Romería de San Xoán de Muros

Unha xornada de tradición e devoción na costa da Morte

A Romería de San Xoán de Muros é unha das celebracións relixiosas e populares máis senlleiras do litoral galego. Cada 24 de xuño, a vila de Muros (A Coruña) convértese no epicentro da festa en honra a San Xoán Bautista, nun acontecemento que mestura liturxia, música, gastronomía e costumes ancestrais. Esta romaría, que se celebra dende hai séculos, mantén viva a chama da identidade mariñeira e rural de Galicia, atraendo cada ano a milleiros de visitantes que participan nas actividades relixiosas, nos xogos tradicionais e nas verbenas que se prolongan ata a alba.

Para quen desexe coñecer a fondo esta tradición, detallamos a súa orixe histórica, as datas clave, o programa de actos, os pratos típicos que se degustan, as opcións de aloxamento e as mellores rutas para chegar ata Muros.

Historia da Romería de San Xoán de Muros

As orixes da romaría remóntanse ao período medieval, cando a igrexa católica instaurou a festividade de San Xoán Bautista o 24 de xuño, coincidindo co solsticio de verán. En Muros, a celebración adquiriu unha forte vinculación co mar: os mariñeiros pedían protección ao santo para as súas travesías e ofrecíanlle exvotos en acción de grazas. Co paso dos séculos, a romaría foise enriquecendo con elementos pagáns, como as fogueiras purificadoras, os bailes ao redor do lume e as herbas de San Xoán (romeu, fiúncho, xesta) que segundo a crenza popular protexen de meigas e mal de ollo.

Ofertas de viaje a Galicia

Ahorra un 25% o más en tu alojamiento — hasta un 25% de descuento

Ver en Expedia →

No século XVIII, a romaría xa figuraba nos rexistros parroquiais como unha das máis concorridas da comarca. O crecemento da poboación mariñeira e a extensión do culto ao Bautista fixeron que a festa se afianzase. Durante o franquismo, malia as restricións ás manifestacións populares, a romaría mantívose grazas ao impulso das confrarías e das asociacións veciñais. Hoxe en día, a Romería de San Xoán de Muros está declarada Festa de Interese Turístico de Galicia, e o seu programa combina actos relixiosos (misas, procesións marítimas) con actividades lúdicas e culturais.

Un dos fitos históricos máis lembrados foi a procesión de barcas engalanadas que percorre a ría de Muros, tradición que se recuperou na década de 1980 e que cada ano congrega a ducias de embarcacións. Tamén é salientable a “Queima do Xudeu”, unha figura que se queima ao final da festa, simbolizando a expulsión do mal.

Data e programa da romaría (2025)

A romaría celébrase anualmente o 24 de xuño, salvo que coincida en domingo, caso en que a festa se traslada ao sábado anterior. No ano 2025, a data oficial é o martes 24 de xuño. Con todo, os actos comezan na tarde do día 23 (a “Noite de San Xoán”) e se estenden ata a madrugada do 25.

Programa resumido (horarios aproximados):

• 23 de xuño – Véspera
  • 20:00 h – Recollida de herbas de San Xoán (romeu, fiúncho) na praza do Concello.
  • 22:30 h – Acendido da fogueira principal no areal da Ribeira.
  • 23:00h a 02:00 h – Verbena popular con orquestras galegas.
  • 02:00 h – Tradicional “queima do Xudeu” e lanzamento de fogos de artificio.
• 24 de xuño – Día grande
  • 09:00 h – Alborada a cargo dos gaiteiros.
  • 10:30 h – Misa solemne na Igrexa de San Xoán (Parroquia de San Xoán de Muros).
  • 12:00 h – Procesión marítima: imaxe de San Xoán percorre a ría acompañada de barcos engalanados. Saída do porto de Muros.
  • 13:30 h – Bendición do mar e lanzamento de flores.
  • 14:00 h – Comida campestre no campo da festa (pulpo, churrasco, empanada).
  • 17:00 h – Xogos tradicionais para nenos e adultos (carreiras de sacos, tiro de corda, cucañas).
  • 19:00 h – Actuacións de grupos de música folk e baile rexional.
  • 22:00 h – Verbena de noite (orquestras e DJ).
  • 00:00 h – Fogueira final e lanzamento de fogos.
• 25 de xuño – Recollida
  • 11:00 h – Misa de acción de grazas.
  • 13:00 h – Sardiñada popular e clausura.

