A Romería de San Pantaleón en Laxe é unha das manifestacións relixiosas e culturais máis emotivas da Costa da Morte. Cada ano, veciños e visitantes achégase a esta vila mariñeira para honrar ao santo médico, nunha xornada de fe, tradición e convivencia popular.
Historia
San Pantaleón, mártir do século IV e considerado patrón dos médicos, ten en Laxe unha devoción que se perde nos séculos. Segundo a tradición oral, a romaxe tería orixe na Idade Media, cando uns mariñeiros atoparon unha imaxe do santo nunha praia da zona. A capela que hoxe o acolle, erguida sobre un promontorio rochoso, data do século XVIII e foi reconstruída tras varias acometidas do mar. Durante a contenda civil española, a imaxe foi escondida polos veciños para evitar a súa destrución, episodio que reforzou o vínculo afectivo da comunidade co santo.
Co paso dos anos, a romaría foi medrando ata se converter nun dos referentes do calendario festivo da comarca. Non só é un acto litúrxico, senón tamén unha ocasión para reencontrarse coas raíces, coa cultura e coa gastronomía propias. A fervenza de devoción que se vive cada 27 de xullo (ou a fin de semana máis próxima) demostra que a memoria colectiva segue viva.
Data de celebración
A Romería de San Pantaleón celébrase oficialmente o 27 de xullo. Cando esta data cae en día laborable, os actos centrais trasládanse ao sábado e domingo inmediatamente posteriores para facilitar a participación. No entanto, a novena previa comeza uns días antes, co rezo do rosario e ofrendas florais. É recomendable consultar o programa oficial do Concello de Laxe uns meses antes, xa que ás veces se engaden actividades complementarias como concertos ou feiras.
Programa de actos
O programa típico combina rituais relixiosos con festexos populares. A xornada grande adoita seguir este esquema:
¿Necesitas hosting para tu web?
Hosting rápido y seguro en España desde 2,95€/mes. Soporte 24/7 en español.
Ver planes de hosting →- 11:00 h – Misa solemne en honra a San Pantaleón, oficiada na capela do monte ou na igrexa parroquial dependendo do estado do mar e da afluencia. Cántanse os gozos tradicionais e bendícese o pan e o viño.
- 12:30 h – Procesión marítimo-terrestre: a imaxe do santo percorre as rúas do núcleo vello ata o porto, onde é trasladado nunha dorna engalanada. Os barcos acompañan tocando as sirenas e lanzando foguetes.
- 14:00 h – Xantar campestre no adro e nos arredores. As familias estenden mantas e comparten viandas, creándose un ambiente de romaría auténtica.
- 18:00 h – Actuacións de gaiteiros e grupos de danzas tradicionais (muiñeiras e pandeiradas).
- 22:00 h – Verbena na praza do Concello, con orquestras e discoteca móbil ata altas horas.
- 00:00 h – Queimada popular e sorteo de produtos típicos entre os asistentes.
Durante toda a xornada hai postos de artesanía, pulpeiras e vendedores ambulantes que contribúen ao bulicio característico.
Gastronomía
A romaría é unha escusa perfecta para degustar o mellor da cociña galega. Nos postos e nas casas particulares non faltan:
- Pulpo á feira: cocido en caldeiras de cobre, cortado coa tesoira e aderezado con pemento, sal grosso e aceite de oliva. É o prato rei.
- Empanada de zamburiñas ou de xoubas: elaborada con masa de fariña de millo ou trigo, rechea de peixe da ría.
- Lacón con grelos: prato contundente que se serve acompañado de cachelos (patacas cocidas) e chourizo.
- Queixo de tetilla: cremoso e suave, ideal para acompañar con marmelo.
- Viños da Denominación de Orixe Rías Baixas (Albariño) e D.O. Ribeira Sacra (Mencía): frescos e afroitados, perfectos para maridar cos petiscos.
- Licor café e augardente de herbas: para rematar a comida ou para quentar o corpo durante a noite.
- Doces tradicionais: filloas (con mel, azucre ou nata), bica (biscoito esponxoso) e orella de frade.
Non se pode marchar de Laxe sen probar as sardiñas asadas nas churrasqueiras portátiles, regadas con limón e un chisco de sal.
Aloxamento en Laxe
Laxe dispón dunha oferta variada para todos os petos, aínda que durante a romaría é recomendable reservar con antelación. Algunhas opcións destacadas:
- Hotel A Cruz: situado no centro, con vistas ao porto e restaurante propio. Admite mascotas.
- Casa do Mar: albergue público xestionado pola Confraría, ideal para grupos e familias que buscan prezos axustados.
- Pensión O Cabazo: acolledora, con habitacións sinxelas e un trato próximo. A só 200 m da praia de Laxe.
- Camping Laxe: para os que prefiren contacto directo coa natureza. Dispón de parcelas con sombra e zona de autocaravanas.
- Casas rurais: na contorna, como «As Eiras» ou «O Vilar», ofrecen turismo de aldea con comodidades modernas.
Alternativamente, pódese aloxar en localidades veciñas como Corme (10 km), Camariñas (18 km) ou Vimianzo (15 km) e desprazarse en coche ata Laxe.
Como chegar a Laxe
Laxe está situada no litoral da provincia da Coruña, dentro da comarca de Bergantiños. As principais vías de acceso son:
- En coche: desde A Coruña (74 km) tómase a AC-552 dirección Carballo até Baio, logo desvío pola AC-430. Desde Santiago de Compostela (95 km) pela AP-9 ata a saída de Brión, continuando pola AC-552. Desde Vigo (150 km) pola AP-9 e despois pola AC-552. O percorrido é sinxelo e ben sinalizado.
- En autobús: a empresa Movebus ofrece liñas regulares desde A Coruña e Santiago con parada en Laxe. O traxecto dura aproximadamente 1 hora e 20 minutos. Durante a romaría reflícanse servizos especiais.
- En avión: o aeroporto máis próximo é o de A Coruña (70 km), con voos nacionais e algunhas conexións internacionais. Desde alí, alugar un coche ou coller un autobús son as mellores opcións.
- En tren: a estación máis achegada é a de A Coruña, con servizos de alta velocidade (AVE) desde Madrid, Barcelona e outras cidades. Recoméndase combinar con autobús ou taxi.
Para chegar ata a capela de San Pantaleón, que está nun outeiro, hai que subir unha escaleira de pedra ou rodear pola estrada asfaltada. O lugar ofrece unha vista panorámica da vila e do Atlántico.
Consellos prácticos
Se pensas asistir, ten en conta o seguinte:
- Leva calzado cómodo, porque as rúas empedradas e as subidas poden ser esixentes.
- Non esquezas protección solar e un chubasquero lixeiro (o clima galego é imprevisible).
- Respecta os horarios relixiosos e o silencio durante a misa; a procesión é moi concorrida.
- Probas os produtos locais nos postos solidarios: moitas asociacións recadan fondos para fins sociais.
- Consulta as redes sociais do Concello de Laxe para coñecer cambios de última hora.
Te puede interesar:
Imperial Perlas — Joyería y complementos
Noticias de Galicia — Galicia Universal — periódico digital
Turismo de Galicia — Rutas, playas y gastronomía
¿Listo para tu viaje a Galicia?
Ahorra hasta un 25% en ExpediaCancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas
