Romería de San Telmo en Tui: patrón dos mariñeiros no Miño

Romería de San Telmo en Tui: patrón dos mariñeiros no Miño

A Romería de San Telmo, celebrada en Tui, é unha das festas máis emblemáticas da bisbarra do Baixo Miño. Cada ano, miles de persoas acoden á cidade para honrar a San Telmo, patrón dos mariñeiros e navegantes. Esta festa, que mestura tradición relixiosa, cultura popular e gastronomía, ten lugar a principios de abril e convértese nun punto de encontro para veciños e visitantes. Neste artigo, exploramos a súa historia, o programa de actos, a gastronomía típica, opcións de aloxamento e como chegar ata Tui para gozar desta romaría única.

Historia da Romería de San Telmo

A devoción a San Telmo en Tui ten raíces profundas que se remontan á Idade Media. San Telmo, tamén coñecido como Santo André ou San Erasmo, é venerado como protector dos mariñeiros e das xentes do mar. A romaría comezou como unha pequena procesión de pescadores do río Miño que pedían protección para as súas faenas. Co paso dos séculos, a festa foise consolidando, especialmente a partir do século XVII, cando se construíu a capela de San Telmo no barrio de San Francisco, preto do río.

Un dos fitos históricos máis relevantes foi a vinculación da romaría coa Confraría de San Telmo, fundada por mariñeiros tudenses. Durante séculos, a confraría organizaba a festa con misas, procesións e bailes. Na actualidade, a romaría segue a ser unha cita ineludible no calendario festivo de Tui, mantendo vivas tradicións como a bendición dos barcos no Miño.

¿Buscas alojamiento en Galicia?

Compara precios en hoteles, casas rurales y apartamentos

Ver en Expedia →

Data e programa da romaría

A Romería de San Telmo celébrase cada ano o segundo sábado de abril, aínda que os actos relixiosos principais teñen lugar o domingo seguinte. No ano 2024, por exemplo, a festa desenvolveuse entre o 13 e o 14 de abril. O programa inclúe eventos relixiosos, culturais e lúdicos para todas as idades.

Programa típico:

• Sábado: Pola tarde, verbena popular na praza de San Telmo, con orquestras e grupos de música tradicional galega. A noite remata con fogos de artificio sobre o río Miño.
• Domingo: Ás 11:00, misa solemne na capela de San Telmo. Ás 12:00, procesión marítimo-terrestre: os mariñeiros levan a imaxe do santo ata o porto de Tui, onde se realiza a bendición das embarcacións. Pola tarde, xogos populares, concurso de cabichas e actuacións de grupos folclóricos.

Ademais, durante toda a fin de semana hai postos de artesanía e pulpeiras que ofrecen polbo á feira.

Gastronomía típica

A gastronomía é un dos piares da Romería de San Telmo. Os pratos tradicionais galegos son os protagonistas, con especial presenza do polbo á feira, as empanadas, os churros e o viño da Denominación de Orixe Rías Baixas. Moitos asistentes aproveitan para facer unha comida campestre nos arredores da capela.

Entre as especialidades locais destacan:

• Polbo á feira: Cocido en potas de cobre e aderezado con sal grosso e pimentón.
• Empanada de zamburiñas ou de bonito: Un clásico das festas galegas.
• Cachelos: Patacas cocidas con pementón e aceite, ideais para acompañar o polbo.
• Viño albariño: Fresco e afrutado, perfecto para maridar cos mariscos.
• Doces tradicionais: Filloa, orellas de entroido e melindres.

Os postos de comida instálanse na praza de San Telmo e na contorna da capela, ofrecendo raciones a prezos populares.

Aloxamento en Tui e arredores

Se pensas asistir á romaría e queres durmir preto, Tui dispón de varias opcións de aloxamento. A cidade conta con hoteis de diferentes categorías, casas rurais e pensións. Recoméndase reservar con antelación, xa que a demanda é alta durante a festa.

Opcións recomendadas:

• Parador de Tui: Situado no antigo convento de Santo Domingo, ofrece vistas espectaculares ao río Miño e a Portugal. Teléfono: 986 600 100.
• Hotel Colón: Céntrico e económico, a poucos pasos da praza de San Telmo. Teléfono: 986 601 212.
• Casa rural A Veiga: A 5 km de Tui, nun contorno natural ideal para descansar. Teléfono: 986 610 233.
• Pensión O Pincho: Con restaurante incluído, especializada en comida galega. Teléfono: 986 610 456.

Tamén existen albergues e camping nos arredores, como o Camping A Illa de Tui (teléfono: 986 610 789).

Como chegar a Tui

Tui está ben comunicada por estrada e ferrocarril. A cidade atópase a uns 30 km de Vigo, na provincia de Pontevedra, xunto á fronteira con Portugal. Aquí tes as principais vías de acceso:

• En coche: Desde Vigo, tómase a A-55 dirección Tui. Desde Portugal, pódese entrar pola A-3 (autovía do Miño) que enlaza con Tui a través da ponte internacional.
• En tren: A estación de Tui está na liña Vigo-Porto. Hai trens rexionais desde Vigo (duración aproximada: 40 minutos). Consultar horarios en Renfe.
• En autobús: A empresa Monbus opera liñas desde Vigo e outras cidades galegas. A parada principal está na praza de San Fiz.
• En avión: O aeroporto máis próximo é o de Vigo-Peinador (a 25 km), con voos desde Madrid, Barcelona e outras cidades. Tamén se pode chegar ao aeroporto de Santiago (a 80 km).

Unha vez en Tui, a romaría desenvólvese no barrio de San Francisco, a 5 minutos a pé do centro histórico. Hai aparcadoiro gratuíto nas aforas, pero recoméndase chegar cedo para evitar atascos.

Consellos para gozar da romaría

Para vivir a experiencia completa, é recomendable:

• Levar roupa cómoda e calzado adecuado, xa que a romaría inclúe camiñar polas rúas empedradas do casco histórico.
• Probar o polbo á feira nun dos postos oficiais.
• Participar na procesión marítima, un dos momentos máis emocionantes da festa.
• Visitar a catedral de Tui, que está a poucos metros do lugar da romaría.
• Se vés con nenos, non perder os xogos populares do domingo pola tarde.

A Romería de San Telmo en Tui é moito máis que unha festa relixiosa: é unha celebración da identidade mariñeira, da gastronomía galega e da hospitalidade tudense. Se buscas un plan diferente para a primavera, esta romaría é unha opción perfecta. Non esquezas consultar o programa actualizado no sitio web do Concello de Tui antes de viaxar.

Para máis información:

Concello de Tui: www.tui.gal (teléfono: 986 600 100).

Oficina de Turismo de Tui: praza de San Fiz, s/n. Teléfono: 986 603 001.