Romería de San Ramón en Beade: romaría, monte, fe

A Romería de San Ramón en Beade é unha das celebracións relixiosas e populares máis arraigadas na comarca do Ribeiro, unha festa que mestura fe, tradición e contacto coa natureza no monte que rodea a parroquia. Cada ano, veciños e visitantes ascenden ata a capela dedicada ao santo para participar nunha xornada de devoción, música e gastronomía que reflicte o espírito comunitario de Galicia. Esta romaría, que se celebra a finais de agosto, é un exemplo vivo de como a cultura popular galega mantén vivos os seus rituais ancestrais, adaptándose aos tempos sen perder a esencia.

Beade, un concello situado na provincia de Ourense, é coñecido polas súas paisaxes de viñedos e montes, e a romaría de San Ramón é un dos seus eventos máis senlleiros. A festa ten lugar no monte de San Ramón, un paraxe natural que ofrece vistas impresionantes do val do Miño. Alí, a capela do santo acolle a milleiros de persoas que chegan a pé, en coche ou en autobús, creando un ambiente de ledicia e recollemento. A romaría non só é un acto relixioso, senón tamén unha oportunidade para gozar da natureza, da música tradicional e dos pratos típicos da zona.

A orixe da Romería de San Ramón en Beade remóntase a varios séculos atrás, cando a devoción ao santo se estendeu polas terras do Ribeiro. San Ramón Nonato, patrón das parturientes e dos nenos, é venerado nesta parroquia desde tempos inmemoriais, e a capela no monte foi construída como lugar de peregrinación. Segundo a tradición oral, a romaría comezou como unha pequena procesión de veciños que subían ao monte para pedir a protección do santo, especialmente para as mulleres embarazadas e os meniños. Co paso dos anos, a festa foise consolidando, incorporando elementos lúdicos e gastronómicos que a converteron nunha cita ineludible para os habitantes de Beade e das localidades veciñas.

Planifica tu escapada a Galicia

Hoteles en Galicia con las mejores ofertas

Ver en Expedia →

Durante o século XX, a romaría medrou en popularidade, grazas ao labor das confrarías e das asociacións culturais locais que se encargaron de organizar os actos. A capela foi restaurada en varias ocasións, e o monte acondicionouse con áreas de descanso e merendeiros para acoller aos romeros. Hoxe, a Romería de San Ramón é unha festa declarada de interese turístico local, que atrae a visitantes de toda Galicia e mesmo de fóra dela. A historia da romaría está chea de anécdotas de milagres atribuídos ao santo, como a cura de enfermidades ou a protección nas travesías do monte, que reforzan a fe dos devotos.

A Romería de San Ramón celébrase o último domingo de agosto, aínda que os actos preparatorios comezan días antes. No ano 2025, a data será o 31 de agosto, e o programa inclúe actividades para todos os públicos, desde as primeiras horas da mañá ata a noite. A continuación, detallamos o programa habitual, que pode variar lixeiramente segundo a organización:

O programa está deseñado para que os asistentes poidan gozar tanto dos actos relixiosos como da parte lúdica, nun ambiente familiar e acolledor. A subida ao monte é un dos momentos máis emotivos, con centos de persoas camiñando entre pinares e viñedos, mentres as gaitas soan ao lonxe.

A gastronomía é un piar fundamental da Romería de San Ramón, e os produtos da terra son os protagonistas. Nos merendeiros do monte, as familias e grupos de amigos preparan comidas ao aire libre, pero tamén hai postos de venda de comida típica. Entre os pratos máis destacados están:

O polbo á feira: Cocido e aderezado con aceite, pemento e sal, é un clásico das romarías galegas. En Beade, sérvese en pratos de madeira, acompañado de cachelos (patacas cocidas) e pan de millo.

As empanadas: De carne, de atún ou de zamburiñas, son outro imprescindible. A masa, fina e crocante, enchese con ingredientes da zona, como o lacón ou o chourizo.

O viño do Ribeiro: Non pode faltar un bo viño da Denominación de Orixe Ribeiro, con variedades como o Treixadura ou o Godello. Os romeros adoitan levar as súas propias botellas, pero tamén se vende nos postos habilitados.

As filloas e as orellas: De sobremesa, as filloas (crepes finos) con mel ou azucre, e as orellas de carnaval (masa frita) son as favoritas dos máis doces.

Ademais, durante a romaría é común atopar postos de castañas asadas, churros e licor café, que axudan a entrar en calor nas tardes frescas do monte. A gastronomía é un reflexo da cultura rural galega, baseada en produtos sinxelos pero cheos de sabor.

Para aqueles que queiran pasar a fin de semana completa en Beade, hai varias opcións de aloxamento, desde casas rurais ata pequenos hoteis. A oferta é limitada, polo que se recomenda reservar con antelación, especialmente durante a romaría. Algunhas alternativas son:

Casas rurais: Na parroquia de Beade e nas localidades veciñas (como Ribadavia ou Leiro) hai casas de turismo rural restauradas, con capacidade para grupos e familias. Moitas delas ofrecen servizo de almorzo e cea con produtos locais.

Hoteis e pensións: En Ribadavia, a 10 minutos en coche, hai hoteis de 2 e 3 estrelas, así como pensións económicas. O Hotel Castelo de Ribadavia é unha opción con encanto, situado nun edificio histórico.

Camping: Para os máis aventureiros, existe un camping municipal en Ribadavia, con parcelas para tendas e caravanas, ademais de servizos básicos.

Aloxamento en casas de amigos: Moitos veciños de Beade abren as súas casas aos visitantes durante a romaría, unha tradición de hospitalidade que se mantén viva. Pódese consultar no concello ou nas asociacións culturais.

O aloxamento rural permite gozar da tranquilidade da paisaxe do Ribeiro, con rutas de sendeirismo e visitas a adegas. A romaría é unha escusa perfecta para descubrir esta comarca.

Beade está situado no sur da provincia de Ourense, a uns 25 quilómetros da capital. Acceder é sinxelo tanto en coche como en transporte público. Aquí tes as principais opcións:

En coche: Desde Ourense, tómase a estrada OU-402 en dirección a Ribadavia, e logo desvíase pola OU-403 ata Beade. O traxecto dura uns 30 minutos. Desde Vigo, séguese a autovía A-52 ata Ribadavia (saída 276) e despois a estrada local. Hai aparcadoiros habilitados no monte e na vila, aínda que se recomenda chegar cedo para evitar atascos.

En autobús: A empresa Monbus ofrece liñas regulares desde Ourense a Ribadavia, con parada en Beade. O horario varía segundo a tempada, pero durante a romaría reforzan os servizos. Consúltase na estación de autobuses de Ourense.

En tren: A estación de tren máis próxima é a de Ribadavia, na liña Ourense-Vigo. Desde alí, pódese coller un taxi ou un autobús local ata Beade (uns 10 minutos).

A pé: Para os peregrinos, hai rutas de sendeirismo que conectan Beade con outras parroquias, como a Ruta do Viño do Ribeiro, que pasa polos viñedos e montes da zona. É unha opción recomendada para os amantes da natureza.

Unha vez en Beade, a subida ao monte de San Ramón está ben sinalizada, e pódese facer a pé (uns 20 minutos desde a vila) ou en coche ata un aparcadoiro próximo á capela. Durante a romaría, o concello organiza servizos de transporte gratuíto para persoas maiores ou con mobilidade reducida.

A Romería de San Ramón é moito máis que unha festa: é unha manifestación de fe que une a comunidade. Os devotos acoden ao santo para pedir protección, saúde e bos partos, e moitos levan ofrendas como velas, flores ou pan. A capela, pequena e sinxela, énchese de emoción durante a misa, e a procesión ao redor do monte é un acto de recollemento e gratitude. Para os veciños de Beade, esta romaría é unha forma de manter viva a súa identidade, transmitindo de xeración en xeración os valores de solidariedade e respecto pola natureza.

O monte, con vistas ao val do Miño, convértese nun espazo sagrado onde o profano e o relixioso se entrelazan. As gaitas, as danzas e as cantigas populares acompañan aos romeros, creando unha atmosfera única. A romaría tamén é unha oportunidade para que os máis novos coñezan as tradicións, participando nos xogos e na preparación da comida. Así, a Romería de San Ramón en Beade segue sendo un referente da cultura galega, unha cita que ningún amante das romarías debería perderse.