Romería de San Xoán de Poio: lume e devoción en Pontevedra

Romería de San Xoán de Poio: lume e devoción en Pontevedra

Cando o mes de xuño chega ao seu fin e o verán saúda coas súas noites máis curtas, o concello pontevedrés de Poio desperta para celebrar unha das súas tradicións máis arraigadas, maxentes e multitudinarias. A Romería de San Xoán non é unicamente unha festa no calendario; é un auténtico fenómeno cultural, social e relixioso que atrai a milleiros de visitantes e veciños que se dan cita nestas terras doentrada das Rías Baixas para conmemorar a noite máis máxica do ano. Baixo o título «lume e devoción», esta romaría sintetiza a perfección o que o visitante atopará: o ardor das tradicionais fogueiras purificadoras e a profunda fe nun santo moi querido pola comarca de Pontevedra.

En engalicia.info, convidámoste a facer as maletas e descubrir todo o que necesitas saber para vivir esta festa imprescindible: dende as súas orixes históricas até os mellores consellos para non perder detalle, gozar da gastronomía e planificar a túa estancia. Lume, auga, herbas nocturnas e moita festa ao ritmo da gaita son os ingredientes perfectos dunha noite inesquecible.

Un chisco de historia: da tradición pagá á devoción cristiá

ARomaría de San Xoán é o exemplo máis claro de como o pobo galego soubo fusionar as súas crenzas máis antigas co culto cristián. A orixe da noite de San Xoán remóntase a tempos inmemoriais, cando os pobos prerromanos celebraban o solsticio de verán. Era a vitoria da luz sobre a escuridade, o apoxeo do sol e o inicio da colleita. O lume era o elemento central, unha medicina purificadora que espantaba os malos espíritos e aseguraraba a fertilidade da terra.

Planifica tu escapada a Galicia

Vuelos a Galicia con las mejores ofertas

Ver en Expedia →

Coa chegada do cristianismo, a Ixaéxa adaptou esta festividade pagá para conmemorar o nacemento de Xoán o Bautista. En Poio, a devoción a San Xoán ten tellos profundos grazas á influencia do Mosteiro de San Xoán de Poio, unha xoia arquitectónica e espiritual que data da época medieval e que foi o epicentro da vida cultural e relixiosa da zona durante séculos. Os frades de Poio foron os encargados de canalizar as festas solsticiais cara ao culto bautismal, dando como resultado unha celebración na que os cantos relixiosos conviven en harmonía cos ancestrais saltos sobre o lume.

Data de celebración: a espera do solsticio

Para non perderte esta festa, cómpre estar moi atento ao calendario. Aínda que a noite máxica é a do 23 de xuño (noite de San Xoán), a vila de Poio adoita estender a súa programación festiva durante a fin de semana máis próxima a esta data. Así, se o 23 cae en metade da semana, é habitual que os grandes eventos, como verbenas e actuacións musicais, se leven a cabo durante a noite do venres ou o sábado. Porén, a cerimonia do lume e a queima do tradicional «cacharelo» mantense estritamente na noite do día 23, culminando a madrugada coa lectura do sol o 24 de xuño, día do santo.

Programa da romería: unha noite para todos os sentidos

As rúas de Poio, especialmente os arredores do Mosteiro e o entorno do paseo marítimo, transfórmanse durante estas datas nun gran escenario aberto. Aínda que o Concello publica o programa oficial semanas antes, estas son as actividades estrela que non faltan na romaría:

• A Liturxia e a Procesión: O día 24, a mañá comeza coa solemne misa solemne na igrexa do Mosteiro de San Xoán, onde os veciños abarrotan as bancadas en agradecemento ao santo. Adoita ir acompañada de música sacra e, ás veces, da presenza de antigos combatentes ou confrarías relixiosas locais.
• Acendido do cacharelo: A gran protagonista da noite do 23. En Poio acéndense multitude de fogueiras en prazas e rúas. Os veciños convértense en auténticos anfitrións sentados arredor do lume, asando chourizos, contando historias eShareendo risas.
• O ritual de San Xoán: Non pode faltar a tradición de saltar as ondas do mar (ou lameiras) nove veces á media noite para afastar o mal de ollo, ou de lavar a cara coas herbas de San Xoán (maceradas toda a noite nun xerro de auga con flores de cinco plantas distintas) para conservar a xuventude e a beleza da pel.
• A Romaría Popular: Ao longo do día 23 e do 24, téñense que dar cita as actuacións de bandas de música tradicionais galegas, charangas, e as esperadas verbenas nocturnas. A música non para ata a madrugada.
• Feira de Artesanía: É habitual que se instalen postos de artesanía local, cerámica, ourivaría e produtos gastronómicos nunha marxe da festa, ideal para levar un recordo auténtico.

Gastronomía: sabores que abrazan o lume

Non se pode entender a Romaría de San Xoán de Poio sen falar da súa impresionante oferta gastronómica. Se o lume é o elemento purificador, a comida é o elemento aglutinador. Durante a noite do 23, o Cheiriro asante convértese no rei absoluto. A tradición de asar este chourizo típico nas brasas das fogueiras (os cacharelos) e comelo recentemente feito, cun bo anaco de pan, é practicamente obrigatoria.

Pero a estrela indiscutible da noite de San Xoán en toda Galicia (e Poio non é menos) é a Bica de Laro, unha deliciosa torta de textura esponxosa, elaborada a base de ovos, azucre e fariña, que adoita comerse acompañada dunha cunca de chocolate quente ou unha cea completa nas multitude de carpas e lons de tipo gastronómico instalados polas comisións de festas locais.

Tampouco podemos esquecer os prebeiros de peixe fresco, dada a proximidade de Poio coa ría de Pontevedra. Polbo á feira, chocos enaru siña, ou croquetas artesanais son outras das delicias que se poden gozar nas casetas da festa. Para beber, a que non falta é a nosa augardente branca ou o licor café para entrar en calor na fresca noite de xuño.

Aloxamento: onde descansar despois da maxia

Despois de pasar gran parte da noite en vela gozando da festa, o descanso é fundamental. A comarca de Pontevedra ofrece unha ampla e variada oferta de aloxamentos para todos os petos e gustos. No propio concello de Poio pódense atopar excelentes hoteis rurais, pensións familiares e apartamentos turísticos, moitos deles con vistas á ría.

Para aqueles que busquen unha experiencia máis en contacto coa natureza, os arredores de Poio ofrecen fermosas casas rurais restauradas que conservan a pedra e a madeira orixinais. A alternativa máis habitual é buscar aloxamento na veciña cidade de Pontevedra, que está a escasos cinco minutos en coche e conta con hotelas de todas as categorías. Un consello de engalicia.info: reserva cunha boa antelación, xa que a festa de San Xoán é un dos picos de demanda turística do ano nesta zona de Galicia.

Cómo chegar a Poio: instrucións para o viaxeiro

Llegar a Poio é extremadamente doado, xa que goza dunha localización privilexiada no corazón das Rías Baixas. Para chegar e gozar da romaría, tes varias opcións:

• En coche: É a opción máis cómoda para gozar da ruta pola autovía do Atlántico (AP-9). Se viñes dende o norte de Galicia (A Coruña ou Santiago de Compostela), podes tomar a saída 119 (Poio Sur) ou a 124 (Poio Norte). Dende Portugal ou o sur, a mesma autovía tráete directamente até aquí. Coidado con aparcar na noite do 23: as rúas do centro adoitan cortarse ao tráfico, polo que o mellor é deixar o coche nos aparcamentos habilitados nos arredores e continuar a pé.
• En autobús: Poio conta con liñas regulares de autobús (monobús) que o conectan diariamente con Pontevedra, Sanxenxo e outras vilas da zona. É unha alternativa excelente para non preocuparse polo aparcamento nas noites de festa.
• En tren: A estación de RENFE máis próxima atópase en Pontevedra, a uns 7 quilómetros de distancia. Dende alí, podes coller un taxi ou un autobús que en poucos minutos te deixarán no centro de Poio.
• En avión: Se viñes dende fóra de Galicia, os aeroportos máis próximos son o de Vigo (Peinador), a uns 30 minutos, e o de Santiago de Compostela (Lavacolla), a uns 50 minutos en coche.

Unha experiencia que arde no recordo

A Romaría de San Xoán de Poio é moito máis que unha simple festa; é unha testemuña viva da identidade galega. É o momento de dar a benvida ao verán arredor das brasas, compartindo mesa e amigos nun ambiente de ledicia e devoción. Se pensas visitar Galicia a finais de xuño, non dubas en incluír a vila de Poio na túa axenda. Nesta terra, as tradicións non son un espectáculo para turistas, senón a forma en que a comunidade segue viva e unida xeración tras xeración.

Desde engalicia.info, desexámosche unhas festas cheas de lume, boa comida e moita maxia. Feliz noite de San Xoán!