Romería da Virxe do Monte de Gondomar

A Romería da Virxe do Monte de Gondomar é unha das celebracións relixiosas e populares máis senlleiras do Val Miñor, na provincia de Pontevedra. Cada ano, milleiros de persoas ascenden ata o santuario situado no cumio do Monte do Castro para honrar á Virxe do Monte, nunha xornada que mestura devoción, tradición, gastronomía e lecer. A romaría non só é un evento relixioso, senón tamén un punto de encontro para as comunidades veciñas e un escaparate vivo da cultura galega. Neste artigo percorreremos a súa historia, o programa detallado, a gastronomía típica, as opcións de aloxamento e as mellores rutas para chegar ata este fermoso recuncho de Galicia.

Historia da Romería da Virxe do Monte

A devoción á Virxe do Monte en Gondomar ten raíces que se perden nos séculos. Segundo a tradición oral, a imaxe da Virxe foi atopada por un pastor no cumio do monte, nun lugar onde xa existían restos dunha antiga capela medieval. O achado considerouse milagroso, e axiña se levantou unha pequena ermida para acollela. Co paso do tempo, a ermida foi ampliada ata converterse no actual santuario, que data do século XVIII, aínda que con reformas posteriores.

A romaría comezou a celebrarse de forma regular no século XIX, coincidindo coa festa da Natividade da Virxe (8 de setembro). Con todo, por cuestións climatolóxicas e de organización, a data foi trasladada ao último domingo de agosto, manténdose así ata a actualidade. Durante a guerra civil e a posguerra, a celebración sufriu unha paréntese, pero foi recuperada con forza a partir dos anos 50, grazas ao impulso da parroquia e dos devotos locais.

¿Buscas alojamiento en Galicia?

Compara precios en hoteles, casas rurales y apartamentos

Ver en Expedia →

O santuario da Virxe do Monte é un dos puntos de peregrinación máis importantes da bisbarra. A súa localización privilexiada, a 400 metros de altitude, ofrece unhas vistas panorámicas espectaculares da ría de Vigo, do Val Miñor e das Illas Cíes. Non é estraño que, alén do sentido relixioso, a romaría se convertese nunha xornada de lecer e natureza.

Data e horarios da romaría

A Romería da Virxe do Monte celébrase cada ano o último domingo de agosto. No ano 2025 a data será o 31 de agosto. O programa esténdese ao longo de todo o día, comezando a primeira hora da mañá e prolongándose ata ben entrada a noite, con actividades relixiosas, lúdicas e culturais.

Os horarios poden sufrir pequenas modificacións, polo que se recomenda consultar o programa oficial do Concello de Gondomar ou da parroquia nas semanas previas. A asistencia é libre e gratuíta, agás as comidas populares que requiren adquirir tícket.

Programa completo de actividades

Máis alá dos actos litúrxicos, a romaría ofrece un amplo abano de propostas para todas as idades. Detallamos as actividades máis salientables:

Actos relixiosos

• Rosario da aurora: Saída ás 08:30 desde a igrexa de San Bieito de Gondomar, acompañado polos cantos tradicionais das mulleres da comarca.
• Misa solemne: Presidida polo párroco e coa participación do coro parroquial. Durante a eucaristía bendícese o pan e os viños que logo se comparten.
• Procesión: A imaxe da Virxe, ricamente engalanada, percorre os camiños do monte entreandanças e xentes que lanzan flores e recitan oracións.

Actividades culturais e populares

• Xogos tradicionais: Carreiras de sacos, tiro de corda, lanzamento de ferradura, billarda e xogos de herba para os máis pequenos.
• Actuacións musicais: Pola tarde actúan grupos de música tradicional galega (gaitas, pandeiretas, acordeóns) e pola noite a orquestra local pon a nota festiva coa verbena.
• Exposición de traxes rexionais: As asociacións veciñais exponen pezas de vestimenta tradicional galega, con explicacións sobre a súa historia e confección.
• Feira de artesanía: Postos de cerámica, cestería, coiro e embutidos artesanais nos arredores do santuario.

Actividades para a infancia

• Obradoiro de globoflexia e pintacaras (de 11:00 a 14:00).
• Paseos en burro polos camiños do monte (de 16:00 a 19:00).
• Contacontos galegos ao aire libre ás 17:30.

Gastronomía da romaría

A oferta gastronómica é, sen dúbida, un dos grandes atractivos da Romería da Virxe do Monte. Os postos e as pulpeiras instálanse desde a mañá cedo, e o cheiro a churrasco, empanada e café percorre todo o monte. Entre os pratos típicos que non podes perder destacan:

• Polbo á feira: Cocido en caldeiras de cobre, servido con pemento, aceite de oliva e sal groso. É o rei da xornada.
• Empanada galega: De millo ou trigo, rechea de carne, atún, zamburiñas ou bacallau. Cada familia ten a súa receita secreta.
• Churrasco: Carne de porco ou tenreira asada na brasa, aderezada con allo, loureiro e viño albariño. Acompáñase de patacas asadas e cebola.
• Queixo do país: De San Simón da Costa, curado ou semicurado, ideal para petiscar con mel ou marmelo.
• Filloas e orellas: Doces típicos do entroido que tamén aparecen nesta romaría, con azucre e canela ou recheas de nata.
• Viño albariño e ribeiro: As adegas locais ofrecen degustacións de viños brancos e tintos, moitos deles con Denominación de Orixe Rías Baixas.

Ademais, non faltan os postos de castañas asadas, algodón de azucre e churros con chocolate. A comida popular (polbo + empanada + viño) adoita ter un prezo moi módico, ao redor de 10-12 €, e as ganancias destinanse ao mantemento do santuario.

Aloxamento en Gondomar e arredores

Se pensas gozar da romaría con calma e sen presas, ou se vés de fóra e queres durmir preto, Gondomar e a súa contorna ofrecen varias opcións de aloxamento para todos os petos. Aquí tes unha escolma:

No concello de Gondomar

• Pensión Casa do Monte: Pequena casa rural a 200 metros do santuario. Ofrece 6 cuartos con baño e vista ao val. Prezo aproximado: 55 € por noite (con almorzo). Teléfono: +34 986 360 001.
• Hotel Restaurante A Virxe: Situado na estrada de subida ao monte. Dispón de 12 cuartos, restaurante e aparcadoiro privado. Habitación dobre desde 65 €. Reserva en liña recomendada.
• Casa de Turismo Rural O Souto: Casa de pedra restaurada con capacidade para 8 persoas. Ideal para grupos. Ten cociña, cheminea e xardín. Prezo semanal: 600 € (consultar dispoñibilidade para a fin de semana da romaría).

En municipios veciños (a menos de 15 km)

• Nigrán: Apartamentos turísticos Playa América e hoteis como o Pazo de Nigrán. Boa opción se queres combinar romaría e praia.
• Baiona: Parador de Baiona (4 estrelas) e hostais no casco histórico. A uns 20 minutos en coche.
• Vigo: Amplísima oferta hoteleira, desde hostais económicos (30-40 €) ata hoteis de luxo. A AP-9 conecta Vigo con Gondomar en 25 minutos.

É conveniente reservar con antelación, especialmente se a romaría cadra en ponte ou fin de semana de agosto. Moitos establecementos ofrecen descontos para grupos ou estancias de dúas noites.

Como chegar á Romería da Virxe do Monte

O santuario da Virxe do Monte está situado no monte do Castro, a uns 3 km do centro urbano de Gondomar. Pódese acceder en coche, transporte público ou mesmo a pé por rutas de sendeirismo. Vexamos as principais vías:

En coche

¿Listo para tu viaje a Galicia?

Ahorra hasta un 25% en Expedia

Cancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas