Romería de San Fiz de Asma

A Romería de San Fiz de Asma é unha das celebracións relixiosas e populares máis arraigadas no sur da provincia de Lugo, concretamente no concello de Chantada. Esta festa, que combina devoción, tradición e encontro veciñal, ten lugar no contorno da capela de San Fiz, situada na parroquia de San Fiz de Asma. Cada ano, centos de persoas acoden a este recinto para honrar ao santo e gozar dunha xornada de confraternidade que mestura ritos relixiosos, gastronomía típica e lecer ao aire libre.

O culto a San Fiz, un mártir cristián dos primeiros séculos, ten neste lugar un dos seus focos máis importantes de Galicia. A romaría, que se celebra o primeiro domingo de setembro, constitúe un punto de encontro non só para os habitantes de Chantada, senón tamén para persoas de concellos limítrofes como O Saviñao, Taboada ou Monforte de Lemos. A súa orixe pérdese nos séculos, mais a tradición oral e os documentos parroquiais sitúana xa no século XVIII como unha festa consolidada, vinculada á petición de chuvias e boas colleitas.

Neste artigo, afondaremos na historia, o programa de actos, a gastronomía, as opcións de aloxamento e como chegar a este recanto do interior lucense, para que poidas planificar a túa visita e vivir en primeira persoa esta xoia do patrimonio inmaterial galego.

Ofertas de viaje a Galicia

Ahorra un 25% o más en tu alojamiento — hasta un 25% de descuento

Ver en Expedia →

A capela de San Fiz de Asma, pequena e de pedra, é o corazón desta celebración. Segundo rexistros históricos, o templo actual data do século XII, aínda que foi reformado en épocas posteriores. A devoción a San Fiz, considerado protector dos labregos e dos animais domésticos, foi especialmente forte nas comunidades rurais da zona. Durante séculos, os veciños acudían en procesión ao santuario para pedir protección para as colleitas e os gandeiros, e tamén para agradecer os favores recibidos.

A romaría como tal comezou a tomar forma no século XVIII, cando se estableceu a misa solemne e a procesión coa imaxe do santo. Co paso do tempo, foise engadindo a feira de gando, que foi un dos motores económicos da festa ata ben entrado o século XX. Hoxe, a compravenda de gando perdeu peso, pero aínda se conserva un pequeno mercado de produtos artesanais e agrícolas. A festa mantén o seu espírito de encontro, onde o sagrado e o profano se dan a man.

Nos anos 60, a emigración fixo que a romaría perdera parte do seu pulo, pero a partir dos 90, a recuperación da memoria histórica e o interese polo turismo rural revitalizaron a celebración. Hoxe, a Romería de San Fiz de Asma está considerada Festa de Interese Turístico local, e cada ano atrae a máis visitantes, que buscan coñecer a autenticidade das tradicións galegas.

O horario habitual comeza ao mediodía, coa misa na capela, e prolongase ata a tarde-noite con actividades lúdicas e gastronómicas. É recomendable chegar con antelación, sobre todo se se desexa aparcar preto do recinto, xa que a romaría reúne a varios centenares de persoas.

O programa da Romería de San Fiz de Asma estrutúrase en varios momentos clave que combinan o relixioso, o musical e o gastronómico. A continuación, detallamos os actos principais:

• 11:30 h – Recepción de romeiros e ofrenda floral no adro da capela.
• 12:00 h – Santa Misa na capela de San Fiz, con cánticos tradicionais e lectura de peticións dos fieis.
• 13:00 h – Procesión da imaxe de San Fiz arredor da capela, acompañada de gaitas e tamborís.
• 14:00 h – Xantar campestre na carballeira anexa, con produtos típicos da zona.
• 16:30 h Xogos populares e actividades para nenos (carreiras de sacos, tiro de corda, xogos de habilidade).
• 18:00 h – Actuación musical de grupos de folk galego e baile rexional.
• 20:00 h – Sorteo de agasallos e despedida da festa.

Ademais, durante toda a xornada haberá postos de artesanía e produtos locais como mel, queixo e empanadas, así como unha pequena feira de gando nas inmediacións.

