Romería de San Xoán de Covas: lumeiradas e maxia en Meaño

Historia e orixe da Romería de San Xoán de Covas

A Romería de San Xoán de Covas, que se celebra cada 23 de xuño na parroquia de Covas, concello de Meaño (Pontevedra), é unha das manifestacións etnográficas máis arraigadas da comarca do Salnés. As súas orixes remóntanse a antigos ritos pagáns de culto ao sol e ao lume, que coa chegada do cristianismo se sincretizaron na festividade de San Xoán Bautista. As lumeiradas (fogueiras) son o eixo central da celebración, símbolo de purificación e protección contra os malos espíritos. Os veciños acenden grandes fogueiras nas rúas e prazas, saltan sobre elas para asegurar a saúde e a fertilidade, e realizaban ofrendas de pan e viño para agradecer as colleitas. Co paso dos séculos, a romería foise enriquecendo con elementos relixiosos, música, baile e gastronomía, converténdose nun referente cultural de Meaño e de toda a bisbarra do Salnés.

A parroquia de Covas, coa súa igrexa dedicada a San Xoán, é o epicentro da festa. A tradición oral conta que as primeiras lumeiradas se acendían para guiar as almas dos defuntos e afastar as meigas, criaturas mitolóxicas que, segundo a lenda, gañan poder na Noite de San Xoán. Por iso, ademais das fogueiras, son habituais os rituais de meigas e meigallos, como a queimada, a auga de San Xoán (recollida ao amencer) ou as herbas de San Xoán (herbas aromáticas que se botan ao lume para purificar o ambiente). A romería conserva un forte compoñente máxico e espiritual, que atrae tanto a devotos como a turistas interesados nas tradicións ancestrais galegas.

Data e programación da Romería de San Xoán de Covas

A festa celébrase anualmente o 23 de xuño, véspera do día de San Xoán. A programación esténdese desde a tarde até a madrugada, combinando actos relixiosos, lúdicos e místicos.

Ofertas de viaje a Galicia

Vuelos a Galicia — hasta un 25% de descuento

Ver en Expedia →

• 18:00 h: Recepción de romeiros e montaxe das lumeiradas nos distintos barrios de Covas (Outeiro, A Graña, O Castro, etc.). Os veciños preparan as fogueiras con madeira de piñeiro e eucalipto, adornadas con flores e herbas.
• 20:00 h: Misa solemne na igrexa de San Xoán de Covas, seguida de procesión pola aldea coa imaxe do santo. Os asistentes levan velas e cantan cantos tradicionais.
• 21:30 h: Acendido das lumeiradas. Ao mesmo tempo que o sol se pon, acéndense as fogueiras ao son de gaitas, tamboriles e bombos. É o momento máis emotivo, cando o lume ilumina as rúas e o cheiro a fume impregna o ambiente.
• 23:00 h: Rituais de San Xoán: queimada preparada por un meigo ou meiga, con conxuros en galego para afastar as meigas. Saltos sobre as brasas para pedir desexos. Reparto de auga de San Xoán (auga con herbas) entre os asistentes.
• 00:00 h: Verbena popular con orquestras e grupos de música tradicional galega (pandereta, gaita, acordeón). Actuacións de grupos folclóricos da comarca. Baile sen parar até as 5 da mañá.
• 02:00 h: Concurso de lumeiradas, premiando a máis grande e mellor decorada.
• 04:00 h: Sardiñada e viño quente (queimada con viño) para aguantar o frío da madrugada.

Ademais, durante toda a tarde e noite hai postos de artesanía, xogos populares para nenos e animación de rúa. A programación completa publícase no cartel da festa e nas redes sociais do Concello de Meaño.

Gastronomía típica da Romería de San Xoán

A cociña tradicional galega ten un papel fundamental nesta romería. Os produtos da terra e do mar combínanse para ofrecer sabores auténticos.

• Empanada de zamburiñas e de carne: Elaborada con fariña de millo ou trigo, rechea de zamburiñas (vieiras) ou de carne de porco, cebola e pemento.
• Churrasco e polbo á feira: Carne de porco e tenreira asada ao lume de brasa, acompañada de pementos de Padrón e cachelos (patacas cocidas con pemento). O polbo cocido con aceite e pemento é imprescindible.
• Filloas e bica: Fillas (crepes galegas) doces ou salgadas, e bica (biscoito de manteiga e ovos, típico do Salnés).
• Queimada e augardente de herbas: A queimada, con aguardente, café, azucre e limón, é a bebida ritual por excelencia. Tamén se consome licor café e augardente de herbas.
• Viño da Denominación de Orixe Rías Baixas: Albariño, Treixadura e Godello, perfectos para acompañar as empanadas e o polbo.
• Sardiñas asadas e pan de millo: Nas lumeiradas, as sardiñas asadas nas brasas son un clásico, ofrecidas polas asociacións veciñais.

Moitos romeiros traen a súa propia comida e comparten nas mesas comunitarias ao ar libre. A gastronomía é un punto de encontro que reforza o sentimento de comunidade.

Aloxamento en Meaño e arredores

Para aproveitar a romería con tranquilidade, recoméndase durmir nalgunha das casas rurais, hoteis ou pazos da zona. O Concello de Meaño ofrece varias opcións de turismo rural.

• Casas rurais: Casa da Fonte, Casa do Souto e Casa do Muíño, con capacidade para grupos e familias. Moitas están situadas entre viñedos e montes, ofrecendo unha experiencia auténtica.
• Pazos con encanto: Pazo de Mogor, Pazo de Rubianes (a poucos km, en Ribadumia), con habitacións de luxo e xardíns históricos.
• Hoteles e hoteis rurais: Hotel Rural O Cruceiro (en Meaño), Hotel Spa A Quinta da Auga (en Cambados, a 8 km).
• Albergues e campings: Albergue de Peregrinos de Armenteira (a 15 km, ideal para sendeiristas), Camping de O Grove (a 20 km, con praia).
• Turismo de leira (agroturismo): Leiras con cultivos de albariño que ofrecen aloxamento e degustación de viños.

A maioría dos aloxamentos están a menos de 30 minutos en coche de Covas. É aconselable reservar con antelación, pois a romería atrae visitantes de toda Galicia e do norte de Portugal. Os prezos oscilan entre 50 e 150 euros por noite, dependendo da categoría.

Como chegar a Covas, Meaño

Covas, parroquia de Meaño, está situada no corazón do Salnés, a poucos quilómetros da ría de Arousa. As vías de acceso son boas e ben sinalizadas.

• En coche: Desde Pontevedra, tomar a PO-531 (Vilagarcía de Arousa) e logo enlazar coa PO-550 dirección O Grove. Desde Vigo, autovía A-52 (Madrid-Porriño) e logo PO-550 ou estrada de Vos (EP-9201). Desde Santiago de Compostela, autovía AP-9 saída 128 (Caldas de Reis) e logo PO-300 até Meaño.
• En autobús: A empresa Monbus (coa liña de O Grove a Pontevedra) ten paradas en Meaño, a 2 km de Covas. Tamén hai servizo desde Vigo con transporte interurbano (con transbordo en Vilagarcía).
• En tren: Estación de Vilagarcía de Arousa (a 12 km), con conexións de Renfe Media Distancia desde Santiago, Vigo e A Coruña. Desde a estación, hai taxis e autobuses locais.
• En avión: Aeroporto de Peinador (Vigo) a 40 minutos; aeroporto de Santiago-Rosalía de Castro a 1 hora.
• En barco: Nos meses de verán, hai conexións marítimas desde Vilagarcía a Illa de Arousa, pero para Covas o mellor é o transporte por estrada.

Unha vez en Meaño, seguir as indicacións cara a Covas (ás veces sinalizado como «San Xoán de Covas»). Durante a romería, habilítanse aparcadoiros específicos para evitar o tráfico no centro da aldea. Recoméndase estacionar nas zonas habilitadas e camiñar uns minutos, gozando das vistas dos viñedos e pazos.

Maxia e lumeiradas: o espírito de San Xoán

A Romería de San Xoán de Covas non é só unha festa, é unha experiencia sensorial e espiritual. O lume, a música, as meigas, a gastronomía e a hospitalidade dos veciños de Meaño fan que cada 23 de xuño sexa unha noite máxica. As lumeiradas, con chamas que se elevan cara ao ceo, simbolizan a renovación, o paso do solsticio de verán e a vitoria da luz sobre as tebras. Os rituais de purificación (saltar as fogueiras, bañarse co orballo da noite, coller herbas milagreiras) son herdanza dos devanceiros, que crían no poder da natureza para curar e protexer.

Hoxe, a festa mantén viva a memoria oral e a identidade do pobo galego. Participar na romería é conectar coa cultura celta, coa lingua galega e coa maxia do verán. Para quen queira vivir unha experiencia auténtica, lonxe do turismo masificado, Covas é un destino único. A romería é gratuíta e aberta a todos, con actividades para todas as idades. Non esquezas levar roupa cómoda, calzado resistente, e se te animas, trae madeira para botar ao lume e un desexo que cumplir.