Romería de San Bieito do Cebreiro

Historia da romaría

A orixe da Romería de San Bieito do Cebreiro remóntase a tempos inmemoriais. A tradición oral conta que un pastor que coidaba o seu gando polos montes do Cebreiro atopou unha pequena imaxe de San Bieito nunha cavidade dunha pedra. Ao collela, a imaxe brilla cunha luz intensa, e o pastor, marabillado, levouna á aldea. Alí, os veciños interpretaron o feito como un sinal divino e construíron unha pequena capela no lugar do achado. Co tempo, a devoción foise estendendo e a romaría converteuse nunha cita obrigada para os habitantes de toda a bisbarra.

¿Buscas alojamiento en Galicia?

Compara precios en hoteles, casas rurales y apartamentos

Ver en Expedia →

Outra lenda relata que San Bieito, que viviu no século VI en Italia, apareceu nun soño a un monxe do mosteiro de Carracedo (actual provincia de León) pedíndolle que fundase unha comunidade no Cebreiro. O monxe obedeceu e alí estableceu un priorado que, ao longo dos séculos, deu acollida a peregrinos e viaxeiros. A romaría, polo tanto, está ligada á hospitalidade dos monxes e ao espírito de acollida que caracteriza o Camiño de Santiago.

No século XX, a romaría experimentou unha revitalización grazas ao labor da parroquia e de asociacións culturais. En 1997 foi declarada Festa de Interese Turístico de Galicia, o que contribuíu a darlle maior difusión. Hoxe en día, malia a modernidade, mantén o seu carácter popular e sinxelo, coa misa campestre, a procesión e os xantares nas pallozas.

Data e programa

A romaría celébrase o 11 de xullo, festividade de San Bieito. Se este día cae en laborable, a programación pode comezar a tarde anterior e estenderse ata o domingo seguinte, pero o núcleo central é o 11. O programa inclúe actos relixiosos, lúdicos e gastronómicos que comezan ben cedo.

Programa habitual

• 8:00 h – Diana de gaitas e bombos. Os veciños percorren as rúas do Cebreiro espertando aos romeros con música tradicional.
• 10:30 h – Misa solemne na igrexa de Santa María a Real (ou ao aire libre, diante da igrexa, se o tempo acompaña). Durante a cerimonia, cántase o himno a San Bieito e bendívense os panos e outros obxectos relixiosos.
• 12:00 h – Procesión coa imaxe de San Bieito. O santo percorre as rúas da aldea acompañado polos fieis, as gaitas e as danzas tradicionais. Destaca a “carreira dos homes” que, ao remate, portan a imaxe a ombreiros nunha carreira simbólica.
• 13:30 h – Xantar popular. Os asistentes reúnense nas pallozas ou nas eiras para degustar os pratos típicos, moitos deles elaborados polas confrarías do santo.
• 17:00 h – Xogos populares para nenos e adultos: carreiras de sacos, tiro da corda, lanzamento de ferraduras, etc.
• 19:00 h – Actuacións de grupos folclóricos e verbena amenizada por orquestras locais. A festa prolongase ata altas horas da noite.

Ademais, durante toda a xornada hai postos de artesanía, doces tradicionais e produtos da terra, como o mel, as castañas ou os chourizos.

Gastronomía

A romaría de San Bieito é unha excusa perfecta para saborear a cociña dos Ancares. Os pratos típicos reflicten a cultura pastoril e a riqueza dos produtos locais. A continuación, unha escolma do que non debes perder:

• Caldo do Cebreiro: un caldo de grelos, feixóns, patacas e unto, que se serve con pan de centeo.
• Boterón: embutido de carne de porco, adobada e afumada, que se presenta en forma de tripa. É semellante ao chourizo pero máis saboroso.
• Pote ancarés: un cocido con distintos tipos de carne (porco, xabaril, polo), verzas, patacas e garavanzos.
• Queixo do Cebreiro: queixo fresco de leite de vaca, de pasta branda e sabor suave. Tómase con mel ou marmelada.
• Pan de centeo: pan de longa conservación, elaborado con fariña de centeo, que acompañaba tradicionalmente os pastores.
• Doces: as “fillosas” (crepes galegos) recheas de mel ou nata, e as “olas” (rosquillas).
• Augardente: licor destilado de bagazo, que se toma como dixestivo despois da comida.

Moitos destes pratos pódense degustar nos postos que se montan a carón da igrexa ou nos restaurantes da aldea. Non faltan tampouco as pulpeiras, que ofrecen o clásico polbo á feira.

Aloxamento

O Cebreiro, a pesar de ser unha aldea pequena, conta con varias opcións de aloxamento para quen queira gozar da romaría con tranquilidade. A maioría dos establecementos son casas de turismo rural e pequenos hoteis con encanto. Debido á limitada capacidade, é recomendable reservar con semanas de antelación.

• Pallozas rehabilitadas: experiencia única durmir nestas construcións circulares de pedra e palla, restauradas como aloxamentos turísticos. Exemplos: “A Pallouza” e “Casa do Soldado”.
• Casas de turismo rural: como “Casa Reboira” ou “Casa do Forno”, con comodidades modernas e ambiente acolledor.
• Hostal O Cebreiro: hostal sinxelo pero limpo, xusto ao pé da igrexa.
• Pensións e casas particulares: nalgunhas épocas, os veciños alugan cuartos aos peregrinos, sobre todo durante a romaría.

Para os que prefiran unha opción máis económica, existen tamén albergues do Camiño de Santiago (como o Albergue de Peregrinos do Cebreiro), aínda que durante a romaría soen estar cheos.

Como chegar

O Cebreiro está situado nun lugar remoto, pero accesible por estrada e con opcións de transporte público. Velaquí as principais vías:

En coche

Desde Lugo, tómase a LU-546 ata Pedrafita do Cebreiro, e alí desvíase pola LU-633 en dirección ao Cebreiro. O traxecto é duns 150 km e dura aproximadamente 2 horas. Desde Ponferrada (León), séguese a LE-4103 ata a fronteira con Galicia. A estrada é estreita e con curvas, pero as vistas panorámicas son impresionantes.

En autobús

Existen liñas regulares de autobús que conectan Lugo e Ponferrada con Pedrafita do Cebreiro. Desde Pedrafita, pódese coller un taxi ou mesmo facer a andaina (uns 6 km) ata o Cebreiro, percorrendo un tramo do Camiño de Santiago. As empresas “Autobuses Villavec” e “ALSA” ofrecen servizos.

A pé

Moitos peregrinos que fan o Camiño Francés chegan ao Cebreiro a pé. Se vén desde Triacastela (Lugo) ou desde O Cebreiro (León), pódese unir á romaría no seu percorrido. Para os senderistas, hai rutas sinalizadas desde a aldea de Liñares ou desde a de Hospital.

En tren

As estacións de ferrocarril máis próximas son as de O Barco de Valdeorras (Ourense) e Ponferrada. Desde alí, hai que tomar un autobús ou taxi ata o Cebreiro.

Un consello: se vai en coche, saia cedo porque as prazas de aparcamento son limitadas e a romaría atrae a moita xente.