A cociña é un dos grandes atractivos desta romaría. O xantar na carballeira é unha tradición que se mantén viva, onde as familias e grupos de amigos estenden mantas sobre a herba e comparten os seus mellores pratos. Non obstante, tamén hai postos habilitados para quen non leve comida propia.

Os pratos estrela son:

• Empanada de carne ou bacallau: clásica empanada galega, cunha masa crocante e recheo suculento.
• Pulpo á feira: o polbo cocido e aderezado con aceite de oliva, paprica e sal grosso, servido en pratos de madeira.
• Lacón con grelos: prato reconfortante que se consome especialmente nas festas do interior.
• Queixo do país: queixos artesanais da comarca, tanto frescos como curados.
• Augardentes e licores caseiros, como o licor café ou crema de augardente.
• Doces conventuais e filloas, que non faltan en calquera celebración galega.

Para beber, o viño da Denominación de Orixe Ribeira Sacra, con mencías e godellos, é o acompañamento perfecto. Tamén se pode gozar de refrescos e zumes artesanais.

Para aqueles que desexen durmir na zona e gozar con calma da romaría, existen varias opcións de aloxamento en Chantada e arredores. A oferta é variada, desde casas rurais ata pequenos hoteis con encanto.

• Casa Rural O Souto (a 2 km de San Fiz): aloxamento con capacidade para 6 persoas, pet friendly, con xardín e cociña comunitaria. Ideal para grupos.
• Hotel Chantada: establecemento de 3 estrelas no centro de Chantada, con restaurante e aparcadoiro privado. Habitacións dobres desde 50 € a noite.
• Pensión A Carballeira (a 5 km en coche): pensión familiar con habitacións sinxelas e bo prezo, ideal para peregrinos e romeiros.
• Turismo Rural Casa das Augas (a 8 km): aloxamento con encanto, piscina e vistas á Ribeira Sacra. Moi recomendado para parellas.

É recomendable reservar con antelación, especialmente se se viaxa en grupo, xa que a demanda aumenta durante a romaría. Se non atopas sitio nestes aloxamentos, podes consultar a web de turismo de Chantada ou plataformas como Booking e Airbnb.

San Fiz de Asma está situado na parroquia de San Fiz, no concello de Chantada, Lugo. Pódese acceder por estrada sen problemas, xa que está ben comunicado.

• En coche: desde Lugo capital, tómase a LU-533 en dirección a Chantada (uns 30 minutos). Desde Ourense, a LU-546 e logo a LU-533 (45 minutos). Desde Santiago, autovía A-54 ata Melide e despois estrada comarcal (1 hora e 45 minutos). A capela está sinalizada desde a estrada principal, con aparcadoiro improvisado nos arredores durante a festa.
• En autobús: a empresa Arriva e Monbus teñen liñas regulares a Chantada desde Lugo, Ourense e Santiago. Unha vez en Chantada, pódese coller un taxi ou un servizo de transporte local (uns 10 minutos en coche). Durante a romaría, adoita haber un servizo especial de autobús desde a praza do Concello.
• En tren: a estación de tren máis próxima é Monforte de Lemos, a uns 20 km. Desde alí, pódese coller un taxi ou autobús a Chantada.
• En avión: os aeroportos máis próximos son Lavacolla (Santiago) e Peinador (Vigo). Desde ambos, alugar un coche é a mellor opción para chegar con liberdade.

Durante a romaría, recoméndase ir con tempo suficiente para evitar atascos nas estradas locais, especialmente na última media hora antes da misa.

En definitiva, a Romería de San Fiz de Asma é moito máis que unha festa relixiosa; é unha xanela á cultura, a historia e o xeito de vivir da Galicia interior. Xa sexa pola súa compoñente espiritual, pola súa gastronomía de calidade ou polo ambiente acolledor dos seus asistentes, esta romaría merece un lugar na túa axenda de viaxes para o próximo mes de setembro. Vive a emoción de sentir as gaitas soar entre as pedras seculares e mergúllate na maxia dunha tradición que segue viva.