Romería de Nosa Señora da Barca en Muxía: milagros y leyendas del mar

Romería de Nosa Señora da Barca en Muxía: milagres e lendas do mar

A Romería de Nosa Señora da Barca é unha das celebracións máis antigas, devotas e emocionantes de cantas se celebran en Galicia. Ten lugar na vila costeira de Muxía, situada na comarca de Fisterra, dentro da provincia da Coruña. Este enclave, onde as ondas do Atlántico rompen con forza contra cantís escarpados, é o escenario perfecto para unha festa que mestura relixiosidade, natureza salvaxe e tradicións ancestrais. Non é de estrañar que este santuario forme parte dun dos recunchos máis espirituais de Galicia, moi preto do mítico Cabo Fisterra, considerado o fin do mundo na antigüidade.

Historia e orixes do Santuario

A orixe da devoción a Nosa Señora da Barca remóntase á Idade Media, segundo a tradición, ao século I. A lenda conta que a Virxe María se apareceu neste lugar nunha barca de pedra para animar ao apóstolo Santiago na súa predicación polas terras galegas. Cando a Virxe marchou, a barca quedou convertida en pedra, e aí hoxe se poden contemplar os tres elementos líticos que conforman o núcleo da lenda: a pedra da barca, a pedra do bastón e a pedra do vela.

Historicamente, o santuario construíuse orixinalmente no século XII, aínda que o templo actual data maioritariamente dos séculos XVII e XVIII, tras diversas reconstrucións. A igrexa presenta unha fachada barroca que foi restaurada tras o terrible incendio provocado por un lóstrego o 25 de decembro de 2013, que destruíu case na totalidade o templo. A magnitude da traxedia mobilizou a toda a vila e a institucións públicas e privadas, logrando unha restauración exemplar que permitiu reabrir o santuario ao culto pouco tempo despois, devolvéndolle o seu esplendor orixinal.

Ofertas de viaje a Galicia

Hoteles en Galicia — hasta un 25% de descuento

Ver en Expedia →

O santuario de Nosa Señora da Barca non é só un lugar de culto local. Desde hai séculos, é un punto de peregrinación fundamental, especialmente para aqueles que completan o Camiño de Santiago e deciden prolongar a súa camiñata ata Fisterra e Muxía. Os peregrinos adoitan chegar ata aquí para botar unha última ollada ao mar, neste finis terrae que evoca a transición entre a vida terreal e o máis alá, e para agradecer a protección no camiño.

As lendas e os milagres do mar

A romería está impregnada de lendas que forman parte do imaxinario colectivo galego. A máis coñecida, como dixemos, é a da arribación da Virxe nunha barca de pedra. Pero non é a única. No adro do santuario atópase a pedra de abalar, unha enorme rocha que, segundo a tradición, balancea con suma facilidade se un o intenta coa axeitada forza ou, como afirma a crenza popular, se a persoa está libre de pecado ou ten inocencia no seu corazón. Por iso, a expresión «non abala» quedou na linguaxe popular galega para indicar que algo non funciona ou que unha persoa non reacciona.

Tamén se di que a pedra do vela ten propiedades curativas para males de riles e de costas, pois os devotos esfregan as súas costas contra ela, encomendándose á Virxe para aliviar as súenas doenzas. A pedra do bastón representa o caxato que a Virxe levaba e marca unha pegada que, segundo os máis crédulos, é a marca do propio apóstolo Santiago.

A Virxe da Barca está profundamente vinculada ao mar. Desde hai séculos, mariñeiros de toda a Costa da Morte e máis alá teñen a Nosa Señora da Barca como patroa e protectora. En tempos de tormenta e naufraxios, os devotos achéganse ao santuario para rezar e acender candeas pedindo a protección de quem fai posible que os homes do mar volvan sanos e salvos a casa. Esta relación coa auga e coa inmensity do océano confire á romería un carácter único, cargado de emoción e respectuoso temor pola forza da natureza.

Data: Cando se celebra a Romería?

A Romería de Nosa Señora da Barca celébrase oficialmente o segundo domingo de setembro, aínda que as festas adoitan alongarse durante varios días, con multitude de actos relixiosos, culturais e lúdicos. O programa oficial inclúe algunhas actividades xa na fin de semana anterior e otras que se prolongan ata o luns ou martes seguintes.

Ademais, o 25 de decembro tamén se conmemora unha festividade especial no santuario, pois é o día en que se recorda a aparición da Virxe e tamén o tráxico incendio de 2013, o que fai que nesa data se leven a cabo actos solemnes de acción de grazas e lembranza.

Programa de festas

O programa da Romería é rico e variado. Os actos máis destacados adoitan ser:

• Novena a Nosa Señora da Barca: Os días previos á romería grande celébrase a novena, con rezo do santo rosario, exercicio da novena e eucaristía, presidida polo capelán do santuario e sacerdotes invitados.
• Ofrenda floral: Na mañá do sábado anterior ao domingo de romería, faise unha ofrenda floral á Virxe, coa participación de autoridades locais, comisións de festas, veciños e devotos chegados de toda Galicia.
• Procesión marítima: Un dos momentos máis esperados e emocionantes. A imaxe da Virxe da Barca embarca nunha das embarcacións de pesca ou nun barco preparado ao efecto e percorre as augas da rada de Muxía acompañada por unha frota de lanchas, barcos de pesca, embarcacións deportivas e todo tipo de buíques adornados para a ocasión, ao son das sirenes e dos aplausos dos miles de persoas que se concentran no porto e na costa.
• Procesión terrestre: Tras a procesión marítima, a imaxe é desembarcada no peirao e trasladada en procesión polas rúas da vila de Muxía. Miles de romeríos acompañan a Virxe con cánticos, rezos, fitos florais e o sons das bandas de música.
• Misas solemnes: Ao longo do domingo celébranse varias eucaristías no santuario e na explanada exterior para dar cabida aos miles de peregrinos.
• Verbenas e festexos populares: Polas noites hai verbena na praza da vila con orquestras, actuacións musicais en directo e pixotes para os máis pequenos.
• Feira de artesanía e produtos galegos: Nos arredores do santuario e no paseo marítimo instálanse postos de artesanía, produtos típicos, roupa, complementos e obxectos relixiosos, que se engaden ao ambiente festivo.

Gastronomía: Sabores da Costa da Morte

A Romería de Nosa Señora da Barca é tamén unha excelente excusa para gozar da rica e variada gastronomía de Muxía e da Costa da Morte. A costa muxiá é un auténtico paraíso para os amantes dos produtos do mar, con ingredientes fresquísimos e receitas tradicionais que resaltan o sabor natural dos mellores peixes e mariscos.

Entre os produtos estrela que hai que probar en Muxía están:

• O polbo á feira: Non pode faltar nunha romería galega. O polbo de Muxía, cociñado con pemento, sal grosa e aceite de oliva, ten unha textura e sabor inigualables.
• O marisco: Muxía e a súa ría ofrecen mariscos de excepcional calidade: percebes, ourizos, navallas, ameixas e vieiras. A costa é rica en mexillóns e ostras.
• O peixe fresco: Rodaballo, rape, pescada, xarda, sardiñas e moitas outras especies son capturadas diariamente polos barcos de Muxía. Unha simple grellada é un manxar.
• A empanada: De xoubas, de polbo, de berberechos ou de peixe espada, a empanada galega é un clásico para levar á romería ou para comprar nos fornos locais.
• O queixo: O queixo artesanal galego ten unha presenza importante nas romerías. Queixos de Arzúa-Ulloa, queixo de tetilla ou queixos de oella son Algunhas das variedades máis habituais.
• A repostería: Para os máis gulosos, é imprescindible probar os doces tradicionais como as filloas, os chulas, os oleiros ou a tarta de Muxía, elaborada con améndoas e un toque de limón.

A cholentada de peixe ou a sopa de marisco son outras preparacións que se poden atopar en restaurantes e casas de comidas de Muxía durante as festas. O viño galego, especialmente os brancos das Denominacións de Orixe Rías Baixas e Ribeiro, é o acompañamento perfecto para unha boa comida de romería.

Aloxamento en Muxía

Muxía ofrece múltiples opcións para se aloxar durante as festas. Dependendo do orzamento e do tipo de experiencia que se busque, os visitantes poden escoller entre:

• Hostais e pensións: Son a opción máis habitual, económica e auténtica. A vila conta con varios hostais familiares que ofrecen cuartos confortables e trato persoal.
• Hoteis: Para quen busque máis comodidades, hai hoteis de dúas e tres estrelas, algúns con vistas ao mar e ao porto.
• Casas rurais: Nos arredores de Muxía hai casas rurais e pazos rehabilitados que ofrecen unha estancia máis tranquila e en contacto coa natureza.
• Albergues de peregrinos: Como Muxía é unha etapa do Camiño de Santiago (Camiño a Fisterra e Muxía), hai albergues de peregrinos públicos e privados con prezos moi accesibles.
• Cámpings: Na zona tamén hai cámpings para quen prefira o turismo ao aire libre, tanto con tendas de campaña como con caravanas ou bungalows.

É moi recomendable facer a reserva con suficiente antelación, pois durante as datas da Romería a demanda de aloxamento é moi alta e os lugares adoitan completarse semanas antes.

Como chegar a Muxía

Ligar a Muxía é relativamente sinxelo, aínda que a súa situación na Costa da Morte fai que se trate dunha zona algo illada dos grandes núcleos urbanos. Hai varias vías de acceso:

• En coche: Desde a Coruña, pódese chegar pola autoestrada AP-9 ata Carballo e logo coller a AC-552 en dirección a Muxía. O percorrido dura unhas dúas horas. Desde Santiago de Compostela, o traxecto é dunha hora e media pola AC-544 en dirección a Noia e logo pola C-550. Desde Pontevedra e Vigo, tamén se pode coller a AP-9 e conectar logo coas estradas comarcais.
• En autobús: A empresa Monbus opera liñas regulares que conectan Muxía con Santiago de Compostela, a Coruña e outras cidades galegas. O servizo é máis frecuente en verán e datas festivas.
• A pé (Camiño de Santiago): Moitos peregrinos chegan a Muxía camiñando polo Camiño a Fisterra e Muxía, unha extensión do Camiño de Santiago que parte da Catedral de Santiago. É un percorrido dunos 85 quilómetros que se adoita facer en 3 ou 4 etapas.
• En avión: O aeroporto máis próximo é o de Santiago-Rosalía de Castro (SCQ), a uns 75 quilómetros. Desde alí pódese alugar un coche ou coller un autobús ata Santiago e logo facer transbordo a Muxía.

Unha vez en Muxía, o mellor é deixar o coche nos aparcadoios habilitados na entrada da vila e percorrer o centro a pé, pois as rúas son estreitas e durante a romería hai restricións ao tráfico rodado para garantir a seguridade dos peóns.

Unha experiencia inesquecible

A Romería de Nosa Señora da Barca non é só unha festa relixiosa; é unha experiencia integral que engloba espiritualidade, devoción popular, lendas, natureza, boa comida e hospitalidade galega. Se tes oportunidade de visitar Muxía nestas datas, poderás ser testemuña dunha das celebracións máis auténticas e emocionantes de Galicia, na que o mar, a pedra e a fe se dan a man nunha sinfonía de tradicións centenarias que fan que esta romería sexa, sen dúbida, un dos grandes tesouros da cultura galega.

Non perdas a oportunidade de achegarte ata este recuncho máxico da Costa da Morte e deixar que a maxia da Virxe da Barca e as súas lendas mariñeiras conquisten o teu corazón. Imos a Muxía?

¿Listo para tu viaje a Galicia?

Ahorra hasta un 25% en Expedia

Cancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas