lalín, unha festa declarada de Interese Turístico Galego que converte a capital do Deza na capital absoluta da gastronomía inverniza. Neste artigo desde engalicia.info, convidámoste a descubrir todo o que necesitas saber sobre este evento que apaixona a locais e forasteiros.

Historia: A orixe dunha lenda culinaria

A historia da Feira do Cocido de Lalín remóntase ao ano 1969. Naceu grazas á iniciativa dun grupo de comerciantes e restauradores do concello, liderados por Manuel Troitiño, quen buscaban crear un evento que dinamizase a comarca durante a época máis fría do ano e, de paso, promocionase un dos pratos máis tradicionais da cociña galega: o cocido.

Aquel primeiro encontro contou cunha mariscadora que ese día tiña libre e se animou a servir o prato, xunto a cinco restaurantes locais. O éxito foi tal que a festa non fixo máis que medrar edición tras edición. O cocido, que historicamente era o prato forte das festas patronais e das reunións familiares dominicais, encontrou en Lalín o seu santuario. Na actualidade, a feira non só é unha exhibición gastronómica, senón unha aposta pola innovación, incorporando nos últimos anos eventos paralelos como a Mostra do Produto Local «Exogat«, que buscan poñer en valor a excellentes materias primas da terra.

¿Buscas alojamiento en Galicia?

Compara precios en hoteles, casas rurales y apartamentos

Ver en Expedia →

Data: Cando celebrar o «Domingo do Cocido»

Se estás a planificar a túa visita, debes ter clara unha regra de ouro: a Feira do Cocido de Lalín celébrase sempre o domingo anterior ao Entroido. Non ten unha data fixa no calendario gregoriano, polo que oscila entre os meses de febreiro e principios de marzo, dependendo do ano.

Este «Domingo do Cocido» adoita ser xornada de masiva afluencia. Calcúlase que cada ano máis de 20.000 persoas pasan polo concello dezán para dar conta do suculento manxar. A vila transfórmase e as rúas enchen de música, fedor a larpeirada e o ruído das cazolas ao serviren a mesa.

Gastronomía: A anatomía do auténtico Cocido de Lalín

O protagonista absoluto é, sen dúbida, o cocido de Lalín, que se vende en dequeis de barro individuais, recibindo o nome de «carro». Caracterízase por unha moi rica variedade de produtos. A clave do seu éxito radica na calidade dos ingredientes locais, criados na comarca do Deza.

O prato sírvese en tres tempos ou «volumes», coma unha sinfonía de sabores:

• O Caldo: Unha auga de cocción espesa, substanciosa e chea de sabor, que se adoita consumir con fideos finos ou cunha fariña de millo que se desfai nunha tona.
• As Verduras e Legumes: Acompañando o caldo, servense repolos, nabizas, grelos e unha cullerada de fabas ou chícharros cociñados a perfección.
• Os Complementos (Os Productos Gandeiros): É o corazón do «carro». Aquí atopamos unha displaysé de carnes procedentes do porco celta e da gandería local: lacón, xamón, costela, panceta, chourizo, pé, fariñeira, orello e touciño. Tamén se engaden pezas de carne de vacún e, tradicionalmente, unha gallina ou galiña de curral.
• Os Complementos (A Guarnición): Patatas cocidas, tamén de producción local, que absorben todo o sabor do caldo.
• A Sobremesa: Tras a opípara comida, é tradición rematar con froita da tempada (laranxas) e, sobre todo, coas rosquillas e filloas, acompañadas de queimada ou augardente.

Programa: Máis aló dun bo prato

A Feira do Cocido non é só sentarse a comer. A organización, a través do Concello de Lalín e da Asociación de Comerciantes, hostalaría e servizos de Lalín (Achel), prepara un programa repleto de actividades para todas as idades que adoita estenderse durante toda a fin de semana, e mesmo durante o mes coa iniciativa «Un mes de cocido».

O domingo grande, o recinto feiral e as rúas do centro enchense de:

• Carpas e Stands: Onde se poden degustar outras tapas e racións, así como comprar produtos artesanais, xamóns, empanadas e licores.
• Música e Folklore: Charangas, bandas de música tradicionais galegas e grupos folk encárganse de poñer a banda sonora á festa. Non faltan as actuacións de pandeireteiras.
• Animación infantil: Monicreques, xogos tradicionais e talleres para que os máis pequenos tamén desfruten.
• Exposicións e Feiras: Como a mencionada Exogat, focada no sector primario, e a feira de automoción, onde os concesionarios locais mostran as súas novidades.
• Acto institucional e homenaxes: Entrega de recoñecementos a personalidades vinculadas ao concello ou á gastronomía.

Aloxamento: Onde descansar tras o banquete

Despois dun prato tan contundente e dun día de festa, nada mellor que descansar nas terras do Deza. Lalín e os concellos limítrofes ofrecen diversas opcións de aloxamento que combinan hospitalidade galega e natureza.

Recomendacións:

• Casas Rurais: A comarca está chea de casas rurais restauradas, antigas casas señoriais ou pazos que ofrecen unha experiencia de turismo rural auténtico. Aloxarse nunha aldea próxima permite desfrutar da paz do campo galego.
• Hostais e Pensións: No centro urbano de Lalín pódense atopar hostais tradicionais e modernos, moi próximos á zona feiral.
• Hotel Balneario: A poucos quilómetros, na veciña localidade de Carballo do Lapío, atópase o Hotel Balneario Augas Santas, perfecto para combinar a gastronomía con xornadas de relax e termalismo.

Consello de engalicia.info: A afluencia masiva fai que os aloxamentos se esgoten con meses de antelación. Se pensas vir, non deixes a túa reserva para o último momento.

Cómo chegar: Estradas que levan ao paraíso do cocido

Lalín é coñecido como o «Kilómetro Cero» de Galicia pola súa situación xeográfica privilexiada no centro da comunidade autónoma, o que o converte nun nó de comunicacións excelente.

• En Automóbil: É a forma máis doada e recomendada. A principal vía de acceso é a Autovía AG-53 (Autovía do Barbanza-Ourense) ou a AP-53 / N-525, que conectan Lalín con Santiago de Compostela e Ourense. Dende a Coruña ou Lugo, pódese acceder a través da AG-55 e a N-525, cruzando a comarca do Ulla. Se vires dende Vigo ou Pontevedra, a PO-534 é a túa mellor opción para chegar ao corazón do Deza.
• En Autobús (Interurbano): Existen múltiples liñas regulares de autobús que conectan Lalín coas principais cidades galegas (Santiago, Ourense, Pontevedra, Vigo, A Coruña). Habilitáronse aparcadoiros periféricos (Parkings) gratuítos con servizo de lanzadeira para evitar atascos no centro da vila.
• En Tren: A estación de ferrocarril de Lalín está situada no núcleo de Irijoa. A liña de media distancia que conecta A Coruña con Ourense fai parada aquí, sendo unha alternativa cómoda para evita-lo coche.

Conclusión: Unha experiencia para os sentidos

A Feira do Cocido de Lalín é moito máis que un evento gastronómico; é unha celebración da identidade do Deza, do esforzo dos seus produtores e da calidade dos produtos da terra. É unha escusa perfecta para reunir arredor da mesa a familia e amigos nunha festa onde o sentido do humor, a música e a tradición son tan importantes como o propio plato de carne.

Se aínda non tivo a sorte de probar un auténtico «carro» de cocido dezán nunha xornada de frío e sol, desde a nosa redacción de cultura galega non podemos máis que animarte a que reserves a túa data, collas a estrada e vivas en primeira persoa o mellor inverno de Galicia. Lalín espérache coas portas abertas e as cazolas ao lume.