Romería de San Roque en Vilalba

Romería de San Roque en Vilalba: Tradición, Fe y Festa na Terra Chá

A Romería de San Roque en Vilalba é unha das celebracións máis emblemáticas da provincia de Lugo, que cada 16 de agosto congrega a milleiros de devotos e visitantes nunha xornada de profunda relixiosidade, música, baile e gastronomía. Esta festa, declarada de Interese Turístico de Galicia, representa a esencia da cultura popular galega, mesturando o sagrado co profano nun entorno natural privilexiado: o Monte de San Roque, un outeiro que domina a vila de Vilalba.

Historia e Orixe

A devoción a San Roque en Vilalba remóntase ao século XVI, cando unha epidemia de peste asolou a comarca da Terra Chá. Segundo a tradición oral, os veciños, desesperados, encomendáronse ao santo francés (San Roque é o protector contra as epidemias e as enfermidades) e prometeron construír unha capela no monte se cesaba a praga. A epidemia remitiu, e en agradecemento ergueuse unha pequena ermida que, co paso dos séculos, se converteu no centro da romaría.

A primeira referencia documental data de 1598, nos libros parroquiais de Santa María de Vilalba. Desde entón, a romaría medrou en participación e significado, converténdose nun punto de encontro para as parroquias veciñas e para os emigrantes retornados, que aproveitan as vacacións de agosto para renovar a súa fe e reencontrarse coas súas raíces.

Planifica tu escapada a Galicia

Buscar en Expedia con las mejores ofertas

Ver en Expedia →

Durante a Guerra Civil e a posguerra, a romaría mantívose como un acto de resistencia cultural, onde o galego e as tradicións se preservaron a pesar das prohibicións. Hoxe, a festa é un símbolo de identidade local e un motor turístico para a comarca.

Data e Programa

A romaría celébrase cada 16 de agosto, día de San Roque no calendario litúrxico. Se esta data cae en domingo, a festa adquire un carácter especial, con actos relixiosos e lúdicos que se prolongan durante toda a fin de semana. O programa típico inclúe:

• 11:00 h: Misa solemne na capela de San Roque, oficiada polo párroco de Vilalba e acompañada polo coro parroquial. Durante a cerimonia, bendícese o pan e o viño que logo se reparten entre os asistentes.
• 12:30 h: Procesión pola contorna do monte, coa imaxe do santo portada polos «carregadores» (veciños que fan a promesa de levar o andel). O percorrido está salpicado de cantigas populares e lanzamento de foguetes.
• 14:00 h: Xantar campestre no adro da capela e nas carballeiras próximas. As familias estenden mantas e comparten comida típica: empanada, lacón con grelos, churrasco e viño da terra.
• 17:00 h: Actuacións de grupos de música tradicional galega (gaitas, pandeiros e acordeóns) e bailes rexionais. Nos últimos anos, tamén hai espazo para orquestras e bandas de pop-rock.
• 20:00 h: Sorteo de produtos locais (queixos, embutidos, artesanía) entre os asistentes que compraron «papeletas» durante a semana previa.
• 22:00 h: Verbena popular na praza do Concello, con orquestras de renome e sesión de DJ ata altas horas.

Ademais, durante a semana anterior (do 10 ao 15 de agosto) celébranse as «Novenas a San Roque», con misas vespertinas e rosarios. O día 15, véspera da romaría, hai unha «Noite de Folión» con cánticos de taberna e queimada popular.

Gastronomía

A romaría é un escaparate da rica gastronomía da Terra Chá. Os postos ambulantes e as casas particulares ofrecen:

• Empanada de carne ou de millo: Feita con fariña de millo e rechea de lacón, chourizo e cebola.
• Lacón con grelos: Prato contundente a base de lacón cocido, grelos (nabizas), patacas e chourizo.
• Churrasco: Carne de porco ou tenreira asada á brasa, adobada con pemento e allo.
• Queixo de San Simón: Queixo afumado con forma de pera, típico da comarca, que se serve con mel ou marmelo.
• Filloas: Crepas finas feitas con leite, ovos e fariña, que se comen doces (con azucre e canela) ou salgadas (con chourizo).
• Viño da Terra: Viños brancos e tintos das adegas locais, como o «Ribeira Sacra» ou o «Terra Chá».
• Augardente e queimada: Bebida espirituosa feita con bagazo de uva, azucre, limón e café, que se queima mentres se recita o «conxuro» para afastar os malos espíritos.

Non faltan as castañas asadas, as rosquillas e os «bicos de San Roque» (doces de améndoa e ovo).

Aloxamento

Vilalba dispón de varias opcións de aloxamento para os visitantes que queiran gozar da romaría con calma:

• Hotel Vilalba: Situado no centro da vila, con 40 habitacións, restaurante e aparcadoiro. Prezos desde 60 €/noite.
• Casa Rural A Carballeira: A 2 km do monte de San Roque, con capacidade para 8 persoas, cheminea e xardín. Ideal para grupos. Prezos desde 100 €/noite (casa completa).
• Pensión San Roque: Xunto á capela, con 10 habitacións sinxelas pero acolledoras. Prezos desde 40 €/noite.
• Albergue de Peregrinos: Para os que fan o Camiño de Santiago (Vía Primitiva), con literas e servizos básicos. Prezo simbólico (5 €).

Recoméndase reservar con antelación, especialmente se a romaría cae en fin de semana, xa que a demanda é alta. Tamén hai opcións de acampada libre na contorna do monte, pero con autorización municipal.

Como Chegar

Vilalba está situada no centro da provincia de Lugo, ben comunicada por estrada e ferrocarril:

• En coche: Desde Lugo capital (30 km) pola N-634 ou a A-8 (autovía do Cantábrico). Desde Santiago de Compostela (120 km) pola A-6 e despois a N-634. Desde A Coruña (100 km) pola A-6 e a N-634. Hai aparcadoiros habilitados no monte de San Roque e nas aforas da vila.
• En autobús: A empresa Monbus ofrece servizos regulares desde Lugo, Santiago, A Coruña e Madrid. A parada está na praza do Concello, a 10 minutos a pé do monte.
• En tren: A estación de ferrocarril de Vilalba (liña Lugo-Oviedo) recibe trens rexionais. Desde alí, pódese coller un taxi ou camiñar 20 minutos ata o monte.
• En avión: O aeroporto máis próximo é o de Santiago de Compostela (120 km), con voos nacionais e internacionais. Desde alí, alugar un coche ou coller un autobús directo a Vilalba.

Para os que prefiran unha experiencia máis ecolóxica, a Vía Primitiva do Camiño de Santiago pasa por Vilalba, e moitos peregrinos aproveitan a romaría para facer unha parada especial.

Consellos Prácticos

• Levar roupa cómoda e calzado adecuado para camiñar polo monte.
• Protección solar e auga, xa que en agosto as temperaturas poden superar os 30 °C.
• Respectar o entorno natural: non deixar lixo e usar os contedores habilitados.
• Participar na procesión e na misa é unha forma de conectar coa tradición local.
• Probar a gastronomía nos postos oficiais para evitar problemas de hixiene.

A Romería de San Roque en Vilalba é moito máis que unha festa relixiosa: é unha celebración da vida, da comunidade e da cultura galega. Cada 16 de agosto, o monte énchese de cor, música e cheiros que quedan gravados na memoria de quen a vive. Se tes a oportunidade de asistir, non dubides en facelo: descubrirás unha das xoias escondidas da Terra Chá.

Para máis información, podes contactar coa Oficina de Turismo de Vilalba (teléfono: 982 510 000) ou consultar a páxina web do Concello: www.vilalba.gal.

¿Listo para tu viaje a Galicia?

Ahorra hasta un 25% en Expedia

Cancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas