Romería de San Miguel de Liria

Romaría de San Miguel de Liria

A Romaría de San Miguel de Liria é unha das celebracións populares máis enraizadas na tradición galega, que ten lugar na parroquia de San Miguel de Liria, no concello de Liria (Lugo). Esta festa, que mestura relixiosidade, cultura e convivencia, convírtese cada ano nun punto de encontro para veciños e visitantes que desexan compartir un anaco da identidade galega. A súa orixe remóntase a tempos medievais, cando a ermida dedicada ao arcanxo San Miguel comezou a ser lugar de peregrinación para os labregos da comarca, que solicitaban protección para as colleitas e o gando. Co paso dos séculos, a romaría foise consolidando como unha cita ineludible no calendario festivo de Galicia, mantendo viva a memoria dos antigos ritos de agradecemento e petición.

Historia

A historia da Romaría de San Miguel de Liria está intimamente ligada á figura do arcanxo Miguel, ao que a tradición cristiá recoñece como guerreiro celestial e protector contra as forzas do mal. A primeira referencia documental que se conserva data do século XIII, cando o bispo de Lugo concede indultos aos peregrinos que visitasen a ermida nos días próximos ao 29 de setembro. Con todo, os estudosos cren que o culto a San Miguel substituíu antigas crenzas de orixe celta, xa que a data coincide coa celebración do equinoccio de outono, momento no que os pobos prerromanos rendían homenaxe ás divindades da terra e da colleita. No século XVI, a ermida foi reconstruída en estilo románico tardío, do que aínda se conservan algúns elementos pétreos na fachada e no arco triunfal.

Durante os séculos XVII e XVIII, a romaría adquiriu unha gran relevancia comarcal, converténdose nun evento que congregaba a centos de persoas de todas as parroquias veciñas. A devoción a San Miguel medrou especialmente entre os agricultores e gandeiros, que acudían a pedir a súa intercesión para protexer as terras das pragas e as enfermidades. Así mesmo, a festa serviu como punto de intercambio comercial e social, con postos de venda de produtos artesanais e alimentos. No século XIX, a desamortización de Mendizábal ameazou a continuidade da ermida, pero a veciñanza organizouse para conservala, contribuíndo economicamente á súa restauración en 1887. Desde entón, a romaría non deixou de celebrarse, agás durante a Guerra Civil española e os primeiros anos da posguerra.

Planifica tu escapada a Galicia

Vuelos a Galicia con las mejores ofertas

Ver en Expedia →

Na actualidade, a Romaría de San Miguel de Liria está declarada de interese turístico local e conta cunha programación que respecta os usos tradicionais, ao tempo que incorpora novos atractivos para o público familiar. A historia da festa é transmitida de xeración en xeración polos veciños máis anciáns, que recordan como antano se camiñaba durante horas para chegar á ermida, cargando ofrendas de pan, queixo e viño. No ano 2019, a romaría foi obxecto dun estudo antropolóxico por parte da Universidade de Santiago de Compostela, que destacou o seu valor etnográfico e a súa capacidade para manter vivos os lazos comunitarios.

Data

A Romaría de San Miguel de Liria celébrase cada ano o domingo máis próximo ao 29 de setembro, festividade de San Miguel Arcanxo. Así, as datas poden variar entre finais de setembro e primeiros de outubro, adaptándose ao calendario litúrxico e ás condicións meteorolóxicas da época. No ano 2024, por exemplo, a celebración terá lugar o domingo 29 de setembro, coincidindo exactamente co día do santo. En anos anteriores, como en 2023, celebrouse o 1 de outubro. A organización recomenda consultar a data con antelación na web do concello ou nos carteis que se distribúen polas parroquias da comarca.

A elección do domingo permítelles aos asistentes gozar dun día completo de festa, desde a misa matinal ata a verbena nocturna. Aínda que a romaría ten o seu centro no domingo, o sábado anterior xa se realizan actividades previas, como a preparación do recinto, a instalación dos postos de comida e algunhas actuacións musicais para quen chegue con antelación. Tamén é costume que os devotos máis antigos realicen unha novena durante os nove días previos, reuníndose na ermida ao atardecer para rezar e cantar cantigas dedicadas a San Miguel.

Programa

O programa da Romaría de San Miguel de Liria combina actos relixiosos, actividades culturais e momentos de lecer. A xornada do domingo comeza ás 10:00 horas coa misa solemne na ermida, oficiada polo párroco local e, nalgunhas ocasións, por un bispo invitado. Durante a eucaristía, os asistentes portan ofrendas de produtos da terra, que posteriormente serán bendicidos e sorteados entre os presentes. Tras a misa, ás 11:30, ten lugar a procesión ao redor do campo da festa, coa imaxe de San Miguel levada a ombreiros polos mozos da parroquia, acompañada de gaitas e bombos.

Ás 12:00 horas comeza a sesión matinal de foliada, con grupos de música tradicional galega que animan o ambiente ata a hora do xantar. A partir das 14:00, a xente repártese polas mesas e merendeiros para comer en comunidade, nun ambiente familiar e desenfadado. Pola tarde, ás 17:00, celébranse os xogos tradicionais para nenos e adultos: carreiras de sacos, tiro de corda, lanzamento de ferraduras e a popular «subida ao pau de San Miguel», onde os máis áxiles intentan alcanzar un premio no alto dun poste encerado. Ás 19:00, hai un concerto de bandas de música e grupos de rock celta no palco instalado na praza da ermida.

Xa pola noite, ás 22:00, acéndese unha gran fogueira central e comeza a verbena, que se prolonga ata as 2:00 da madrugada, con orquestras locais e discoteca móbil. Como colofón, ás 24:00 lánzanse fogos de artificio que iluminan o ceo de Liria. Ao longo de todo o día, hai postos de artesanía e alimentación, así como unha barra oficial a cargo da comisión de festas. O programa completo publícase un mes antes no taboleiro de anuncios da ermida e nas redes sociais do concello.

Gastronomía

A gastronomía é un dos grandes atractivos da Romaría de San Miguel de Liria, que ofrece pratos típicos da cociina galega preparados con produtos locais. Desde primeira hora da mañá, pódense degustar as clásicas filloas con chourizo, cocidas ao momento nas tixolas de ferro, acompañadas dun viño novo da Denominación de Orixe Ribeira Sacra. Próximo ás 11:00, é tradición tomar un «viño quente» con especias e mel, que axuda a entrar en calor nos días frescos de setembro.

Para a comida, o prato rei é o pulpo á feira, cocido en potas de cobre e aderezado con aceite de oliva, sal gordo e pemento doce. Non falta a empanada de carne, de millo ou de atún, cocida no forno de leña e vendida por pezas. Tamén destacan as costelas de porco asadas na brasa, os churrascos de tenreira e os grelos cocidos con patacas e touciño. Os queixos artesanais de Arzúa e San Simón, así como o pan de centeo do país, completan a oferta salgada.

De sobremesa, os asistentes poden gozar das filloas doces con mel ou azucre, das orellas de entroido (que non faltan en ningunha romaría galega) e das castañas asadas, cando a tempada o permite. Para beber, ademais do viño, ofrécese sidra natural, augardente de herbas e refrescos. A organización establece varios puntos de venda de comidas e bebidas, así como zonas de merendeiro con mesas e bancos de madeira para que cadaquén poida levar a súa propia comida se o prefire. O ambiente gastronómico é de abundancia e xenerosidade, reflectindo o espírito de acollida da xente de Liria.

Aloxamento

Para quen desexe pasar toda a fin de semana ou simplemente evitar as présas da volta, a zona de Liria ofrece varias opcións de aloxamento rurais. A poucos quilómetros da ermida atópanse as Casas Rurales de O Couto e de Penas, con capacidade para entre 6 e 10 persoas, rodeadas de bosques de carballos e castiñeiros. Estes establecementos contan con cociña equipada, cheminea e xardín privado, ideais para grupos de amigos ou familias numerosas. Tamén hai dúas pequenas pensións na vila de Liria (a Pensión A Veiga e a Casa de Turismo Rural O Piñeiral), que ofrecen habitacións dobres e triplas con baño compartido ou privado, a prezos moderados (entre 50 e 70 euros noite en tempada de romaría).

Para unha experiencia máis auténtica, algúns veciños da parroquia alugan cuartos ou pequenos apartamentos durante a festa, anunciándose a través do portal de turismo local. Tamén se pode optar por durmir nunha casa de labranza habilitada como aloxamento, como a Casa de San Miguel, que conserva a arquitectura tradicional de pedra e madeira. As reservas convén facelas con varios meses de antelación, xa que a demanda é alta. Para os máis aventureiros e con espírito campestre, a organización habilita unha zona de acampada gratuíta próxima ao campo da festa, con servizos básicos de auga e baño portátil, pero sen electricidade. Recoméndase levar saco de durmir e tenda de campaña apropiada para as baixas temperaturas nocturnas de outono.

Como chegar

A Romaría de San Miguel de Liria desenvólvese na parroquia de San Miguel de Liria, a uns 15 quilómetros da cidade de Lugo. O acceso máis directo é desde Lugo capital, tomando a estrada LU-530 en dirección a Portomarín e, após 10 quilómetros, desviarse pola LU-P-1901 sinalizada cara a «San Miguel de Liria». O percorrido total en coche é duns 20 minutos. Para quen veña desde Santiago de Compostela, cómpre coller a A-54 ata a saída 14 (Lugo sur) e seguir as mesmas indicacións.

En transporte público, hai un servizo de autobuses que conecta Lugo coa parroquia, con saídas desde a estación de autobuses de Lugo ás 9:00, 12:00 e 17:00 os domingos de romaría; a ida e volta custa 5 euros. Tamén se pode chegar en tren ata a estación de Lugo e alí coller un taxi (aproximadamente 25 euros). Para os que prefiran a bicicleta, existe unha ruta de sendeirismo ciclable que parte do núcleo urbano de Lugo e percorre a ribeira do río Miño durante 18 quilómetros, ata desembocar no campo da festa. Esta ruta está sinalizada e é apta para todos os niveis, aínda que recoméndase facela con tempo e levar auga, pois non hai puntos de avituallamento no cam

¿Listo para tu viaje a Galicia?

Ahorra hasta un 25% en Expedia

Cancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas