Romería de San Cristovo de Valverde: festa no corazón da Ulloa

Historia

A Romería de San Cristovo de Valverde é unha das celebracións máis enraizadas no corazón da comarca da Ulloa, na provincia de Lugo. Esta festa, que se celebra cada ano na parroquia de Valverde (concello de Monterroso), ten as súas orixes no século XVII, cando os devotos comezaron a honrar a San Cristovo (San Cristóbal) como protector dos camiñantes e dos transportes. A tradición oral conta que a imaxe do santo foi atopada nunha carballeira próxima, e desde entón a romaría medrou ata converterse nun punto de encontro para as parroquias veciñas e para os emigrantes que retornan no verán.

Durante séculos, a romaría mantivo o seu carácter relixioso e profano. A misa campestre, a procesión ao redor da igrexa románica de San Cristovo (do século XII) e a bendición dos vehículos son os actos centrais. Pero tamén hai espazo para a música tradicional, as danzas e o reencontro das familias. A festa foi declarada de interese turístico local, e cada ano atrae a centos de persoas que queren vivir a autenticidade dunha romaría galega no medio da paisaxe da Ulloa, con campos de millo, carballeiras e pazos.

O nome de «Valverde» fai referencia ao val verde que rodea o santuario, un lugar de gran beleza natural. A romaría non só é un acto relixioso, senón tamén unha mostra da cultura inmaterial de Galicia, onde se mesturan lendas, ofrendas e a gastronomía máis tradicional. Os veciños contan que antigamente os romeiros chegaban a pé desde lugares afastados, durmían en pallozas ou ao aire libre, e participaban na «festa dos maios» que precedía ao verán. Hoxe, a esencia segue viva, adaptada aos novos tempos pero sen perder a súa alma.

¿Buscas alojamiento en Galicia?

Compara precios en hoteles, casas rurales y apartamentos

Ver en Expedia →

Data

A Romería de San Cristovo de Valverde celébrase cada ano o primeiro domingo de xullo. Esta data foi elixida tradicionalmente para coincidir coa época de maior bonanza climática e co inicio das vacacións de verán, facilitando a asistencia dos emigrantes e das familias. No ano 2025, a festa terá lugar o 6 de xullo. A programación comeza xa o sábado anterior coa verbena popular, pero o día grande é o domingo, coa misa solemne, a procesión e a bendición de vehículos. É recomendable consultar o programa oficial do concello de Monterroso para confirmar horarios, xa que poden variar lixeiramente cada ano.

Ademais, a romaría enmárcase dentro do ciclo festivo do verán na Ulloa, que inclúe outras celebracións como a Feira do Mel de Monterroso ou a Romería dos Remedios. A data é ideal para gozar da natureza e da hospitalidade da xente da zona.

Programa

O programa da romaría combina actos relixiosos, lúdicos e culturais. A continuación, detallamos as actividades principais do día grande (domingo) e da véspera:

Durante todo o día hai postos de artesanía, pulpeiras e vendedores de doces típicos. O ambiente é familiar e acolledor, con moitos espazos para descansar á sombra das carballeiras.

Gastronomía

A gastronomía é un dos piares da romaría. Os asistentes poden degustar pratos típicos da cociña galega e da Ulloa, elaborados con produtos locais. Entre as especialidades destacan:

• Pulpo á feira: Cocido en potas de cobre, servido con aceite, pemento e sal groso. Imprescindible nas romarías galegas.
• Empanada de carne ou de millo: Rechea de carne de porco, polo ou atún, con masa de fariña de millo típica da zona.
• Churrasco e lacón con grelos: Pratos de carne á brasa, acompañados de patacas cocidas e grelos da horta.
• Queixo do país: Queixo de leite de vaca ou de cabra, curado ou fresco, moitas veces elaborado nas aldeas próximas.
• Doces tradicionais: Filloas, orellas, melindres e bica (bizcocho de manteiga).
• Viño da terra: Viños brancos e tintos das adegas da Ribeira Sacra ou do Val de Lemos, así como licor café e augardente.

Non faltan as pulpeiras móbiles, que instalan os seus postos baixo as árbores, e as mulleres que venden empanadas caseiras. Aconséllase levar unha cesta para facer un picnic, pero tamén se pode mercar comida no lugar. A auga fresca das fontes naturais é un agasallo para os romeiros.

Aloxamento

Como chegar