Romería de San Xoán de Outeiro de Rei

A Romería de San Xoán de Outeiro de Rei é unha das celebracións populares máis emblemáticas da comarca de Lugo, enmarcada na tradición galega de honrar ao santo patrón coa chegada do solsticio de verán. Cada 24 de xuño, a parroquia de Outeiro de Rei —concello homónimo— acende fogueiras, reparte viño e queimada, e convoca a milleiros de persoas nunha xornada de devoción, música e encontro veciñal. Esta romaría, que mestura ritos pagáns e cristiáns, é un exemplo vivo do patrimonio inmaterial de Galicia.

Historia e orixes da romaría

As raíces da romaría de San Xoán en Outeiro de Rei remóntanse a tempos medievais, cando as comunidades rurais celebraban o solsticio de verán con fogueiras purificadoras. Coa cristianización, estas festas pasaron a adicarse a San Xoán Bautista, santo que segundo a tradición naceu o 24 de xuño. No caso de Outeiro de Rei, a devoción ao santo xurdiu arredor dunha pequena capela situada no monte da Mámoa, lugar de peregrinación desde o século XVIII. Documentos parroquiais recollen que xa en 1750 se celebraba misa campestre e bendición de herbas medicinais, costume que perdura. A romaría gañou pulo no século XIX coa construción da igrexa actual e a creación da confraría de San Xoán, que organizaba as festas. Durante a guerra civil española a celebración sufriu un parón, pero nos anos 50 recuperouse con forza, incorporando actuacións de grupos folclóricos e verbenas nocturnas.

Hoxe en día, a romaría é un dos referentes do calendario festivo lucense, declarada de interese turístico local. A súa historia está ligada á identidade do concello, que conta con máis de 40 parroquias e unha forte cultura agraria. A festa serve como punto de encontro para emigrantes retornados e vecinos, que renovan cada ano a promesa de acender o lume de San Xoán.

Ofertas de viaje a Galicia

Ahorra un 25% o más en tu alojamiento — hasta un 25% de descuento

Ver en Expedia →

Data e programa do 2025

A romaría celébrase o 24 de xuño de cada ano, sendo o día grande o propio San Xoán. Con todo, as actividades comezan a véspera —noite do 23— coa tradicional acendida das fogueiras. No programa de 2025, que adoita repetir esquema, inclúense os seguintes actos:

• 23 de xuño (véspera): ás 20:00 h, concentración na praza do Concello para ir en procesión ata a igrexa. Ás 21:30 h, misa de vésperas. Ás 23:00 h, acendido da fogueira grande no campo da festa con queimada popular, lectura de conxuros e degustación de chourizos asados.
• 24 de xuño (San Xoán): ás 10:00 h, alborada a cargo da banda de gaitas municipal. Ás 12:00 h, misa solemne na igrexa de San Xoán con procesión da imaxe do santo. Ás 13:30 h, sesión vermú con orquestra. Pola tarde, ás 17:00 h, xogos tradicionais para nenos (carreiras de sacos, tiro de corda) e ás 19:00 h, concurso de fogos de artificio. Ás 22:00 h, verbena coas orquestras «Os Satélites» e «Treboada».
• 25 de xuño (San Xoaniño): ás 12:00 h, misa de acción de grazas e reparto do bolo do santo. Ás 14:00 h xantar popular (costela con cachelos, polbo) no pavillón municipal. Peche ás 18:00 h con foliada de gaiteiros.

O programa pode sufrir cambios de última hora, polo que se recomenda consultar a web do concello (outeiroderei.gal) uns días antes. A participación é gratuíta, pero algunhas actividades (xantar popular) requiren tique previo.

Gastronomía típica da romaría

A cociña de Outeiro de Rei durante San Xoán é un reflexo da despensa galega. A romaría non só é espazo de música e fe, senón tamén de sabores que acompañan o lume e as tertulias. Entre os pratos imprescindibles destacan:

• Queimada: bebida ritual a base de augardente, café, canela, casca de limón e azucre, queimada nunha pota de barro mentres se recita o esconxuro. Nas fogueiras da véspera, o queimador oficial pronuncia as palabras máxicas para afastar os malos espíritos.
• Chourizo asado nas brasas: feito con carne de porco e pimentón da zona, sérvese con pan de centeo. É o petisco preferido mentres se espera que acendan o lume.
• Polbo á feira: cociñado en caldeiras de cobre, cortado con tesoiras e aderezado con aceite, sal e pemento doce. Véndese nas barracas do campo da festa.
• Costela con cachelos: costela de porco asada con patacas cocidas, normalmente servida no xantar popular do día 25.
• Doces de San Xoán: as filloas (con nata ou chocolate) e o «bolo do santo» (un biscoito amasado polas confrarías, que se bendí e reparte na misa do 25).

Ademais, as pulpeiras locais instalan postos de empanada e viño da Ribeira Sacra. A gastronomía é parte fundamental da experiencia, e moitos asistentes aproveitan para levar produtos da feira de artesanía alimentaria que se monta ao redor da igrexa.

Aloxamento preto da romaría

Para quen queira durmir na zona e gozar de toda a festa sen preocuparse polo regreso, Outeiro de Rei e as súas inmediacións ofrecen varias opcións de aloxamento, desde casas rurais ata hostais. Aínda que o concello non é grande, a proximidade con Lugo capital (a 15 km) amplía as posibilidades. Listamos as principais:

• Pensión Casa Outeiro (rúa Real, 12) – 10 habitacións con baño, restaurante con comida galega, prezos desde 40 €/noite. Teléfono: 982 30 10 25.
• Casa Rural «O Souto» (lugar de Souto, a 2 km) – Vivenda de labranza restaurada, capacidade para 8 persoas, ideal en grupo. Dispón de cheminea e xardín. Prezo: 150 € noite completa. Web: osouto.gal.
• Hotel Castro de Outeiro (estrada LU-111, km 5) – 3 estrelas, con spa e piscina, moi demandado en San Xoán. Habitación dobre: 90 €. Reservas con antelación.
• Hospedería Mosteiro de San Xoán (a 5 km, en San Xoán do Campo) – Aloxamento en antigo mosteiro, xestionado por unha comunidade. Habitacións austeras pero auténticas, desde 30 €. Ideal para peregrinos.

Tamén existen albergues en Lugo (A Catedral, San Roque) con tarifas desde 18 €/cama. Recoméndase reservar con semanas de marxe debido á alta afluencia da romaría.

Como chegar a Outeiro de Rei

Outeiro de Rei está ben comunicado por estrada e autobús. As principais vías de acceso son:

• En coche: Desde Lugo capital, tóma-se a LU-111 dirección Sobrado dos Monxes (15 min). Desde Santiago de Compostela: AP-9 ata Lugo, logo LU-111 (90 min). Desde Madrid: A-6 ata Ponferrada, despois N-120 e LU-111 (4 h). Hai aparcadoiros habilitados no campo da festa e nas rúas adxacentes, con capacidade para 500 vehículos. Durante o día grande, establecese un servizo de buses lanzadeira desde Lugo (custa 2 €).
• En autobús: A empresa Monbus realiza servizos regulares desde Lugo (estación de autobuses) ata Outeiro de Rei, con parada na praza do Concello. Horario laborable: cada hora (7:30-21:30). En días de festa, reforzan con liñas especiais (consultar horarios en monbus.gal).
• En tren: A estación de ferrocarril máis próxima é Lugo (liña Palencia-A Coruña), desde onde se pode coller autobús ou taxi (15 € aprox).
• En avión: Os aeroportos de Santiago (SCQ) e A Coruña (LCG) están a 1 h 30 min en coche. Desde alí, alugar coche ou autobús con transbordo en Lugo.

Para desprazamentos locais, recoméndase andar, pois o centro é pequeno e ás veces córtanse rúas para a festa.

Unha romaría viva entre o lume e a fe

A Romería de San Xoán de Outeiro de Rei non é só unha festa, senón unha manifestación cultural que mantén viva a memoria oral, os oficios tradicionais (cesteiros, ferreiros que fan as grellas para as fogueiras) e a música de gaita. O son das panderetas e o cheiro a queimada impregnan cada recuncho. É unha experiencia que todo amante da cultura galega debería vivir polo menos unha vez. Para máis información, podes contactar co departamento de festexos do Concello: [email protected] ou no teléfono 982 30 10 00.

Lembra: a noite de San Xoán, segundo a crenza, quen salta sete ondas do mar ou cruza sete fogueiras purifica a alma. En Outeiro de Rei, as ondas son de monte e as fogueiras de encontro humano. Non faltes.