O programa completo pode sufrir modificacións puntuais; recoméndase consultar a páxina web do Concello de Muros uns días antes da festa.

Gastronomía típica da romaría

A romaría é tamén un escaparate da cociña mariñeira e de interior. Nos postos instalados no campo da festa e nos bares do centro histórico, pódense degustar:

• Pulpo á feira: cocido e aderezado con aceite de oliva, pemento doce e sal grosa. É o prato estrela.
• Churrasco: carne de porco ou tenreira asada á brasa, acompañada de cachelos (patacas cocidas) e grelos.
• Empanada de xoubas ou de zamburiñas: clásico da repostería salgada galega.
• Filloa e orellas de Entroido: doces tradicionais que non poden faltar.
• Queimada: bebida de augardente con café, canela e casca de limón, que se prepara e se serve mentres se recitan conxuros.
• Viño da terra: especialmente o albariño e o mencía da Denominación de Orixe Rías Baixas.

Degustar estes manxares forma parte da experiencia; a comida no campo da festa adoita ser a prezos populares (entre 5 e 15 € o prato principal).

Aloxamento preto de Muros

Muros ofrece varias opcións de aloxamento, aínda que durante a romaría a capacidade é limitada. Recoméndase reservar con antelación.

• Hoteles e pensións no centro: como o Hotel Costa Verde (3 estrelas) e a Pensión A Vella, ambos a menos de 10 minutos a pé da zona da festa. Prezos entre 60 e 90 €/noite.
• Casas rurais: nas parroquias de Serres e Louro, con encanto e vistas á ría. Exemplo: Casa do Mar e Casa da Pedra. Prezos desde 70 €/noite (mín. dúas noites).
• Apartamentos turísticos na zona do porto e na praia da Ribeira. Prezos entre 80 e 120 €/noite.
• Cámping: o Camping Muros (na praia de Area Maior) abre en tempada alta. Parcelas desde 25 €/día.

Para quen non atope praza en Muros, localidades próximas como Porto do Son ou Lousame (a 15-20 minutos en coche) ofrecen aloxamentos alternativos.

Como chegar á Romería de San Xoán de Muros

Muros está situado na costa oeste da provincia da Coruña, a uns 40 km de Santiago de Compostela e a 70 km da cidade da Coruña. O principal acceso por estrada é a AC-550, que conecta Muros con Noia e Porto do Son. Dende Santiago, pódese coller a autovía AP-9 ata Padrón e despois a estrada AC-550 (uns 45 min).

En transporte público:

• Autobús: A empresa Monbus realiza servizos diarios desde Santiago de Compostela (Praza de Galicia) a Muros, cunha duración de 50 min. Horarios especiais para o 24 de xuño (aumentan frecuencias). Tamén hai liñas desde Noia.
• Tren: A estación de tren máis próxima é Santiago de Compostela. Dende alí, autobús ou taxi.

Para quen viaxe en coche, recoméndase aparcar nos espazos habilitados do polígono industrial (indicados “Aparcadoiro romaría”) ou no campo da festa (Pavillón municipal) a 5 min do centro. O día 24 cortarase o tráfico na rúa Real e na alameda desde as 10:00 h.

Tamén é posible chegar en barco dende Porto do Son ou dende a Illa de Arousa (servizos especiais o 24 de xuño, previa consulta).

Últimas recomendacións

Participar na Romaría de San Xoán de Muros é vivir unha experiencia única de encontro entre o sagrado e o profano. O ambiente familiar, a hospitalidade dos murcianos e a maxia das fogueiras fan que sexa unha cita imprescindible no calendario festivo galego. Non esquezas levar calzado cómodo para a procesión marítima, roupa de abrigo para a noite (a brisa mariña é fresca) e un pequeno ramo de herbas de San Xoán para protexere a casa. Se podes, participa na “Queima do Xudeu” e salta a fogueira nove veces para cumprir a tradición.

Para máis información, podes contactar coa Concellería de Festexos do Concello de Muros (teléfono 981 826 002) ou consultar a web oficial www.muros.gal.

Artigo elaborado por engalicia.info | Redacción de cultura galega

¿Listo para tu viaje a Galicia?

Ahorra hasta un 25% en Expedia

Cancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas