Romería de San Sebastián de O Incio

Romería de San Sebastián de O Incio

A Romería de San Sebastián de O Incio é unha das celebracións relixiosas e populares máis arraigadas na comarca de Sarria, na provincia de Lugo. Cada ano, veciños e visitantes reúnense na parroquia de San Sebastián de O Incio para honrar ao santo mártir, nunha xornada que combina fe, tradición e convivencia. Esta festa, que se celebra o 20 de xaneiro, é un exemplo vivo de como a cultura galega mantén vivos os seus rituais ancestrais, adaptándose aos novos tempos sen perder a esencia.

Historia

A orixe da romaría remóntase a varios séculos atrás, cando a pequena ermida de San Sebastián —situada nun outeiro rodeado de castiñeiros e carballos— comezou a ser lugar de peregrinación. Os primeiros rexistros escritos datan do século XVII, aínda que a tradición oral apunta a un culto anterior, quizais do medievo. A lenda conta que durante unha epidemia de peste no Incio, os veciños prometeron honrar a San Sebastián se os protexía do mal; a peste cesou e desde entón celébrase a romaría sen interrupción.

No século XIX, a festa adquiriu un carácter máis popular, con danzas, cantigas e a famosa «procesión dos fachóns» (machadas de madeira con feixes de palla acesos). A Guerra Civil e a posguerra provocaron unha diminución da afluencia, pero a partir dos anos 60 recuperouse con forza. Hoxe, a romaría está declarada de interese turístico local e conta co apoio do Concello de O Incio e da Xunta de Galicia.

Planifica tu escapada a Galicia

Ahorra un 25% o más en tu alojamiento con las mejores ofertas

Ver en Expedia →

Data

A romaría celébrase cada ano o 20 de xaneiro, coincidindo coa festividade de San Sebastián no calendario litúrxico. Se o 20 cae en día laborable, os actos principais trasládanse ao sábado ou domingo máis próximo para facilitar a asistencia. No ano 2025, a data oficial será o luns 20 de xaneiro, pero a programación estenderase desde a tarde do sábado 18 ata o domingo 19 con actividades previas.

Programa

O programa da romaría combina actos relixiosos e populares. Comeza o sábado 18 ás 18:00 coa «Noite dos Fachóns», onde os veciños percorren as rúas portando fachóns acesos, acompañados por gaiteiros. O domingo 19, ás 11:00, celébrase a misa solemne na ermida, seguida da procesión coa imaxe do santo. Pola tarde, ás 17:00, hai xogos populares (carreiras de sacos, tiro de corda) e actuacións de grupos folclóricos. O luns 20, día central, ás 12:00 ten lugar a misa maior e a bendición dos panos e talos de millo (tradición para protexer as colleitas). Ás 14:00, xantar campestre no adro da igrexa. Ás 18:00, sesión de música tradicional coa «Bailada do Santo» e despedida do santo ata o ano seguinte.

Gastronomía

Na romaría, a gastronomía é un piar fundamental. O prato estrela é o «cabrito de O Incio», asado lentamente con herbas aromáticas (romeu, tomiño e loureiro) e servido con castañas asadas e brotes de nabiza. Tamén son típicas as filloas de sangue (con farro de millo e unto) e os «bicchos» (bolos de manteiga e canela). Para beber, non pode faltar o «viño do país» (da denominación de orixe Ribeira Sacra) e a queimada ritual que se prepara ao abrigo da fogueira. As pulpeiras e empanadas de zamburiñas completan a oferta. É costume que cada familia leve a súa propia merenda e comparta cos veciños.

Nos postos ambulantes pódense atopar doces típicos: «orellas de San Sebastián» (filloas en forma de orella) e «sopas de allo». Moitos peregrinos aproveitan para mercar produtos artesáns como mel, queixo do Cebreiro e licor café.

Aloxamento

O Incio é un concello rural con pouca oferta hoteleira, pero hai varias opcións. No propio lugar da romaría, a Casa Rural San Sebastián (con capacidade para 12 persoas) ofrece habitacións sinxelas e xantar típico. Tamén hai turismo rural nas parroquias próximas: A Casa da Chousa (a 5 km), O Pazo de Tor (a 8 km) e A Cernada (a 10 km). Para quen prefira máis servizos, a vila de Sarria (a 20 km) dispón de hoteis, hostais e albergues (o Albergue O Incio, con tarifas desde 25 € por noite). É aconsellable reservar con antelación para a semana do 20 de xaneiro. Moitos fieis optan polas pensións de Porto (a 15 km) ou incluso de Monforte (a 30 km). O Concello de O Incio organiza un servizo de autobuses gratuíto desde Sarria para os días de romaría.

Como chegar

O acceso á romaría é sinxelo por estrada. Dende Lugo (capital), tómase a LU-546 dirección Sarria e despois a LU-640 ata O Incio. Dende Monforte, pola LU-617. O aparcadoiro para coches está sinalizado a 500 metros da ermida (campo de herba). Para quen viaxe en transporte público, hai liñas de autobús que conectan Lugo con Sarria (empresa Monbus, saídas cada hora) e desde Sarria saen microbuses especiais os días de romaría (horarios no Concello). Tamén se pode chegar en tren: a estación de Sarria (liña Palencia-A Coruña) a 20 km.

Para os peregrinos que fan o Camiño de Santiago, a ruta de Inverno pasa preto: a variante que vai de Ponferrada a Sarria ten un desvío sinalizado cara a ermida (2 km extra). Moitos camiñantes inclúen a romaría no seu itinerario para vivir unha experiencia auténtica.

Máis aló da festa

A Romería de San Sebastián de O Incio non é só un evento relixioso, senón unha mostra da identidade cultural galega. Os veciños manteñen viva a tradición dos «cantos de reis» (panxoliñas laicas), o «lance da sardiña» (xogo infantil) e os «queimos» (fogueiras purificadoras). A participación das xeracións máis novas, moitas vestidas con traxes tradicionais, garante a continuidade. Para quen queira profundar, a Asociación de Amigos de San Sebastián edita un folleto con historia e lendas. Aconséllase levar calzado impermeable e roupa de abrigo, pois en xaneiro o tempo é frío e húmido.

En definitiva, a romaría convida a compartir unha xornada de espiritualidade e ledicia, nunha paraxe de gran beleza. O Incio, co seu patrimonio natural (Serra do Courel, río Mao) e cultural (os castros e igrexas románicas), ofrece moitos alicientes para estender a visita uns días. Pero o corazón da festa latexa na ermida de San Sebastián, onde o 20 de xaneiro todos somos benvidos.

Para máis información, pódese contactar co Concello de O Incio (teléfono 982 42 60 01) ou consultar a web oficial www.concellodeoincio.gal. A organización recomenda chegar cedo para gozar plenamente da xornada.

A romaría é, ademais, unha oportunidade para degustar a gastronomía local nun ambiente único. As filloas de sangue, os cabritos asados e a queimada son só unha pequena mostra. E se se queda ata o final, a «Bailada do Santo» conxuga bailes tradicionais e música de gaita, creando unha atmosfera que fai esquecer o frío xaneiro.

En resumo, a Romería de San Sebastián de O Incio é unha xoia etnográfica que merece ser visitada. Non importa se se é crente ou non; o calor humano e a beleza do ritual conquistan a calquera. Así que, se estás en Galicia a mediados de xaneiro, non dubides en achegarte a O Incio. Levarás contigo un anaquiño de tradición.

A organización lembra que a participación nas actividades é gratuíta, agás o xantar campestre (que ten un custo simbólico de 10 € por persoa, con reserva previa). Ademais, por cortesía da parroquia, ofrécese chocolate quente e churros a todos os asistentes ás 10:00 da mañá do día 20. Un detalle que quenta o corpo e o espírito.

Non faltes a esta cita coa historia e a cultura galega. A Romería de San Sebastián de O Incio agarda por ti.

¿Listo para tu viaje a Galicia?

Ahorra hasta un 25% en Expedia

Cancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas