Romería da Virxe do Monte de Ourense

Romería da Virxe do Monte de Ourense

A Romería da Virxe do Monte é unha das celebracións relixiosas e populares máis arraigadas na cidade de Ourense e na súa comarca. Cada ano, milleiros de devotos e visitantes ascenden ata o monte da Virxe, situado no corazón do Parque Natural da Serra do Suído, para honrar á patroa e gozar dunha xornada de encontro, tradición e gastronomía. Neste artigo percorremos a súa historia, a data de celebración, o programa festivo, as ofertas gastronómicas e consellos prácticos de aloxamento e transporte.

Historia da romaría

Os orixes da Romería da Virxe do Monte remóntanse ao século XVI, cando segundo a tradición un labrego descubriu unha pequena imaxe mariana nunha cavidade dun carballo mentres traballaba no monte. A noticia espallouse rapidamente e a poboación comezou a acudir ao lugar para rezar. Pouco despois construíuse unha ermida que, co paso dos séculos, foi ampliada e remodelada. Durante os séculos XVII e XVIII a devoción medrou e instaurouse a romaría oficial, vinculada á festividade da Asunción.

No século XIX a romaría adquiriu un carácter máis popular, con feiras e bailes tradicionais. Malia a guerra civil e a posguerra, a romaría nunca se interrompeu, aínda que con variacións na súa organización. Hoxe en día está considerada como unha das romarías máis senlleiras de Galicia, declarada Festa de Interese Turístico de Galicia. A imaxe actual da Virxe do Monte, datada no século XVI, preside o santuario e é obxecto de gran devoción, especialmente entre os ourensáns.

¿Buscas alojamiento en Galicia?

Compara precios en hoteles, casas rurales y apartamentos

Ver en Expedia →

A tradición manda que os romeros suban a pé ou a cabalo, aínda que moitos fan o traxecto en coche. O percorrido desde a cidade ata o santuario, de algo máis de 10 quilómetros, faise por estradas e camiños rurais, con paradas nas capelas do Camiño. Antigamente os fieis durmían ao aire libre ou en pallozas, pero hoxe prefírese o confort dos aloxamentos próximos.

Data de celebración

A Romería da Virxe do Monte celébrase cada ano o 15 de agosto, festividade da Asunción da Virxe. Con todo, os actos relixiosos e lúdicos comezan xa a véspera, coa novena e a baixada da imaxe. A romaría principal ten lugar o día 15, pero en moitas ocasións o programa esténdese ata a fin de semana posterior, especialmente se o 15 cae en día laborable.

Programa festivo

O programa da Romería da Virxe do Monte combina actos relixiosos, música tradicional, bailes e actividades para todas as idades. A continuación, detallamos os eventos máis salientables, baseados na edición máis recente (2025).

Véspera (14 de agosto)

• 18:00 h: Rezo do rosario e novena na capela da Virxe do Monte.
• 20:30 h: Ofrenda floral e verbena popular con grupos de gaitas e orquestra.
• 23:00 h: Queimada popular amenizada con contos e lendas.

Día grande (15 de agosto)

• 07:00 h: Alborada con gaitas polas rúas do barrio da Ponte.
• 09:30 h: Subida en procesión dende a igrexa de San Francisco ata o monte. A imaxe da Virxe é levada polos cargadores.
• 11:00 h: Misa solemne no santuario, con cantos do coro popular.
• 12:30 h: Xantar campestre na carballeira adxacente. É tradicional que cada familia ou grupo leve a súa comida, aínda que hai postos con produtos típicos.
• 16:00 h: Xogos populares para nenos e adultos (carreiras de sacos, tiro de corda, grelos).
• 18:30 h: Actuacións de grupos de música tradicional galega e baile.
• 22:00 h: Folión final con lumeiras e queimada, despedida ata o ano seguinte.

O programa pode variar lixeiramente cada ano, polo que se recomenda consultar a páxina web do Concello de Ourense ou da parroquia da Virxe do Monte.

Gastronomía da romaría

Non hai romaría galega sen boa comida e a Virxe do Monte non é excepción. A gastronomía local protagoniza a xornada, tanto nos postos instalados ao carón do santuario como nas merendas que levan os devotos. O prato estrela é o pulpo á feira, cocido en caldeiras de cobre e servido en pratos de madeira con cachelos, pemento e aceite. Tamén son habituais as empanadas de zamburiñas ou de carne, os callos e as filloadas.

Para beber, o viño da Denominación de Orixe Ribeiro (especialmente as variedades brancas) é o acompañante perfecto. As adegas da zona adoitan instalar postos de cata. Ademais, non faltan as augardentes e os licores de herbas caseiros, que se toman ao final da comida para “asentar”.

Os doces tradicionais teñen un lugar destacado: as orellas de carnaval (aínda que se comen todo o ano), as bolas de Berán e as castañas asadas nos postos de outono. Se o tempo acompaña, as familias estenden manteles sobre a herba e comparten un xantar que pode durar horas, entre conversas e cancións.

Aloxamento en Ourense e arredores

Para quen non sexa da cidade e queira gozar da romaría con calma, Ourense ofrece múltiples opcións de aloxamento. Recomendamos reservar con antelación, pois o 15 de agosto é unha das datas de maior ocupación. A continuación, unha escolma de posibilidades:

• Casas rurais na Serra do Suído: Perfectas para os que buscan natureza e tranquilidade. Destacan «Casa da Fonte» e «Lar da Veiga», a menos de 5 km do santuario.
• Hoteles no centro de Ourense: Desde o Hotel NH Ourense (4 estrelas) ata o noso querido Hotel Paz ou o rústico Hotel García, con encanto.
• Pensións e hostais: No barrio da Ponte, preto do inicio da subida, hai pensións como «A Casa da Ponte» ou «Pensión Fonte», con prezos moi accesibles.
• Camping e autocaravanas: O Camping «Os Prados», a 2 km do centro, permite gozar da romaría coa súa propia carpa.

Se a romaría coincide con unha ponte, moitos elixen aloxarse en casas de amigos ou alugar apartamentos turísticos. As plataformas dixitais ofrecen numerosas opcións en Ourense capital e nas parroquias próximas.

Como chegar á Romaría da Virxe do Monte

O santuario da Virxe do Monte está situado no lugar de Monte, na parroquia de San Martiño, a uns 12 quilómetros do centro de Ourense. Existen varios medios para acceder:

En coche

Dende Ourense, tómase a estrada OU-535 en dirección a Celanova. A uns 6 km, á altura do lugar de Vilariño, hai un desvío sinalizado cara ao monte. A estrada é sinuosa pero está asfaltada. O día da romaría habilítase un aparcadoiro disuasorio con autobuses lanzadeira.

En autobús

A empresa Monbus ofrece servizos especiais o 15 de agosto desde a estación de autobuses de Ourense (saídas cada 30 minutos desde as 7:00 h). O billete de ida e volta custa uns 3,50 euros. Tamén hai liñas regulares a Celanova que deixan no cruzamento.

Andando (recomendado)

Para os máis tradicionais, a subida a pé é toda unha experiencia. Existen dous camiños principais: o Camiño Vello, que sae do barrio da Ponte (uns 9 km) e o Camiño dos Arrieiros, máis curto pero con pendente. Ámbolos dous están ben sinalizados e ofrecen fermosas vistas.

En bicicleta

O monte é accesible en bicicleta de montaña. Hai unha ruta BTT que parte do pavillón dos Remedios. Recoméndase levar auga e ferramenta básica.

Recomendacións para gozar da romaría

• Levar calzado cómodo e roupa de abrigo, pois o tempo na serra pode cambiar rapidamente.
• Non esquecer protector solar e sombreiro, sobre todo ao mediodía.
• Se se acode en coche, chegar cedo para aparcar sen problemas.
• Respetar o contorno natural: levar bolsas para recoller residuos.
• Participar con respecto nos actos relixiosos, aínda que non se sexa crente.
• Probar o pulpo e o viño do Ribeiro, xa que son parte esencial da experiencia.

A Romería da Virxe do Monte de Ourense é moito máis que unha festa: é unha xuntanza de xeracións, unha mostra de fe e unha homenaxe á cultura galega. Se aínda non a coñecedes, non dubidedes en marcar no calendario o 15 de agosto e subir ao Monte. A Virxe agarda cos brazos abertos… e un bo prato de pulpo.