Romería de San Cibrao de Ourol

Historia da Romería de San Cibrao de Ourol

San Cibrao (ou San Cibrán, dependendo da zona) é un santo de gran devoción en varias parroquias galegas, pero en Ourol a súa romaría ten unha orixe que se perde nos séculos. As primeiras referencias documentais sitúan a festa no século XVII, ligada á existencia dunha capela dedicada ao santo que, segundo a tradición, foi construída sobre un antigo castro celta. Aínda que non se conservan moitos documentos escritos dos primeiros anos, a memoria oral transmitiu a importancia dunha romaría que, dende sempre, foi o punto de encontro dos habitantes das aldeas do contorno e tamén de emigrantes retornados.

No pasado, a romaría tiña un carácter eminentemente relixioso e ao mesmo tempo profano. As misas, procesións e ofrendas convivían cos xogos populares, as feiras de gando e os postos de venda de produtos artesanais. Co tempo, a festa foise modernizando sen perder a súa esencia: a devoción a San Cibrao, a quen se lle atribúen milagres de protección contra os raios e as treboadas, así como a cura de doenzas dos animais. Non é raro ver aínda hoxe a persoas que ofrecen pequenos exvotos ou que levan aos seus animais a bendicir durante a romaría.

Planifica tu escapada a Galicia

Buscar en Expedia con las mejores ofertas

Ver en Expedia →

O contexto histórico da comarca tamén marcou a romaría. Durante o século XIX e comezos do XX, a emigración a América fixo que a festa se convertese nun momento de regreso e reencontro. Moitos emigrantes enviaban diñeiro para sufragar os gastos da festa e mesmo para mellorar a capela. Hoxe en día, a Romería de San Cibrao é unha das citas ineludibles do calendario festivo da Mariña, declarada de interese turístico local, e que cada ano atrae a centos de persoas, entre veciños, descendentes e visitantes curiosos por vivir unha romaría auténtica.

Data e programa da romaría

A Romería de San Cibrao de Ourol celébrase cada ano o primeiro domingo do mes de agosto. Esta data non é fixa no calendario civil, pero si o é na tradición popular, que a sitúa no primeiro domingo de agosto para asegurar bo tempo e facilitar a asistencia das persoas que están de vacacións. Nos días previos, a parroquia comeza a preparar os actos, e o sábado anterior á romaría xa hai actividades previas (xogos infantís, verbena, etc.). O programa completo adoita estar dispoñible con varias semanas de antelación nas redes sociais do Concello de Ourol e nos carteis que se distribúen polos concellos limítrofes.

Programa habitual (orientativo)

• Sábado previo (pola tarde): Xogos populares para nenos e maiores, inchables, e ás 22:00 h verbena coa actuación de orquestras da zona.
• Domingo (día grande):
  • 09:00 h: Alborada a cargo da banda de gaitas local. Música polas rúas para espertar aos veciños e comezar a festa.
  • 10:30 h: Misa solemne na capela de San Cibrao. Durante a cerimonia, béndense os animais (tradición moi querida).
  • 11:30 h: Procesión do santo polas rúas da parroquia, acompañada de danzantes e vestidos tradicionais.
  • 13:00 h: Xantar popular no adro da capela ou no campo da festa. Soe servirse polbo, churrasco, empanada, viño e outras delicias.
  • 16:30 h: Actuación de grupos de música tradicional e baile galego.
  • 19:00 h: Xogos tradicionais para todas as idades (carreiras de sacos, tiro de corda, etc.).
  • 21:00 h: Última verbena da xornada, con orquestra e disco móbil ata altas horas.

O programa pode sufrir pequenas variacións segundo a organización de cada ano, pero a esencia mantense: un día enteiro de festa, con espazo para o relixioso, o lúdico e o gastronómico. A asistencia é masiva, así que se recomenda chegar cedo para gozar de todas as actividades.

Gastronomía da romaría

Falar da Romería de San Cibrao é falar de gastronomía. A comida é un dos piares desta celebración, e o xantar popular que se organiza ao mediodía é o momento máis agardado por moitos. A oferta culinaria combina os pratos típicos da Mariña lucense con aqueles que se preparan especialmente para a ocasión.

• Polbo á feira: Non pode faltar o polbo cocido, cortado en rodelas, espolvoreado con pimentón e sal grosso, e regado con aceite de oliva. Servido en pratos de madeira (cuncas) ou en pratos de barro, é o rei da romaría.
• Churrasco: Carne de porco ou tenreira asada á brasa, adobada con sal e pementón, que se serve con patacas cocidas e pementos de Padrón. É un prato contundente que acompaña o polbo.
• Empanada galega: Especialmente de zamburiñas, bacallau ou carne. A masa crocante e o recheo saboroso fan dela unha opción lixeira pero moi tradicional.
• Queixo e mel: Na zona prodúcense queixos artesanais (queixo do país) e mel de montaña, que adoitan venderse nos postos ambulantes.
• Viños da terra: O viño da Denominación de Orixe Ribeira Sacra (próxima) e o viño da Mariña son os acompañantes naturais. Tamén hai augardente e licores de herbas.
• Doces: Filloa, orella de frade, castañas asadas (segundo a época) e o tradicional “bico” (unha especie de pastel de nata).

A tradición manda que o xantar se realice en mesas comunitarias, ao aire libre, onde as familias e grupos de amigos comparten a comida. Moitos optan por levar a súa propia comida (cesta típica galega) e mercar só o polbo ou o churrasco nos postos. Non obstante, tamén hai restaurantes nas proximidades que ofrecen menús especiais para a romaría. Beber un bo viño, charlar e cantar son parte indispensable da sobremesa.

Aloxamentos preto de Ourol

A Romería de San Cibrao atrae a moitos visitantes que deciden pasar o fin de semana enteiro na zona. Ourol é un concello pequeno, pero nos arredores –especialmente nos concellos de Viveiro, O Vicedo, Ourol e mesmo Ribadeo– hai unha ampla oferta de aloxamentos para todos os gustos e petos. A continuación, destacamos algunhas opcións:

• Turismo rural: Casas de aldea restauradas con encanto, como “Casa de Xan” ou “O Balcón da Mariña”, que adoitan ter varias habitacións e ofrecen un trato familiar. Perfectas para grupos ou familias.
• Hoteles en Viveiro: A uns 15-20 km, Viveiro dispón de hoteis de tres e catro estrelas (Hotel Ego, Hotel Puerta del Castillo, etc.) e pensións máis económicas. É unha boa base se se quere combinar a romaría con visitas á cidade histórica.
• Casas de turismo rural en Ourol: O propio concello ten varias casas rurais (Casa de Arriba, Casa do Monte) que se alugan por noites. Recoméndase reservar con antelación porque se enchen rápido para a romaría.
• Camping e áreas de autocaravanas: Na zona costeira (O Vicedo, San Román) hai area de autocaravanas e algún camping (Camping Area de Viveiro) a uns 20 minutos en coche.
• Albergues: Hai albergues en Viveiro e en Burela (uns 30 km) que poden ser unha opción económica para grupos de peregrinos ou mochileiros.

Para aqueles que prefiren unha experiencia máis auténtica, pódese preguntar no Concello de Ourol por posibles aloxamentos de veciños que ofrecen habitacións puntualmente durante a festa. A hospitalidade da xente da Mariña é lendaria, e non é raro que algún veciño ofreza un lugar onde durmir.

Como chegar á romaría de San Cibrao de Ourol

A parroquia de San Cibrao (ás veces escrita San Cibrán) está no concello de Ourol, na comarca da Mariña Occidental, provincia de Lugo. Aínda que é unha zona rural, o acceso está asfaltado e ben sinalizado durante os días da romaría. Aquí tes as principais rutas:

• En coche: A vía principal é a AG-64 (autovía Ferrol-Viveiro). Dende Viveiro, tómase a estrada LU-540 en dirección a Ourol. Unha vez en Ourol, siga as indicacións cara a San Cibrao (a uns 3 km). Habilitanse aparcadoiros provisionais nos días de festa. Se vén dende Lugo capital, pode coller a A-8 ata a saída de O Vicedo e despois a LU-540 en dirección contraria. Dende A Coruña, a mellor opción é a AP-9 e a AG-64.
• En transporte público: Non hai tren directo. A estación de tren máis próxima é Viveiro (a uns 20 km). Dende Viveiro, hai autobuses locais (Monbús) que conectan con Ourol, pero o horario é reducido. O mellor é consultar a páxina web do concello para coñecer os servizos especiais de autobús que se poñen para a romaría. Moitas persoas optan por compartir coche ou usar servizos de taxi (a carreira dende Viveiro a Ourol rolda os 25-30 €).
• En avión: Os aeroportos máis próximos son A Coruña (a uns 110 km) e Santiago de Compostela (a uns 150 km). Dende alí, alugar un coche é a opción máis práctica para chegar a Ourol.
• Sinalización: Durante a semana da romaría, colocanse carteis indicadores dende a saída da AG-64 en Viveiro. Ademais, o Concello de Ourol publica mapas e rutas nas súas redes.

Consello: Se vas en coche, sae con tempo porque os accesos se congestionan arredor das 11 da mañá e polas tardes. Leva calzado cómodo, xa que se camiña polos arredores da capela, e protección solar (aínda que en agosto o sol é forte, pero tamén pode refrescar ao ser zona de monte).

Conclusión

A Romería de San Cibrao de Ourol é moito máis que unha festa relixiosa: é unha xornada de encontro coa cultura galega máis auténtica. A súa historia, que se remonta a séculos atrás, a súa gastronomía de primeiro nivel, o seu programa festivo enraizado nas tradicións populares e a hospitalidade da xente fan dela unha experiencia inesquecible. Visitar esta romaría é mergullarse na esencia da Galicia rural, onde o tempo parece deterse e as xeracións comparten danzas, cantigas e sabores. Se tes a oportunidade de asistir, non dubides en facelo. San Cibrao agarda cos brazos abertos a todos os que queiran gozar dunha das romarías máis emblemáticas da Mariña lucense.