A romaría de San Ciprián de Cabanas: tradición, fe e festa no corazón das Mariñas
Cada ano, nos arredores do mes de setembro, a parroquia de San Ciprián de Cabanas (no concello de Cabanas, A Coruña) acolle unha das romarías máis senlleiras da comarca do Eume. Esta celebración, que mestura relixiosidade popular, gastronomía autóctona e encontro veciñal, leva séculos marcando o calendario festivo da zona. Neste artigo percorreremos a súa historia, o programa de actos, as especialidades culinarias que non podes perder, opcións de aloxamento e as mellores rutas para chegar ata este recanto da Galicia mariñeira.
A romaría non só é unha cita para os crentes que acoden a honrar a San Ciprián, senón tamén unha oportunidade para gozar da paisaxe das ribeiras do Eume, do ambiente festivo e da hospitalidade dos veciños. A continuación, desvelamos todos os detalles para que planifiques a túa visita.
Historia da romaría de San Ciprián de Cabanas
Os orixes desta romaría remóntanse ao século XVII, cando a pequena ermida dedicada a San Ciprián (bispo de Cartago e mártir do século III) comezou a atraer devotos de parroquias veciñas como A Capela, Pontedeume e As Pontes. A tradición oral conta que a imaxe do santo foi atopada por un labrego nunha ribeira do río Eume, e que desde ese momento atribuíronselle múltiples milagres vinculados coa protección do gando e as colleitas.
¿Buscas alojamiento en Galicia?
Compara precios en hoteles, casas rurales y apartamentos
Ver en Expedia →Durante os séculos XVIII e XIX, a romaría medrou en popularidade grazas ao mecenado de familias fidalgas da zona, que financiaron a ampliación da capela e a organización de misas cantadas. Xa no século XX, a Festa de San Ciprián foi declarada de interese turístico local, e na actualidade está considerada unha das citas imprescindibles do outono na provincia da Coruña.
Un dos fitos históricos máis relevantes foi a reconstrución do santuario en 1952, tras un incendio que destruíu parte do retablo. A veciñanza, coa axuda de emigrantes retornados de América, logrou erguer de novo o templo, e desde entón a romaría converteuse nun símbolo de resistencia e unión comunitaria.
Registra tu dominio
Dominios .com, .es, .net y más de 500 extensiones. DNS gestionado incluido.
Buscar dominio →Hoxe en día, a celebración mantén vivos elementos como a procesión marítima ata o porto de Cabanas (o santo é levado en dorna), a subida de ramos e as ofrendas de produtos da terra. Os máis vellos contan que antigamente os romeiros durmían ao raso, envoltos en mantas de liño, para espertar co son das campás e o recendo do churrasco asado.
Data da romaría en 2025
A romaría de San Ciprián celébrase o último sábado de setembro, aínda que os actos preparatorios comezan xa na sexta feira anterior. Para o ano 2025, a data oficial é o 27 de setembro, coa xornada grande o domingo 28. Non obstante, é recomendable consultar o programa definitivo nas semanas previas, xa que algunhas actividades poden sufrir axustes de última hora.
A elección de setembro non é casual: coincidía co fin da sega e a vendima, momentos de descanso e abundancia nas aldeas. Así, os veciños podían agradecer aos ceos os froitos recollidos e pedir protección para o gando durante o inverno.
Programa de actos (orientativo)
O programa da romaría combina actos relixiosos, actividades lúdicas e actuacións musicais. A continuación, presentamos o esquema habitual, que se repite ano tras ano con lixeiras variacións:
Venres 26 de setembro
- 18:00 h: Apertura da capela e exposición de flores e ofrendas.
- 20:30 h: Verbena popular na carballeira con orquestra local.
- 23:00 h: Queimada e contos de medo ao redor da fogueira.
Sábado 27 de setembro (día grande)
- 10:00 h: Alborada con gaitas e tamborís percorrendo as rúas da parroquia.
- 11:30 h: Misa solemne na capela, coa bendición dos ramos e dos animais.
- 12:30 h: Procesión marítima: a imaxe de San Ciprián é trasladada no barco «O Mariñeiro» desde o porto de Cabanas ata o embarcadoiro da ermida.
- 14:00 h: Comida campestre (xantar popular) no campo da festa; pratos típicos como polbo á feira, empanada de zamburiñas e churrasco.
- 17:00 h: Xogos tradicionais para nenos e maiores (carreiras de sacos, tiro de corda, lanzamento de chave).
- 19:00 h: Concerto de música tradicional galega con grupos como «A Roda» e «Cantigas e Aturuxos».
- 22:30 h: Fogueira de San Ciprián e lanzamento de fogos de artificio sobre a ría.
Domingo 28 de setembro
- 12:00 h: Misa de acción de grazas e sorteo do ramo.
- 13:30 h: Xantar de confraternidade entre os veciños e visitantes.
- 17:00 h: Actuación de danzas rexionais e despedida da romaría.
En case todas as edicións hai posto de artesanía local, así como venda de recordos coma medalas, estampas e imaxes do santo. Aconsellamos chegar cedo para gozar de todas as actividades e, sobre todo, para conseguir lugar na comida popular.
Gastronomía: sabores da terra e do mar
Non se pode entender a romaría de San Ciprián sen a súa oferta gastronómica, que combina produtos da horta, do gando e do río Eume. A continuación, algúns dos pratos e bebidas que non deben faltar na túa visita:
- Polbo á feira: cocido en caldeiros de cobre e servido con pemento de Padrón e aceite de oliva. Nas barracas da carballeira hai varias pulpeiras que ofrecen racións xenerosas.
- Empanada de zamburiñas e de xoubas: feita con fariña de centeo e recheo de marisco da ría de Ares. A textura é esponxosa e o sabor intenso.
- Churrasco galego: carne de vaca ou porco asada á brasa con viño albariño e loureiro. Os postos da festa asan centos de quilos durante o sábado.
- Queixo de tetilla e mel: para sobremesa, nada como un anaco de queixo da zona con mel de castiñeiro.
- Bica de Cabanas: un doce típico a base de fariña, ovos e anís, que se vende nas tendas ambulantes. Lémbrate de mercar unha para levar.
- Licor café e augardente de herbas: para acompañar o café ou para quentar o corpo logo da procesión marítima.
Ademais, durante todo o día hai postos de castañas asadas, churros con chocolate e algodón de azucre para os máis cativos. A gastronomía da romaría é sinónimo de calidade e produtos locais, apoiando así a economía dos pequenos produtores da comarca.
Onde durmir en Cabanas e arredores
Aínda que a romaría non require de varios días para ser gozada, moitos visitantes deciden quedar a durmir para saborear con calma a zona. Cabanas conta con varias opcións de aloxamento:
- Pensións e casas rurais: en parroquias como San Ciprián, O Castro ou O Portiño hai casas de turismo rural con prezos módicos (desde 40 € a noite). Algunhas ofrecen desayuno con produtos caseiros.
- Hotel Crisol de las Rías: situado en Pontedeume (a 5 km), un hotel de 3 estrelas con vistas á ría, piscina e restaurante. Prezo medio 70 €/noite.
- Camping As Pías: en As Pontes (a 10 km), un camping con parcelas para caravanas e tendas, con baños e piscina. Perfecto para os que buscan natureza.
- Albergue municipal de Cabanas: xestionado polo concello, dispón de 20 prazas en cuartos compartidos. É gratuíto para mozos con carné xove baixo reserva.
Recoméndase reservar con antelación, especialmente se se viaxa en grupo, xa que a zona recibe numerosos visitantes durante a romaría. As casas rurais adoitan organizar ceas de confraternidade cos hóspedes durante a fin de semana festiva.
Como chegar á romaría de San Ciprián
Cabanas está situada na comarca do Eume, a uns 40 km da Coruña e a 50 km de Ferrol. As vías de acceso son boas, tanto para quen viaxe en coche como en transporte público:
En coche
Desde A Coruña: tomar a AP-9 en dirección Ferrol, saída 25 (Cabanas). Despois seguir a estrada AC-564 ata a parroquia de San Ciprián (a uns 3 km). Hai aparcadoiros habilitados no campo da festa, aínda que se recomendan zonas de estacionamento disuasorias para evitar atascos.
Desde Ferrol: AC-564 directa, uns 20 minutos sen tráfico. Durante a romaría, a Garda Civil habilita un servizo de bus lanzadeira desde o centro de Cabanas.
En autobús
A empresa MonBus opera a liña A Coruña-Pontedeume-As Pontes, con parada en Cabanas (duración 50 min). Os horarios especiais para a romaría publicaranse na páxina web do concello.
En tren
A estación de ferrocarril máis próxima é a de Pontedeume (a 5 km), con servizos rexionais desde A Coruña e Ferrol (Renfe Media Distancia). Desde a estación pódese coller un taxi (uns 10 €) ou un autobús local.
En barco
Para os máis aventureiros, existe un servizo de paseo en barco desde o porto de Pontedeume ata o embarcadoiro de San Ciprián durante a romaría. É unha experiencia singular para chegar polo río, semellante á que fan os romeiros na procesión marítima.
Consellos para gozar da romaría
Para rematar, algúns consellos prácticos: leva calzado cómodo para camiñar pola carballeira, non esquezas a cámara de fotos para retratar a procesión e a ría, e se podes, colabora coa organización mercando os postos de comida solidarios, cuxa recadación se destina a manter a capela. A romaría de San Ciprián de Cabanas é unha xoia do patrimonio inmaterial galego que merece ser visitada, vivida e lembrada.
Se tes calquera dúbida sobre horarios ou accesibilidade, podes contactar co Concello de Cabanas (teléfono 981 43 00 00) ou consultar a web oficial. Boa romaría e que San Ciprián te acompañe!
Te puede interesar:
Turismo de Galicia — Rutas, playas y gastronomía
Imperial Perlas — Joyería y complementos
Albergue en Sarria — Camino de Santiago desde Sarria
¿Listo para tu viaje a Galicia?
Ahorra hasta un 25% en ExpediaCancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas
