Romería de San Miguel de Arcos de Condesa

Unha romería con alma: San Miguel de Arcos de Condesa

Na fermosa parroquia de Arcos de Condesa, pertencente ao concello de Caldas de Reis (Pontevedra), celébrase cada 29 de setembro unha das romarías máis arraigadas da comarca do Salnés: a Romería de San Miguel. Esta festa, que mestura devoción relixiosa, tradición popular e gastronomía autóctona, atrae cada ano a centos de romeiros e visitantes que desexan honrar ao arcanxo Miguel e gozar dun día de confraternidade no corazón das Rías Baixas.

A romería ten lugar na contorna da capela de San Miguel, un pequeno templo rural de orixe medieval que preside un outeiro verde desde onde se divisan viñedos, bosques de carballos e o curso do río Umia. O ambiente que se respira é o dunha Galicia auténtica, onde as cantigas, o son das pandeiretas e o cheiro a pulbo á feira se entrelazan coa solemnidade da misa e a procesión.

Historia e orixes

Os primeiros rexistros escritos sobre a capela de San Miguel de Arcos de Condesa datan do século XII, aínda que a súa construción podería ser anterior, vinculada á repoboación da zona tras a reconquista. A festa, con todo, consolidouse a partir do século XVII, cando a devoción ao arcanxo Miguel se estendeu por toda Galicia, especialmente entre as comunidades labregas e mariñeiras, que o consideraban protector contra as treboadas, as enfermidades e os malos espíritos.

Planifica tu escapada a Galicia

Vuelos a Galicia con las mejores ofertas

Ver en Expedia →

Segundo a tradición oral, no lugar onde hoxe se ergue a capela apareceu unha imaxe de San Miguel dentro dunha caixa de madeira á beira dun manancial. Os veciños interpretárono como un sinal divino e decidiron erguer alí un santuario. Dende aquela, cada 29 de setembro celébrase unha romaría que, co paso dos séculos, foi sumando elementos profanos: feira de gando, xogos populares, música e, por suposto, a exquisita gastronomía local. Non obstante, o núcleo da festa segue a ser a misa solemne e a procesión co santo polas rúas da parroquia, acompañada de foguetes e cánticos relixiosos.

Durante a guerra civil española a festa sufriu un parón, mais foi retomada con forza a partir dos anos 50 grazas ao traballo de varias xeracións de devotos e da propia comunidade parroquial. Na actualidade, a Romería de San Miguel de Arcos de Condesa está declarada Festa de Interese Turístico Local e posta en valor polo Concello de Caldas de Reis.

Data e programa

A festa celébrase inescusablemente o 29 de setembro, día de San Miguel Arcanxo no calendario litúrxico. Cando esta data cae en día laborable, a romería mantense igualmente, aínda que as actividades centrais se concentran na xornada do santo, mentres que se organizan actos previos (verbena, misa de vésperas) na noite do 28. O programa é amplo e combina o relixioso co lúdico.

Ademais, durante toda a xornada hai postos de artesanía, doces típicos (orellas, filloas) e postos de bebidas. O ambiente festivo prolongase ata ben entrada a madrugada.

Gastronomía: o sabor da romaría

Non hai romaría galega sen unha boa oferta gastronómica, e a de San Miguel de Arcos de Condesa é un expoñente perfecto da cociina rural das Rías Baixas. O prato estrela é o pulbo á feira, cocido e cortado, aderezado con aceite de oliva, pemento doce e sal groso, que se come en pratos de madeira acompañado de pan de millo. Tampouco falta a empanada de zamburiñas ou de carne, as cazolas de marisco (ameixas, berberechos, mexillóns) e o churrasco asado lentamente sobre brasas de vide.

Para beber, o viño albariño da Denominación de Orixe Rías Baixas é o rei das mesas, aínda que tamén hai opcións de tinto da zona (Mencía) e licor café ou queimada para os máis atrevidos. De sobremesa, as orellas de San Miguel (unha masa frita espolvoreada con azucre e canela) e as filloas doces ou salgadas, regadas con mel ou xeado.

A organización instala unha gran carpa con mesas e bancos de madeira para que os romeiros poidan degustar estes manxares con comodidade, aínda que moitos prefiren levar a súa propia comida e facer un picnic na carballeira. O ambiente é festivo e familiar, con música de fondo e o rumor do río.

Aloxamento

Para quen desexe pasar varios días na zona ou prefira non conducir despois da festa, a oferta de aloxamento nas inmediacións é variada. Abaixo indicamos algunhas opcións recomendadas:

• Pazo de Arcos de Condesa (a 500 m da capela) – casa rural de luxo con 6 cuartos, zona de xardín e piscina. Prezos desde 90 €/noite.
• Hotel A Casa das Aves (en Caldas de Reis, a 4 km) – hotel de 3 estrelas con spa e restaurante. Habitacións dobre desde 65 €.
• Pensión O Cruceiro (na estrada principal, a 2 km) – pensión económica con 10 cuartos, ideal para grupos. Prezos desde 40 €/noite.
• Casas de turismo rural Os Caneiros (en Vilagarcía de Arousa, a 8 km) – casas completas con cociña e lareira, para 4-6 persoas. Desde 120 €/noite.
• Camping Prado da Lagoa (a 6 km, en Catoira) – parcela para tenda ou caravana, con servizos básicos. Prezos desde 8 €/persoa e noite.

Recoméndase reservar con antelación, especialmente na semana do 29 de setembro, xa que a romaría atrae a moitos visitantes. Se se prefire a experiencia total, moitos romeiros optan por durmir en casas de amigos ou familiares da parroquia.

Como chegar

Arcos de Condesa está situado no suroeste da provincia de Pontevedra, a medio camiño entre Santiago de Compostela e Vigo. A continuación detallamos as principais vías de acceso:

En coche

Desde Santiago de Compostela (35 min) tómase a autopista AP-9 dirección Vigo ata a saída 25 (Caldas de Reis). Unha vez en Caldas, séguese pola estrada PO-200 en dirección a Vilagarcía de Arousa e, a 3 km, desvíase á dereita por unha pista asfaltada que conduce directamente á capela de San Miguel. O percorrido total rolda os 35 km. Hai aparcadoiro habilitado para 300 vehículos, con control de tráfico o día da festa.

Desde V

¿Listo para tu viaje a Galicia?

Ahorra hasta un 25% en Expedia

Cancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas