Romería de San Mamede de Trasmir

Romería de San Mamede de Trasmir: Unha xornada de fe e tradición no corazón de Galicia

A Romería de San Mamede de Trasmir é unha das celebracións relixiosas e populares máis arraigadas na comarca de Trasmir, ao norte da provincia de Lugo, entre os concellos de Viveiro e O Valadouro. Cada ano, milleiros de devotos e visitantes acoden a esta parroquia para honrar ao santo eremita San Mamede, nunha xornada que combina a piedade coa alegría da festa, a gastronomía e a convivencia. Este artigo ofrece un percorrido completo pola historia, o programa, a gastronomía, o aloxamento e como chegar a esta romaría tan especial.

A romaría celébrase o segundo sábado de setembro, aínda que os actos relixiosos comezan xa o venres. A data, que varía lixeiramente cada ano, está marcada pola tradición e a lúa, mais sempre se mantén fiel ao mes das vendimias, cando o tempo aínda acompaña para gozar ao aire libre. No ano 2025, a festa terá lugar os días 12 e 13 de setembro, co día grande o sábado 13. O programa detallado publícase unhas semanas antes, pero pódese consultar na web do Concello de O Valadouro ou nos carteis que se distribúen polas parroquias veciñas.

Historia e lenda de San Mamede

Planifica tu escapada a Galicia

Ahorra un 25% o más en tu alojamiento con las mejores ofertas

Ver en Expedia →

A figura de San Mamede (Mamede de Galicia, ou San Mamede de Trasmir) é un santo de orixe eremítica que, segundo a tradición, viviu no monte do mesmo nome entre os séculos VI e VII. A lenda conta que Mamede era un pastor que, ao descubrir unha fonte milagreira no medio do monte, decidiu retirarse a vivir en soidade e oración. Alí construíu unha pequena capela, que co tempo se converteu en santuario e lugar de peregrinación. A romaría tería os seus inicios na Idade Media, cando os veciños das aldeas próximas comezaron a subir ao monte para pedir a protección do santo contra as enfermidades, especialmente as do gando e as das persoas. A devoción foise estendendo, e hoxe en día San Mamede é considerado patrón dos labregos e dos animais, e a súa romaría é unha das máis antigas da comarca.

O nome «Trasmir» procede do latín «Trans Mirum» (alén do muro), facendo referencia á muralla que cercaría o antigo castro que domina a zona. A igrexa parroquial actual, de estilo románico tardío (século XII), conserva restos de pinturas murais e un retablo barroco dedicado ao santo. Cada ano, a imaxe de San Mamede é baixada en procesión desde a capela do monte ata a igrexa da aldea, onde se celebra a misa solemne. Despois, a imaxe percorre as rúas de Trasmir acompañada polos danzantes e as gregarias, nun espectáculo de colorido e son.

Programa da romaría (días 12 e 13 de setembro de 2025)

O programa da Romería de San Mamede de Trasmir é variado e inclúe actos relixiosos, culturais e lúdicos. Aquí está o detalle previsto:

Venres 12 de setembro

• 19:00 h: Apertura da feira de artesanía e produtos locais na praza da Igrexa.
• 20:00 h: Verbena popular coa actuación do grupo «Os Trasmiráns» e a orquestra «Compostela».
• 23:00 h: Fogueira e queimada popular ao pé do campo da festa.

Sábado 13 de setembro (día grande)

• 10:00 h: Alborada matinal a cargo dos gaiteiros de Trasmir.
• 12:00 h: Misa solemne na igrexa de San Mamede, con procesión da imaxe polas rúas principais.
• 13:30 h: Xantar popular no campo da festa (prezo 15€, con viño, pan, empanada e carne ao caldeiro).
• 17:00 h: Xogos tradicionais para nenos e maiores (carreiras de sacos, tiro de corda, lanzamento de chave).
• 19:00 h: Actuación de danzas galegas a cargo do grupo folclórico «Airiños do Val».
• 21:00 h: Sesión de DJ e verbena nocturna ata a medianoite.
• 00:00 h: Fogo de artificio e fin de festa.

Este programa pode estar suxeito a cambios de última hora; recoméndase consultar as redes sociais da parroquia ou do Concello de O Valadouro para confirmar os horarios.

Gastronomía da romaría

A gastronomía é parte fundamental da romaría. No campo da festa e nos postos habilitados pódense degustar produtos típicos galegos. O prato estrela é a carne ao caldeiro, que se cociña en grandes potas con viño, loureiro e pementón, servida con patacas cocidas. Tamén non faltan as empanadas de zamburiñas (un marisco moi apreciado na zona) e as filloadas doces ou salgadas. Para beber, o viño da terra (tinto do Valadouro ou branco de Ribeira Sacra) e a queimada feita con augardente, herbas e azucre, que se prepara ao longo da tarde para afastar os malos espíritos. Os postos de artesanía venden mel, queixo de San Simón, castañas asadas e o típico bollo preñado (empanada de carne con chourizo). Todo isto enmarcado no ambiente festivo e o son das gaitas.

Aloxamento en Trasmir e arredores

Trasmir é unha aldea pequena, pero dispón dalgunhas opcións de aloxamento rural. A Casa Rural «San Mamede» (tel. 982 123 456) é a máis próxima, con 6 cuartos dobres e posibilidade de xantar. Tamén hai a «Casa do Monte», a 1 km do santuario, con vistas ao val. En Viveiro, a 15 km, atópase o Parador de Viveiro (4 estrelas) e varias pensións como a «Pensión O Souto» (desde 40€ a noite). Para os que prefiran acampar, existe a área de autocaravanas no Campo da Feira de Viveiro, con servizos básicos. Recoméndase reservar con antelación, especialmente os días da romaría, xa que a demanda aumenta. Outra opción é aloxarse no concello de O Valadouro, a 8 km, onde hai casas de turismo rural como «A Casiña do Val» e «O Pazo da Torre». Para economizar, algúns veciños ofrecen cuartos particulares durante a festa; pódense consultar nos taboleiros de anuncios do Concello.

Como chegar á Romería de San Mamede de Trasmir

Trasmir está situado na parroquia de Santiago de Trasmir, no concello de O Valadouro, Lugo. A romaría ten lugar no campo da festa, xunto á igrexa e ao santuario do monte. Vexamos as rutas:

En coche

Desde Lugo capital (75 km): tomar a LU-530 dirección Mondoñedo, despois a LU-135 ata O Valadouro. Desde alí, seguir as indicacións cara a Trasmir (uns 8 km de estrada comarcal). Desde Viveiro (15 km): saír pola LU-160 en dirección a San Mamede. A estrada está asfaltada, pero estreita en varios puntos; recoméndase circular con precaución. Hai aparcadoiro habilitado no campo da festa con capacidade para uns 500 vehículos. Habilitaranse tamén aparcadoiros disuasorios nos arredores.

En autobús

Non hai liña directa a Trasmir. A opción máis próxima é a liña Monforte-Viveiro (empresa Gómez), que para en O Valadouro. Desde alí, pódese coller un taxi (15 min) ou aproveitar o servizo de transporte especial que se organiza para a romaría: un microbús que sae ás 10:00 e ás 12:00 desde a praza de O Valadouro con retorno ás 20:00 (prezo aproximado 5€). Tamén hai servizo de autobuses lanzadeira desde Viveiro (saídas desde a estación de autobuses ás 11:00, 13:00 e 17:00).

En tren

A estación de ferrocarril máis próxima é Viveiro (liña Ferrol-Oviedo). Desde alí, en taxi (20 min) ou autobús lanzadeira ata Trasmir. Se vés desde Madrid ou A Coruña, pódese coller tren ata Lugo e desde alí alugar un coche ou tomar autobús ata Viveiro.

En avión

O aeroporto máis próximo é o de A Coruña (a 105 km), con conexións desde Madrid, Barcelona, Londres, etc. Desde A Coruña, pódese alugar un coche ou tomar un autobús directo a Viveiro (conexións varias) e despois o servizo lanzadeira. Tamén hai aeroporto en Santiago de Compostela (a 130 km) e en Vigo (a 160 km).

Conclusión: unha romaría con alma

A Romería de San Mamede de Trasmir non é só unha festa relixiosa, senón unha xornada de encontro entre a paisaxe, a historia e a xente. O monte que acolle ao santo eremita, as vistas ao val do Ouro e ao mar Cantábrico ao lonxe, o son das gaitas e o recendo da carne ao caldeiro fan que esta romaría sexa unha experiencia única. Tanto se es un peregrino de fe como un viaxeiro en busca de tradición, Trasmir agarda con brazos abertos. Non esquezas levar calzado cómodo para subir ao santuario e roupa de abrigo, xa que as noites de setembro poden ser frescas. E, sobre todo, déixate levar pola maxia desta romaría que leva séculos celebrándose.

Para máis información, podes contactar coa Parroquia de Santiago de Trasmir (tel. 982 654 321) ou visitar a web do Concello de O Valadouro (www.ovaladouro.gal). A Romería de San Mamede de Trasmir é, sen dúbida, unha das citas imprescindibles do outono galego.