Romería de San Antón de A Coruña

Romería de San Antón de A Coruña: tradición, fe e cultura popular

A Romería de San Antón de A Coruña é unha das celebracións máis arraigadas no calendario festivo da cidade herculina. Cada mes de xaneiro, veciños e visitantes reúnense na zona do Parrote e arredores da igrexa de San Antón para honrar ao santo abade, protector dos animais e patrón dos gandeiros. Esta romería, que mestura relixiosidade, gastronomía e música, constitúe un exemplo vivo do patrimonio inmaterial galego, onde o lume das cacharelas e o cheiro a filloas e licor café marcan o inicio do ano festivo en Coruña.

Historia da romería

A orixe da Romería de San Antón remóntase ao século XVII, cando a Orde Franciscana estableceu un convento na zona da Cidade Vella, preto da muralla marítima. San Antonio Abad, coñecido popularmente como San Antón, era invocado para a protección dos animais domésticos e do gando, nunha época na que a economía rural era predominante nas comarcas próximas a Coruña. Co paso dos séculos, a festa foise consolidando ao redor da capela de San Antón, situada no antigo castelo do Parrote, e a tradición de acender cacharelas na noite previa ao día do santo converteuse no eixo central da celebración.

Durante o século XX, a romería sufriu altibaixos, con períodos de decadencia e revitalización. A partir da década de 1980, asociacións veciñais e culturais, co apoio do Concello de A Coruña, recuperaron a tradición, incluíndo actos como a bendición de animais, actuacións musicais e a degustación de produtos típicos. Hoxe, a Romería de San Antón é un evento multitudinario que atrae a milleiros de persoas, mantendo viva a memoria histórica e o sentimento de comunidade.

Ofertas de viaje a Galicia

Hoteles en Galicia — hasta un 25% de descuento

Ver en Expedia →

Data e programa

A festividade celébrase o 17 de xaneiro, día de San Antonio Abad, aínda que algúns actos comezan na véspera, o 16 de xaneiro. Cando o 17 cae en día laborable, o programa esténdese á fin de semana máis próxima para facilitar a participación. O programa típico inclúe:

• 16 de xaneiro (véspera): Acendido da cacharela na zona do Parrote ao anoitecer. Adoita haber música tradicional, cánticos e queimada popular. Ás veces realízase unha «Noite das Filloas» con postos de venda.
• 17 de xaneiro (día grande): Misa solemne na igrexa de San Antón (antiga capela do castelo) ás 12:00 h. A continuación, procesión pola contorna do Parrote coa imaxe do santo, acompañada de gaiteiros e xentes con animais (cans, gatos, paxaros…) que reciben a bendición. Pola tarde, verbena con orquestra, xogos populares e concurso de filloas. Non faltan os postos de comida e bebida.
• 18 de xaneiro (posfestividade): Actuacións de grupos folclóricos e degustación de licor café e doces tradicionais. Algunhas edicións inclúen unha ruta guiada polos lugares históricos relacionados con San Antón.

É importante consultar a programación actualizada no sitio web do Concello de A Coruña ou nas redes sociais da Asociación de Amigos de San Antón, xa que os horarios e actividades poden variar lixeiramente dun ano para outro.

Gastronomía

A romería é unha excelente ocasión para degustar os sabores máis auténticos da cociña galega. Os pratos e produtos estrela son:

• Filloas: A filloa é a raíña da festa. Trátase dunha crepe fina feita con fariña, leite, ovos e manteiga, que se pode tomar con azucre, mel, nata ou rechea de mentres. As filloas de San Antón son famosas pola súa textura e sabor, e vendidas en postos ambulantes ou elaboradas por asociacións locais.
• Licor café: Unha bebida alcohólica típica de Galicia, feita con café, augardente e azucre. Quenta o corpo nas frías noites de xaneiro e é case obrigatorio acompañar as filloas.
• Orellas de entroido: Aínda que son máis típicas do entroido, na romería de San Antón tamén se atopan, fritidas e espolvoreadas con azucre.
• Churros e chocolate: Postos de churros quentes son habituais no recinto festivo.
• Queimada: Na noite do 16, non falta a queimada tradicional, acompañada de conxuros e esconxuros, ao son da música de gaita e pandeireta.
• Produtos do mar: Aínda que non son o prato principal, nalgunhas edicións hai postos de empanada de zamburiñas, pulpada ou polbo á feira.

Recoméndase levar efectivo, porque moitos postos non dispoñen de datáfono. O ambiente festivo e o compartir a comida con amigos e familiares forman parte da esencia da romería.

Aloxamento

A Coruña dispón dunha ampla oferta de aloxamentos para todos os petos. A romería concéntrase no barrio da Cidade Vella e a zona do Parrote, polo que aloxarse en hoteles do centro histórico ou achegados á praza de María Pita permite chegar andando á festa. Algunhas opcións:

• Hoteles boutique na Cidade Vella: O Hotel Casa Cavada, o Hotel Santiago Apóstol ou o NH Collection A Coruña (próximo á praza de María Pita). Prezos medios-altos.
• Hostais e pensións: Pensión San Andrés, Hostal Los Arcos ou Pensión La Terraza, con tarifas máis económicas, a uns 10-15 minutos a pé do Parrote.
• Apartamentos turísticos: Plataformas como Airbnb ofrecen apartamentos no centro, ideais para grupos. Reservar con antelación, especialmente se a festa coincide en fin de semana.
• Albergue: Albergue A Coruña (Rúa San Andrés) para mochileiros ou viaxeiros con orzamento axustado.

Para quen desexe gozar da contorna natural, hai campings como o Camping A Coruña (en Sada, a uns 10 km) ou o Camping de Oleiros (a 8 km), pero é necesario dispor de vehículo propio.

Como chegar

A Coruña está ben comunicada por terra, mar e aire. A romería ten lugar nunha zona peonil do centro histórico, polo que é recomendable deixar o coche en aparcadoiros exteriores.

En coche: Desde calquera punto de Galicia, a autoestrada AP-9 conecta con A Coruña. Sair na saída 14 (A Coruña centro) e seguir as indicacións para a Cidade Vella. Aparcadoiros públicos: Parking da Praza de España, Parking do Parrote (limitado), Parking da Mariña. O día da romería, a Policía Local corta o tráfico na zona do Parrote desde as 10:00 ata as 20:00 h.

En tren: A estación de ferrocarril de A Coruña (San Cristóbal) recibe trens de alta velocidade (AVE) desde Madrid e Barcelona, así como trens rexionais desde Vigo, Santiago, Ferrol, etc. Desde a estación, pódese coller o autobús urbano (liñas 1, 5, 11) ata a praza de Pontevedra e camiñar 10 minutos ata o Parrote. En taxi o percorrido custa uns 8-10 euros.

En autobús: A estación de autobuses de A Coruña (Rúa Caballeros) ten conexións con toda Galicia e outras comunidades. Os autobuses urbanos liña 1, 3A e 5 paran preto. Tamén hai servizos de autobús desde o aeroporto de Alvedro (liña 405 da empresa Arriva) que deixan na praza de Lugo, a 15 minutos andando do Parrote.

En avión: O aeroporto de A Coruña (Alvedro) recibe voos desde Madrid, Barcelona, Sevilla, Bilbao e Londres. Desde o aeroporto, autobús lanzadeira ata a praza de Lugo. En taxi, uns 20 minutos e 25 euros.

En barco: O porto de A Coruña recibe cruceiros e liñas regulares con Bilbao e as Illas Británicas. O peirao de Trasatlánticos está a 15 minutos andando do Parrote.

Unha vez na cidade, a mellor opción é desprazarse a pé ou en transporte público. O centro histórico é compacto e abrangue a maioría dos puntos de interese da romería. Se se viaxa con persoas de mobilidade reducida, recoméndase consultar os cortes de tráfico e as zonas accesibles.

Patrimonio cultural e vivo

A Romería de San Antón de A Coruña non é só unha festa, senón unha expresión da identidade galega, onde a relixión popular se entrelaza coa gastronomía e a música. As cacharelas que iluminan a noite do 16 de xaneiro simbolizan a purificación e a protección do santo sobre os animais e as persoas. Participar nela é viviren unha experiencia auténtica, lonxe dos circuitos turísticos masificados.

Co paso dos anos, a romería incorporou elementos de sustentabilidade, como a recollida selectiva de residuos e a promoción de produtos locais. As asociacións veciñais traballan durante meses para que todo saia perfecto, desde a organización das misas ata a montaxe das barracas. O respecto ao medio ambiente e á tradición son os piares da festa.

En definitiva, a Romería de San Antón de A Coruña é unha cita ineludible para coñecer a cultura galega na súa esencia. Unha celebración que une xeracións, que cheira a mar e a lume, que sabe a filloa e licor café, e que lembra que, a pesar do frío inverno, o corazón de Coruña late con forza.

Artigo redactado para engalicia.info. Fontes: Arquivo Histórico Municipal de A Coruña, Asociación de Amigos de San Antón, Concello de A Coruña.

¿Listo para tu viaje a Galicia?

Ahorra hasta un 25% en Expedia

Cancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas