Romería de San Amaro de Cangas: festa nas praias da Ría de Vigo

Romería de San Amaro de Cangas: festa nas praias da Ría de Vigo

A Romería de San Amaro é unha das celebracións populares máis entrañables e con máis arraigamento na comarca do Morrazo. Cada 15 de agosto, Cangas convértese no epicentro da devoción, da música e da gastronomía tradicional galega, coa auga da Ría de Vigo como testemuña e escenario. Esta romaría, que mestura fe e festa, representa un dos momentos álxidos do calendario festivo cangués e atrae tanto a veciños como a visitantes que desexan gozar da súa singularidade.

Neste artigo percorreremos a historia que envolve esta tradición centenaria, os detalles do programa festivo, as opcións de aloxamento para quen desexe quedarse, como chegar ata o lugar, e sobre todo, a riqueza gastronómica que fai desta romaría unha experiencia única para os sentidos.

Historia da Romería de San Amaro

A historia da Romería de San Amaro de Cangas está indisolublemente unida ao mar e á devoción dos mariñeiros e xentes do Morrazo. Dunha Ermida de San Amaro situada na praia do mesmo nome, xunto ao areal de Rodeira, xorde a tradición de baixar a imaxe do santo ata a beira do mar para bendicir as augas e protexer aos homes e mulleres que viven da pesca. Esta ermida, de reducidas dimensións e encalada, é visible desde a propia praia e constitúe un dos recunchos máis fotografados da costa de Cangas.

Ofertas de viaje a Galicia

Ahorra un 25% o más en tu alojamiento — hasta un 25% de descuento

Ver en Expedia →

As primeiras referencias documentadas desta romaría remóntanse a finais do século XIX, aínda que a tradición oral apunta a orixes moi anteriores, vencelladas ás antigas festas pagáns de acción de grazas polas colleitas do mar. Durante séculos, os veciños de Cangas e das parroquias limítrofes acudían a San Amaro en procesión marítima e terrestre, coa imaxe do santo portada a ombreiros ata a beira do mar, onde se realizaba a bendición das augas e se lanzaban ofrendas florais.

Co paso do tempo, a romaría foise enriquecendo coa incorporación de actuacións musicais, postos de artesanía e, por suposto, a oferta gastronómica que converteu este día nunha cita ineludible para os amantes do bo comer. Hoxe en día, a Romería de San Amaro está declarada Festa de Interese Turístico de Galicia, e cada ano reúne a miles de persoas que comparten unha xornada festiva e relixiosa nun contorno natural privilexiado.

Un dos momentos máis emotivos da historia recente foi a restauración da imaxe orixinal de San Amaro, que sufrira os efectos do paso do tempo e da humidade mariña. A confraría de pescadores e o Concello de Cangas impulsaron a súa restauración, e hoxe a imaxe procesiona en perfecto estado, vestida con roupas de liño feitas por costureiras locais. Esta implicación da comunidade é, precisamente, o que mantén viva a esencia da romaría.

Ademais, a romaría ten unha compoñente social moi forte: durante a xornada organízanse comidas populares e actividades para todas as idades, favorecendo a convivencia entre xeracións e a transmisión da cultura oral. Os máis vellos contan ás novas xeracións anécdotas de romarías pasadas, cando a festa era máis sinxela pero igual de sentida.

Data e programa

A Romería de San Amaro celébrase cada ano o día 15 de agosto, festividade da Asunción da Virxe, coincidindo co pleno do verán e coa maior afluencia de turistas na zona. A xornada comeza ben cedo, e o programa de actos está deseñado para durar todo o día, desde a mañá ata ben entrada a noite.

Programa habitual:

• 8:00 h: Apertura do recinto da romaría. Instalación de postos de artesanía, xogos populares e pulpeiras.
• 10:30 h: Misa solemne na Ermida de San Amaro, oficiada polo párroco de Cangas con asistencia da confraría de pescadores.
• 11:30 h: Procesión marítima e terrestre. A imaxe de San Amaro é portada a ombreiros polos mariñeiros e acompañada por unha charanga de gaitas e tamborís. O percorrido vai desde a ermida ata a beira do mar, onde se realiza a bendición das augas. As embarcacións engalanadas con flores e bandeiras participan no saínte e ofrecen un espectáculo visual impresionante.
• 13:00 h: Xantar popular na praia de Rodeira e na contorna da ermida. As confrarías e asociacións organizan postos con empanada de zamburiñas, churrasco, polbo á feira, verdinas con chourizo, e viño albariño da denominación Rías Baixas.
• 16:00 h: Actuacións musicais. Tradicionais gaitas e grupos de folk alternan con orquestras populares. O ambiente festivo anima a bailar a sombra dos toldos.
• 19:00 h: Sorteo de agasallos e xogos populares para nenas e nenos (carreiras de sacos, tiro de corda, etc.).
• 21:30 h: Actuación principal de orquestra ou banda local. A festa continúa ata a medianoite.
• 23:30 h: Fim de festa con fogos de artificio sobre a Ría de Vigo, que pecha a xornada cun espectáculo de luz e cor.

É importante consultar a programación actualizada cada ano na web do Concello de Cangas ou nas redes sociais, pois poden engadirse actividades paralelas como obradoiros de artesanía ou degustacións especiais.

Gastronomía

A gastronomía é un dos grandes atractivos da Romería de San Amaro. Como boa festa mariñeira, os produtos do mar son os protagonistas, pero non faltan as carnes á brasa nin os doces tradicionais galegos. O olor a sardiñas asadas, a empanada de zamburiñas e o polbo á feira mestúrase co recendo a herbas e o salitre do mar, creando unha atmosfera única.

Prato insignia: a empanada de zamburiñas. Feita con masa de fariña de millo e recheo de zamburiñas da Ría de Vigo, cebola e pemento, é unha delicia que só se pode degustar en días sinalados como esta romaría. As zamburiñas son un molusco pequeno e sabroso, típico das augas frías da ría, e a súa empanada é unha das máis valoradas de Galicia.

O polbo á feira, cocido e aderezado con aceite de oliva, sal gordo e pemento doce, é outro imprescindible. Nos postos da romaría córtase no momento e sérvese en pratos de madeira, acompañado de cachelos (patacas cocidas con pel). O churrasco de porco e tenreira, asado lentamente sobre brasas de carbón, tamén ten o seu espazo, con bocadillos que son perfectos para levar na praia.

Para beber, o albariño da subzona do Salnés, ben frío, é a elección máis acaída. Tamén hai queixo de tetilla, mel de eucalipto e as famosas tortas de Santiago de postre. Non podemos esquecer as filloas, que nalgunhas barracas se preparan ao momento, e as orellas de frade, unha masa frita que adoita venderse nas feiras.

A oferta gastronómica complétase con postos de artesanía que venden embutidos, queixos, licores de herbas e outras delicatessen galegas. Ir á romaría de San Amaro é, sen dúbida, unha viaxe ao corazón da cociña galega de tempada.

Aloxamento

Cangas ofrece diversas opcións de aloxamento para quen queira gozar da romaría sen présas e mesmo aproveitar para coñecer a vila e a contorna do Morrazo. A maioría dos visitantes optan por aloxarse en Cangas capital, onde hai prazas hoteleiras de diferente categoría, así como casas rurais e apartamentos turísticos.

• Hoteis e pensións: O Hotel Mogor, con vistas á praia de Mogor, e a Pensión Residencia Rodeira, a poucos metros da praia do mesmo nome, son opcións cómodas e ben valoradas. Tamén hai hoteis máis céntricos como o Hotel Cangas, preto do porto.
• Casas rurais: Nas parroquias de Darbo, O Hío e Aldán hai numerosas casas rurais con encanto, perfectas para grupos ou familias. Moitas delas dispoñen de piscina e amplas zonas verdes.
• Apartamentos turísticos: No centro de Cangas e en zonas como Rodeira pódense alugar apartamentos por días, ideais para quen prefira maior independencia.
• Camping: O Camping Ría de Vigo, situado en Rodeira, ofrece parcelas e bungalows. Está a pé de praia e é unha opción económica e con encanto para os amantes da natureza.

Dado que o 15 de agosto é unha data de máxima ocupación, recoméndase reservar con antelación, especialmente se se quere aloxamento preto do areal. Moitos visitantes optan por chegar en autocaravana e estacionar nas zonas habilitadas, mais cómpre informarse no Concello sobre as restricións de pernocta.

Como chegar

Cangas está situada na península do Morrazo, na beira sur da Ría de Vigo. Chegar ata alí é doado tanto desde o sur de Galicia como desde Santiago ou Pontevedra. O medio de transporte máis empregado é o coche particular, pero tamén hai boas conexións en autobús e mesmo en barco desde Vigo.

En coche: Desde Vigo, tómase a autovía A-55 en dirección a O Porriño e despois a PO-551 que cruza o Morrazo pasando por Moaña e Cangas. Desde Pontevedra, a PO-11 en dirección a Marín e despois a PO-551. O traxecto desde Santiago de Compostela é de aproximadamente 1 hora e 15 minutos pola AP-9 até Pontevedra e despois a PO-551. O día da romaría a circulación é intensa, polo que se aconsella chegar cedo e estacionar nos aparcadoiros habilitados na zona de Rodeira ou no campo de fútbol de San Amaro, onde se pon en marcha un servizo de lanzadeira.

En autobús: A empresa Monbús e outras locais ofrecen servizos regulares desde Vigo, Pontevedra e Santiago. A estación de autobuses de Cangas está a uns 15 minutos andando da praia de Rodeira. Durante o día da romaría, as liñas adoitan reforzar frecuencias.

En barco: A conexión marítima desde Vigo é unha alternativa rápida e fermosa. Os ferris da empresa Mar de Ons e outras saen desde a Estación Marítima de Vigo (praza da Estrela) e chegan ao porto de Cangas en 20 minutos. O barco deixa preto da praia de Rodeira, e a ruta ofrece unhas vistas espectaculares da Ría. O prezo do billete de ida e volta rolda os 5 euros. É a opción recomendada para gozar da experiencia completa, pois a entrada en barco forma parte da tradición romaríeira.

Unha vez en Cangas, pódese acceder á praia de San Amaro camiñando desde o centro da vila (uns 20 minutos pola beirarrúa) ou utilizar o transporte local. Sinalizar as rúas e a praia está ben sinalizado.

Consellos para gozar da romaría

Para vivir a Romería de San Amaro con plenitude, recoméndase levar roupa lixeira, calzado cómodo e protección solar. A praia de Rodeira é de area fina e augas tranquilas, ideal para un baño entre comida e comida. Se se vai con nenos, os xogos populares e a animación musical garántenlles diversión.

Non faltar á procesión matutina: o momento en que San Amaro sae en andas rodeado de flores e ao son das gaitas, e as embarcacións fan soar as sirenas en sinal de respecto, é unha experiencia visual e emocional única. Tamén é recomendable degustar a empanada de zamburiñas nun dos postos oficiais, pois a recaudación adoita destinarse a fins sociais.

Se se desexa aloxarse, reservar con meses de antelación é clave. E para quen prefira a tranquilidade, o luns seguinte á romaría (día non festivo) a praia recupera a calma e aínda se pode gozar do ambiente residual da festa.

En definitiva, a Romería de San Amaro de Cangas é unha celebración que condensa o mellor da cultura galega: fe, festa, gastronomía e respecto polo mar. Unha cita obrigada no calendario estival de cantas persoas queiran sentirse parte da comunidade canguesa, aínda que só sexa por un día.

Artigo elaborado por engalicia.info · Cultura galega con raíz e futuro.