Romería de San Antón de Noia: romaría e tradición rural

Romería de San Antón de Noia: unha xoia de tradición rural

Nas terras bañadas polo Tambre e preto da ría de Muros e Noia, cada ano celébrase unha das romarías máis auténticas de Galicia: a Romería de San Antón de Noia. Esta festa, que mestura devoción, espazo natural e costumes labregas, é un reflexo do carácter rural e comunitario do concello noiés. Lonxe do rumor turístico das grandes festas, San Antón de Noia conserva o recendo da tradición viva, onde o son da gaita e o olor do pan de millo se confunden coa brétema do campo.

Historia e orixe da romaría

A devoción a San Antón Abade, protector dos animais e da vida agraria, ten en Noia unha das súas expresións máis arraigadas. A festa remonta os seus inicios ao século XVII, cando os labregos das parroquias de Santa Mariña de Arriba e O Obre comezaron a reunirse nunha capela humilde adicada ao santo. Co paso do tempo, a romaría foise consolidando como unha xuntanza de veciños, onde se bendicían os animais, se compartían os produtos da terra e se mantiña viva a memoria rural. A imaxe de San Antón, que porta un porco e unha lapa, é levada en procesión polos camiños de pedra, acompañada de cruces floridas e cantos de regueifa.

A tradición di que aqueles que lle ofrecen espigas de trigo ou unha prenda de roupa ao santo aseguran boas colleitas e saúde para o gando. Aínda hoxe, moitos veciños traen os seus cabalos, vacas e mesmo galos para seren bendicidos, nun acto que simboliza o respecto pola natureza e o traballo na terra.

Planifica tu escapada a Galicia

Hoteles en Galicia con las mejores ofertas

Ver en Expedia →

Data e programa da festa

A Romería de San Antón de Noia celébrase o segundo sábado de setembro (con variacións segundo o calendario litúrxico). Non obstante, os actos centrais concéntranse na fin de semana, con especial relevancia no sábado e domingo. No ano 2025, agárdase que sexa o 13 e 14 de setembro, sempre confirmando no concello ou na parroquia.

Programa habitual (orde orientativa):

• Sábado: 11:00h – Xuntanza de carros de boi e cabalerías na aldea de Taramancos. 13:00h – Misa solemne na capela de San Antón, con bendición de animais. 14:30h – Xantar campestre no adro, con produtos da terra.
• Domingo: 10:30h – Pasarrúas e ofrenda floral. 12:00h – Procesión da imaxe de San Antón polos camiños veciñais. 16:00h – Xogos tradicionais (carreira de sacos, tiro de corda, o xogo da oca humana). 18:30h – Actuación de grupos de música e baile tradicional (gaiteiros, pandereteiras).
• Luns (si é festivo local): Romaría da “Festa do Porco” e degustación de produtos do porco celta.

Durante toda a fin de semana hai postos de artesanía rural, feira de gando e unha “esmorga” popular onde non faltan as filloas, o viño novo e a alegría das cuadrillas.

Gastronomía da romaría: sabores da terra

A romaría de San Antón é un festín para os sentidos, especialmente para o padal. A gastronómica local é unha homenaxe ao produto de proximidade e ás receitas transmitidas de xeración en xeración. O “porco celta” (raza autóctona) é un dos protagonistas, en forma de lacón con grelos, chourizo asado, costela á brasa e o tradicional “botelo do Ulla”.

Os postos de comida e as casas particulares abren as súas portas para ofrecer “cuncas de caldo” e “cachelos con chourizos”. Un dos pratos máis emblemáticos é o “arroz con leite de nosa avoa”, que se cociña en potes de ferro. Non falte a “festa do polbo” no campo da festa, onde o polbo á feira con cachelos é o rei.

Aloxamento: durmir con encanto rural

Para gozar da romaría sen présas, o mellor é quedar nas proximidades. Noia e as súas parroquias ofrecen aloxamentos rurais, casas de turismo e pensións con ese sabor especial galego.

Tamén hai opción de acampada libre con autorización (zona de Monte Louro) ou albergues en Porto do Son e Muros (a 15 km). O concello de Noia dispón de dúas áreas de autocaravanas con servizos.

Como chegar a San Antón de Noia

Para quen queira vivir a romaría con total autenticidade, aconséllase participar na misa de bendición, levar unha espiga ou unha rosca de pan para ofrecer, e, por suposto, non marchar sen probar o “callos con garavanzos” que prepara a Asociación de Mulleres Rurais de O Obre.