Romería de San Brais de Cereixo

Introdución

A Romería de San Brais de Cereixo é unha das celebracións relixiosas e populares máis arraigadas na comarca da Costa da Morte, en Galicia. Celebrada na parroquia de San Mateo de Cereixo, pertencente ao concello de Vimianzo, esta festa ten lugar cada 3 de febreiro, día dedicado a San Brais, patrón dos protectores da gorxa. Centos de devotos e visitantes achégase ata este pequeno núcleo rural para participar nunha xornada de fe, tradición e gastronomía. A romaría destaca pola súa ambientación familiar, a bendición dos panos e a degustación dos típicos productos locais. Neste artigo imos percorrer a súa historia, o programa de actos, a oferta gastronómica, as opcións de aloxamento e as rutas para chegar ata este recuncho da Galicia máis auténtica.

Historia

As orixes da Romería de San Brais de Cereixo perdense nos séculos, vencelladas á devoción popular por San Brais, bispo e mártir armenio do século IV. A tradición conta que, durante unha epidemia de difteria, os veciños de Cereixo acudiron á ermida dedicada ao santo para pedir a súa intercesión, e milagrosamente a enfermidade cesou. Desde entón, cada 3 de febreiro celébrase unha romaría en acción de grazas. A primitiva capela foi substituída ao longo do tempo por unha pequena igrexa parroquial, xunto ao camposanto. A festa mantivo sempre un carácter relixioso, coa misa solemne, a procesión e a bendición de roscóns e panos que logo son colocados no pescozo para protexer a gorxa. Coa chegada do século XX, a romaría foise abrindo ao lecer, incorporando postos de comida, música e xogos tradicionais. Hoxe é un símbolo da identidade local e un punto de encontro para veciños e emigrantes que regresan para a ocasión.

Durante a guerra civil e a posguerra, a celebración non se interrompeu, aínda que con menos recursos. Nos anos 60, coa modernización das comunicacións, comezou a atraer xente de toda a comarca. A romaría de San Brais de Cereixo non ten a masificación doutras festas galegas, o que lle confire un ambiente íntimo e auténtico. A devoción segue viva: moitos cren que o pan ou o pano bendicido ten propiedades milagreiras contra as doenzas da gorxa. A tradición oral recolle historias de curacións atribuídas ao santo, transmitidas de pais a fillos.

Planifica tu escapada a Galicia

Vuelos a Galicia con las mejores ofertas

Ver en Expedia →

Data e programa

A Romería de San Brais de Cereixo celébrase cada 3 de febreiro, festividade de San Brais. Cando esta data coincide en fin de semana, os actos principais desenvólvense o domingo. O programa habitual comeza polas mañás coa misa solemne na Igrexa de San Mateo, oficiada polo párroco local. A continuación, ten lugar a procesión coa imaxe do santo polas rúas da aldea, acompañada de cantos e oracións. Un dos momentos máis emotivos é a bendición dos panos e roscóns: os asistentes achegan panos brancos ou panos de tear, que son asperxidos con auga bendita e logo colocados no pescozo ou gardados como recordo.

Arredor do mediodía, comeza a romaría popular. Instálanse postos de comida e artesanía na carballeira próxima á igrexa. Música tradicional galega a cargo de grupos de gaitas e pandeiretas ameniza a sobremesa. Pola tarde, realízanse xogos populares para nenos e maiores: carreiras de sacos, tirada de corda, partidos de fútbol improvisados. Á noitiña, hai verbena con orquestra ou grupos locais, que se prolonga ata altas horas. O programa completo adoita publicarse con antelación no taboleiro do concello de Vimianzo e nas redes sociais da parroquia.

• 08:30 – Ofrenda floral e repique de campás.
• 10:00 – Misa solemne en honra a San Brais.
• 11:30 – Procesión e bendición de panos e roscóns.
• 13:00 – Xantar popular (comida campestre).
• 16:00 – Xogos tradicionais para todas as idades.
• 19:00 – Actuación de grupos folclóricos.
• 22:00 – Verbena con orquestra.

Gastronomía

A gastronomía é un piar fundamental da Romería de San Brais de Cereixo. Os asistentes aproveitan a festa para degustar pratos típicos galegos, elaborados con produtos da terra. O prato estrela é o lacón con grelos, cocido de carne de porco salgada acompañado de grelos, patacas e chourizo. Non pode faltar o polbo á feira, cocido e aderezado con aceite, pimentón e sal groso. As empanadas de carne, de atún ou de bacallau son outro clásico, moitas veces feitas artesanalmente polas mulleres da parroquia.

Para os que prefiren algo máis lixeiro, nos postos venden orellas de San Brais (doces fritos en forma de orelha) e roscóns (pan sobado en forma de anel) que son bendicidos e que os asistentes levan para casa como amuleto. As bebidas típicas son o viño da terra (das adegas da Costa da Morte) e a cervexa ben fría. Nos días de frío invernal, é común tomar un licor de herbas ou queimada para entrar en calor. Ademais, non faltan as castañas asadas e as filloas (crepes galegas) que se venden a prezos populares. A romaría é unha oportunidade para coñecer a cociña máis auténtica da comarca, lonxe dos circuítos turísticos masificados.

Aloxamento

Aínda que Cereixo é unha aldea pequena, nas inmediacións existen varias opcións de aloxamento para quen desexe gozar da romaría con comodidade. O concello de Vimianzo, a poucos quilómetros, conta con casas rurais e pensións, como a Casa do Faro ou a Pensión Casa Muiño. Tamén hai albergues turísticos, como o Albergue de Vimianzo, con prezos económicos e bo ambiente. Para aqueles que prefiran unha experiencia máis auténtica, pódense alugar turismos rurais nas aldeas veciñas, como en Baíñas ou en Castrelo.

Se se dispón de vehículo, a oferta amplíase a localidades costeiras como Muxía, Camariñas ou Fisterra, a uns 20-30 minutos en coche. Nesas vilas hai hoteis de maior categoría, como o Hotel Rústico Fisterra ou o Hotel A Barca. Dado que a festa é en febreiro, recomendamos reservar con antelación, porque aínda que non hai multitudes, as prazas nos aloxamentos rurais son limitadas. Outra opción é durmir en Santiago de Compostela (uns 45 minutos) e desprazarse para a romaría, pero iso supón perder o ambiente da sobremesa e da verbena nocturna. Para os máis aventureiros, existe a posibilidade de facer camping libre (previo permiso) en terreos habilitados, pero as baixas temperaturas non o fan recomendable.

Como chegar

Cereixo está situado no interior da Costa da Morte, no concello de Vimianzo (A Coruña). A mellor forma de chegar é en coche particular. Desde Santiago de Compostela, tómase a AP-9 dirección A Coruña ata saír en Ordes, e despois a AC-400 cara a Carballo e Vimianzo. Desde A Coruña, séguese a AC-552 ata Dumbría e logo a AC-433 cara a Vimianzo. Unha vez en Vimianzo, hai que tomar a estrada local CP-6501 que leva directo a Cereixo. O traxecto total dura uns 45 minutos desde Santiago ou uns 35 desde A Coruña. As estradas están asfaltadas e en bo estado, pero os últimos quilómetros son estreitos, con curvas.

Existe servizo de autobús regular desde A Coruña e Santiago ata Vimianzo, con parada na praza principal. Desde alí, hai que coller un taxi ou un servizo de autobús local (funciona só días laborables) ata Cereixo. O día da romaría, o Concello de Vimianzo adoita habilitar un servizo especial de transporte gratuíto desde Vimianzo a Cereixo, con horarios adaptados aos actos relixiosos. Para os que utilizan transporte público, recomendamos consultar a web do Concello ou a Oficina de Turismo de Vimianzo. Outra opción é a bicicleta, pero o terreo é accidentado e con pendentes importantes, polo que só é recomendable para ciclistas experimentados.

Se se viaxa desde fóra de Galicia, o aeroporto máis próximo é o de Santiago de Compostela (SCQ), con voos desde Madrid, Barcelona e principais cidades europeas. Desde o aeroporto pódese alugar un coche ou coller un autobús a Santiago e desde alí conectar con Vimianzo. Recoméndase levar GPS ou mapa, porque a sinalización nas estradas secundarias é escasa. Unha vez en Cereixo, hai aparcadoiro habilitado nos arredores da carballeira, con capacidade para varios centos de vehículos. O día da romaría, a organización dispón de voluntarios para guiar os visitantes.

Conclusión

A Romería de San Brais de Cereixo é unha xoia da tradición galega, unha festa que combina devoción, gastronomía e convivencia nun entorno rural único. Lonxe do bulicio das grandes romarías, aquí respírase autenticidade e calor humana. Participar na bendición dos panos, saborear un lacón con grelos ou bailar ao son das gaitas baixo as carballeiras é unha experiencia que conecta coa esencia de Galicia. Se buscas un plan diferente para o 3 de febreiro, non dubides en achegarte ata Cereixo. A romaría agárdache cos brazos abertos e a gorxa protexida por San Brais.