Romería de San Xoán de Riobó en Cotobade

No corazón das terras de Cotobade, na parroquia de Riobó, celébrase cada ano unha das romarías máis entrañables e con máis sabor tradicional da provincia de Pontevedra. A Romería de San Xoán de Riobó é, moito máis que unha festa relixiosa, un encontro que mestura devoción, música, gastronomía e a forza da comunidade rural. Para quen busca a esencia da cultura galega, este é un deses lugares onde o tempo parece deterse e onde as tradicións se viven con autenticidade.

Historia da romaría: unha tradición centenaria

As orixes da Romería de San Xoán de Riobó remóntanse a varios séculos atrás, aínda que as fontes escritas máis antigas que a citan son dos últimos anos do século XIX. Como moitas romarías galegas, naceu ao redor da ermida ou capela dedicada a San Xoán Bautista, situada nun lugar de especial beleza natural, nunha zona de bosques e regatos no municipio de Cotobade.

Durante décadas, a festa foi organizada polos veciños da parroquia, que se turnaban para manter viva a tradición. A romaría ten un forte significado relixioso: o santo era invocado para a protección das colleitas e para pedir saúde para o gando, nunha zona historicamente de forte tradición agropecuaria. Co paso dos anos, a parte lúdica foi gañando peso, especialmente a partir da metade do século XX, cando as verbenas e as actuacións musicais comezaron a ser un reclamo para a xente das parroquias veciñas.

Ofertas de viaje a Galicia

Hoteles en Galicia — hasta un 25% de descuento

Ver en Expedia →

Un dos símbolos máis queridos da romaría é a procesión que percorre os campos ata a capela, onde os romeiros cantan aldeas e levan ofrendas florais. A tradición manda que os veciños e visitantes bailen ao son das gaitas ao redor do cruceiro, nunha danza que simboliza a unión entre o sagrado e o profano. Hoxe en día, a Romería de San Xoán de Riobó é un dos eventos máis esperados do verán en Cotobade, e cada ano atrae a centos de persoas, non só de Galicia, senón tamén de fóra.

Data e programa da festa

A romaría celébrase cada ano o último sábado do mes de xuño, sempre preto da festividade de San Xoán Bautista (24 de xuño). No 2025, a data prevista é o sábado 28 de xuño, pero recoméndase consultar as redes sociais do concello de Cotobade ou a páxina oficial da parroquia para confirmar posibles cambios de última hora.

O programa da romaría combina actos relixiosos e festivos, cunha duración aproximada de 8 a 10 horas, comezando pola mañá e rematando ben entrada a noite. Aínda que pode variar cada ano, o esquema tradicional é o seguinte:

• 11:00 h – Misa solemne na capela de San Xoán de Riobó, con cánticos tradicionais e ofrenda de flores.
• 12:00 h – Procesión con imaxe do santo polos campos da contorna, acompañada por gaitas e bombos.
• 13:00 h – Xantar popular no adro da capela. Pratos típicos galegos: caldo, churrasco, polbo á feira, empanada e viño da terra.
• 15:00 h – Actuacións musicais: grupos de folk, pandereteiras e baile tradicional.
• 17:00 h – Xogos populares para nenos e adultos (carreiras de sacos, tiro á corda, etc.).
• 19:00 h – Actuación de orquestra ou verbenna.
• 22:00 h – Fogueiras de San Xoán, con saltos tradicionais e queima de trebellos.
• 23:30 h – Fin da festa con sardiñada e viño.

Ademais, durante toda a xornada hai postos de artesanía, xoguetes de madeira e unha pequena feira de produtos locais. A romaría é coñecida polo seu ambiente familiar e a ausencia de grandes masificacións, o que permite gozar dun día tranquilo na natureza.

Gastronomía: o sabor da terra

Se algo distingue a Romería de San Xoán de Riobó é a súa gastronomía, que reflicte a tradición culinaria do interior de Pontevedra. Os pratos principais son o churrasco (carne de porco ou tenreira asada á brasa), acompañado de patacas cocidas e pementos. Tamén hai polbo á feira, cocido en caldeiras de cobre e servido con aceite, sal e pemento. Non falta a empanada de mil e unha recheos (dlacón, costela, ou verduras) e o caldo galego.

O dulce típico da romaría son as fillas e as orellas, fritidas en aceite de oliva e servidas con azucre. Para beber, o viño da terra (tinto branco ou mencía) é o rei, así como a augardente de herbas. Durante a romaría, é costume que os veciños ofrezan viño aos visitantes.

Un apartado especial merece a queimada, bebida tradicional feita con augardente, azucre, limón e café, que se prepara ao redor do lume mentres se recitan os esconxuros contra meigas e malos espíritos. Esta tradición é unha das máis fotografadas da festa.

Aloxamento: onde durmir preto

Para quen desexa vivir a romaría con calma e sen présas, a zona de Cotobade ofrece varias opcións de aloxamento, a maioría en casas rurais e pazos rehabilitados. Aínda que Riobó é unha parroquia pequena, as vilas próximas comoCarballedo ou Pereiro dispoñen de turismo rural.

• Casa Grande de Cotobade (a 5 km): casa rural con encanto, con piscina e xardín. Prezos desde 70 euros por noite.
• Pazo de Riobó (a 1 km): antigo pazo do século XVIII, con habitacións e comedor con lareira.
• Albergue de Peregrinos de San Xoán (a 500 m da capela): aloxamento sinxelo para grupos.
• Hoteles en Pontevedra (a 15 km): se prefires cidade, hai múltiples opcións como o Hotel Rías ou o hotel industrial.

A maioría dos aloxamentos requiren reserva previa, especialmente en xuño. Recoméndase contactar polo menos dúas semanas antes.

Como chegar a San Xoán de Riobó

A parroquia de Riobó está no concello de Cotobade (Pontevedra), a uns 15 km da capital provincial. Para chegar:

• En coche: Dende Pontevedra, tomar a N-541 dirección Ourense, desviarse en Carballedo e seguir indicacións. Hai aparcadoiro habilitado xunto á capela.
• En autobús: Liña Monbús (Pontevedra-Cotobade), baixar en Riobó. A parada está a 1 km da capela.
• En tren: Estación de Pontevedra, e logo taxi (20 min) ou alquiler de coche.
• En bicicleta: a zona é accesible para ciclistas, con rutas sinalizadas.

Para quen chegue de fóra de Galicia, o aeroporto de Vigo (35 km) ou Santiago (50 km) son as mellores opcións, e dende alí alugar coche.

Nota do redactor: A Romería de San Xoán de Riobó é un exemplo vivo de cómo a cultura gallega mantén o seu pulso. Non é unha festa masificada, senón íntima e auténtica. Quen a visite, atopará non só un día de lecer, senón un anaco da alma de Galicia. Para máis información, consulta a web do concello de Cotobade.