Romería de San Pedro de Rocas

Historia da Romería de San Pedro de Rocas

Os orixes desta romería perden na néboa dos séculos. O mosteiro de San Pedro de Rocas foi un dos primeiros cenobios de Galicia, fundado por eremitas que buscaban a soidade e o recollemento entre as penas. Sábese que no ano 573 o abade Alarico fíxose cargo da comunidade, e dende aquela o lugar foi punto de peregrinación. A tradición conta que San Pedro se lle apareceu a un pastor, e que a imaxe do santo foi atopada nunha furna da rocha; dende entón, comezou a romaría.

Durante a Idade Media, o mosteiro foi un importante centro de influencia relixiosa e económica, e a romería consolidouse como unha das máis concorridas da provincia. No século XIX, coa desamortización e o abandono, a festa mantívose grazas á devoción popular. Hoxe, San Pedro de Rocas é Ben de Interese Cultural, e a romería foi declarada Festa de Interese Turístico de Galicia.

Planifica tu escapada a Galicia

Ahorra un 25% o más en tu alojamiento con las mejores ofertas

Ver en Expedia →

Un dos elementos máis emblemáticos é o «carro de San Pedro», unha carroza de madeira tirada por bois que transporta a imaxe do santo durante a procesión. Esta tradición, que se remonta a tempos ancestrais, simboliza a unión entre a natureza, o traballo agrícola e a fe.

Data da romería

A Romería de San Pedro de Rocas celébrase cada ano o 29 de xuño, festividade de San Pedro Apóstolo. Con todo, como non sempre cae en fin de semana, os actos principais adoitan trasladarse ao sábado e domingo máis próximos. Así, o programa comeza xa a tarde do venres coa novena e repartición de pan e queixo, e remata o domingo coa procesión e misa solemne. O día grande, sábado ou domingo, é cando se concentra o maior número de romeiros.

Para saber a data exacta de cada edición, recoméndase consultar a web do Concello de Esgos ou as redes sociais da parroquia. A climatoloxía na zona é de tipo atlántico de montaña, con temperaturas suaves e posibilidade de chuvia, polo que convén ir preparado con roupa de auga e calzado axeitado.

Programa de actos

O programa da romería combina actos relixiosos, lúdicos e culturais, e comeza días antes coa preparación do carro e a decoración do contorno da ermida. A continuación, detállanse os momentos clave:

• Venres: reparto de pan e queixo aos romeiros que chegan para a novena. Pola noite, verbena popular con orquestras locais e queimada.
• Sábado (día grande): pola mañá, misa maior cantada polo coro parroquial. A continuación, procesión co carro de San Pedro, acompañado de gaiteiros, xigantes e cabezudos, e danzas tradicionais. Os asistentes lanzan flores e cantan panxoliñas galegas. Ao mediodía, bendición dos animais (tradición que recorda a orixe pastoril da festa) e sesión vermú. Pola tarde, xogos populares (carreiras de sacos, tiro de corda, lanzamento de ferradura), actuacións de grupos folclóricos e, como colofón, a famosa «festa da filloa» onde se reparten filloas gratis con mel ou azucre.
• Domingo: misa de despedida, sorteo de productos típicos e xantar campestre nas carballeiras próximas. Á tardiña, romaría de regreso ao mosteiro para a despedida da imaxe.

Ademais, durante todo o venres e sábado hai postos de artesanía e produtos da terra, e os visitantes poden subir ao campanario da ermida para gozar dunhas vistas impresionantes do Canón do Sil e as serras de Ourense.

Gastronomía da romería

A oferta gastronómica é un dos grandes atractivos da Romería de San Pedro de Rocas. Os produtos da terra e a cociña tradicional galega están moi presentes. Destacan:

• Empanada de liscos e de atún: feita con masa de pan de millo e recheo de carne de porco ou atún con pemento e cebola. É o prato omnipresente nos ágape campestres.
• Pulpo á feira: cocido e aderezado con aceite, pemento e sal. Sirvese en pratos de madeira, acompañado de cachelos.
• Churrasco: tenreira e porco asados na brasa, con pemento e allo. As grelladas familiares son habituais nas leiras que rodean a ermida.
• Filloas: finas crepes elaboradas con fariña de trigo ou millo, leite, ovos e nata. Na «festa da filloa» ofrécense con mel, azucre ou crema de licor.
• Queixo e mel: da comarca de Ourense, queixo de Arzúa ou do Cebreiro, e mel de castiñeiro.
• Viño da Ribeira Sacra: tintos de mencía e brancos de godello, xunto ao licor café e a augardente de herbas.

Non faltan tamén as castañas asadas no outono, pero en xuño xa non están dispoñibles. O pan de millo e a bola de pan de Ourense son acompañantes imprescindibles.

Aloxamento

Para gozar plenamente da romería, o mellor é aloxarse nas proximidades. O concello de Esgos dispón de varias opcións de turismo rural:

• Casa de turismo rural «A Eira Vella»: con encanto e prezos moderados, situada a 2 km da ermida.
• Albergue de peregrinos de San Pedro de Rocas: xestionado pola asociación de amigos do mosteiro, ofrece habitacións compartidas sinxelas para grupos.
• Pensións en Esgos capital: como a Pensión O Mosteiro, con media ducia de cuartos.
• Ourense cidade: a 30 km pola OU-536, con ampla oferta hoteleira, dende hostais ata hoteis de 4 estrelas. A viaxe en coche dura uns 35 minutos, e hai autobuses regulares.
• Casas de aldea en parroquias veciñas: en Vilar de Barrio, Maceda ou Xunqueira de Ambía, con casas de pedra rehabilitadas.

Recoméndase reservar con antelación, xa que a romería ten moita afluencia. Moitos romeiros optan por acampar en zonas habilitadas preto do recinto, pero sempre é mellor confirmar co Concello a posibilidade.

Como chegar a San Pedro de Rocas

San Pedro de Rocas está situado a uns 30 km ao leste de Ourense, na parroquia de Rocas, concello de Esgos. As principais vías de acceso son:

• En coche: Sair de Ourense pola N-525 dirección Allariz, despois tomar a OU-536 dirección Esgos/Vilar de Barrio. O desvío a Rocas está sinalizado. A estrada é estreita pero asfaltada. Hai aparcadoiro habilitado en leiras próximas, con servizo de autobuses lanzadeira os días de romaría.
• En transporte público: Dende Ourense, a empresa Monbus (liña Ourense – Vilar de Barrio) ten varios servizos diarios con parada en Esgos. En horarios especiais de romaría, refórzase con autobuses directos. Tamén hai tren a Ourense (Ave, Alvia e Media Distancia) e alí conectar co bus.
• A pé ou en bicicleta: A ruta de sendeirismo PR-G 124 «Ruta dos Mosteiros» conecta Ourense con San Pedro de Rocas pasando polos canóns do Sil. É un percorrido de 12 km con dificultade media. En bicicleta, pódese subir pola estrada OU-536 con precaución polo tráfico.

Para quen veña de fóra de Galicia, o aeroporto de Vigo (a 100 km) e o de Santiago (a 150 km) son as portas de entrada. Dende Vigo pódese coller un tren AVE a Ourense en 40 minutos, ou alugar un coche. As autoestradas AP-9 e A-52 conectan con facilidade.

Un consello: durante a romería, as pistas de terra que levan á ermida poden estar ateigadas de coches, así que é prudente estacionar nos aparcadoiros habilitados e camiñar os últimos 800 metros. O recinto é accesible para persoas con mobilidade reducida, pero as rúas empedradas requiren precaución.