Romería da Virxe do Faro en Cangas

A Romería da Virxe do Faro é unha das manifestacións de devoción popular máis senlleiras da contorna de Vigo e, sen dúbida, a festa grande de Cangas do Morrazo. O último sábado de agosto, milleiros de persoas ascenden ata o miradoiro natural do monte do Faro para honrar a patroa da vila, nunha xornada onde o relixioso e o profano se entrelazan coa paisaxe atlántica. Desde a lenda da súa aparición mariñeira ata a masiva procesión actual, esta romaría conserva toda a autenticidade das celebracións galegas de raíz.

Historia e lenda da Virxe do Faro

A orixe do culto remóntase ao século XIII, envolta nunha lenda que a tradición oral transmitiu durante xeracións. Contan que, nunha noite de forte temporal, un barco que navegaba fronte á costa do Morrazo estaba a piques de naufragar. O capitán, desesperado, pediulle axuda á Virxe María. De súpeto, unha luz intensa comezou a brillar no alto dun monte e guiou a embarcación ata a enseada de Rodeira, na actual Cangas. Ao día seguinte, os mariñeiros subiron ao cumio e atoparon unha imaxe da Virxe entre as pedras, no mesmo lugar onde viron a luz salvadora. Interpretaron o achado como un sinal divino e decidiron construír alí unha pequena ermida.

A primeira referencia documental do santuario aparece nun testamento de 1399, mais a capela orixinal sería substituída no século XVIII pola actual igrexa, un templo de estilo barroco popular con elementos mariñeiros. A talla da Virxe do Faro, unha figura sedente co Neno no colo, foi restaurada en diversas ocasións e é sacada en procesión unicamente o día grande da romaría. A súa baixada ata a igrexa parroquial de Darbo uns días antes e a posterior subida ao monte o sábado de festa constitúen dous dos momentos máis emotivos para os devotos cangueses.

Planifica tu escapada a Galicia

Ahorra un 25% o más en tu alojamiento con las mejores ofertas

Ver en Expedia →

A vinculación da Virxe co mar fixo que historicamente acudisen á romaría xentes de toda a ría de Vigo, desde pescadores de Moaña e Bouzas ata armadores vigueses que subían ao monte para agradecer as boas campañas ou pedir protección. Esta herdanza de fé mariñeira mantense viva nos cánticos, nas ofrendas e na propia atmosfera do santuario, desde cuxo adro se domina unha panorámica única das illas Cíes e a ría.

Cando se celebra

A romaría ten lugar o sábado anterior ao último domingo de agosto, data xa consolidada no calendario festivo galego. Aínda que o programa festivo arranca o xoves anterior con actos relixiosos e culturais na vila de Cangas e na parroquia de Darbo, o día central é o sábado, cando a Virxe sobe ao seu santuario no medio dunha multitude. O domingo celébrase misa de acción de grazas no monte e a festa continúa con música e atraccións, pero o clímax emotivo e social concéntrase na fin de semana. Como a data varía lixeiramente cada ano, é habitual consultar o programa concreto no Concello de Cangas. En 2025, por exemplo, a romaría celebrarase o sábado 23 de agosto.

Programa da romaría

A programación compaxina maxistralmente o litúrxico e o lúdico. Unha semana antes, a imaxe da Virxe trasládase desde o santuario ata a igrexa parroquial de Santa María de Darbo, núcleo histórico situado a media ladeira do monte. Este percorrido faise a pé, acompañado por veciños e fieis.

• Xoves e venres previos: Novena na igrexa de Darbo, pregón, actuacións musicais e primeiras verbenas na Alameda Nova de Cangas.
• Sábado grande: Á primeira hora da mañá, camiñantes e familias inician a subida ao monte do Faro por sendeiros tradicionais ou pola estrada. Ás 10:00 horas, saída da procesión desde Darbo coa imaxe a ombreiros, arroupada por grupos de gaitas, danzas tradicionais e fieis que portan cirios e pendóns. Ao chegar ao santuario, misa solemne cantada pola Coral Polifónica de Cangas e a Banda de Música. Posteriormente, a procesión arredor do adro, con lanzamento de foguetes e cánticos populares.
• Aperitivo e xantar campestre: Nos arredores do santuario e nas carballeiras próximas, as familias e cuadrillas instalan mesas e tendais para gozar da comida típica. A romaría convértese nun gran picnic colectivo con música tradicional.
• Tarde: Actuacións folclóricas, xogos populares (tiro de corda, carreiras de sacos, partidas de chave) e o tradicional baile solto ao son de pandeiradas. Na Alameda de Cangas, verbena con orquestras de primeiro nivel.
• Domingo: Misas no santuario, exhibicións de artesanía e feira de oportunidades na vila, xunto coa última verbena.

Un número especial é a chamada “procesión das velas” que algúns anos organiza a confraría o venres á noite, cunha subida íntima e luminosa ao monte.

Gastronomía e postos de feira

A romaría é tamén unha celebración do paladar. Desde primeira hora da mañá, o aroma a polbo á feira, carne ao caldeiro e churrasco impregna o camiño e a contorna do santuario. É habitual que os visitantes merquen o polbo nas tradicionais pulpeiras ou que leven a súa propia comida para compartir nas sombras dos carballos centenarios.

Entre os pratos que non poden faltar están:

• Empanada galega: de millo ou trigo, con recheos de zorza, mexillóns, bacallau con pasas, ou atún. As panadarías de Cangas e Darbo preparan centos de unidades para a ocasión.
• Carne ao caldeiro e churrasco: cociñada en grandes caldeiros de ferro, servida con patacas e pemento de Padrón.
• Polbo á feira: as polbeiras montan os seus postos de madeira e cobre, e o prato cómese de pé, sobre un tallo de madeira, con cachelos e aceite de oliva virxe.
• Filloas, orellas e rosquillas: doces tradicionais elaborados con receitas caseiras, perfectos para acompañar un café de pota ou unha queimada ao final da comida.
• Viño do país: tinto mencía e branco albariño das adegas do Morrazo e o Salnés, tanto en botella como a granel, escanciado en cuncas de barro.

Ademais, por todo o monte instálanse postos ambulantes de churros, algodón de azucre, garrapiñadas, e mesmo postos de artesanía local onde comprar pezas de barro, coiro ou palillos.

Aloxamento en Cangas e arredores

A localización privilexiada de Cangas, a só media hora de Vigo, permite un abano variado de opcións para pasar a noite e gozar da romaría con tranquilidade.

• Hoteis e pensións no centro urbano: Cangas dispón de pequenos hoteis de dúas e tres estrelas, hostais familiares e pensións económicas. Recoméndase reservar con semanas de antelación, pois a romaría atrae milleiros de visitantes.
• Turismo rural e casas de aldea: Nas parroquias limítrofes (Darbo, Coiro, Aldán, O Hío) proliferaron as casas de turismo rural totalmente equipadas, moitas delas con vistas á ría. Son unha opción ideal para grupos que buscan un ambiente máis sosegado.
• Cámping e áreas de autocaravanas: O cámping de Cangas, próximo á praia de Rodeira, ofrece parcelas para tendas e bungalows, aínda que é imprescindible reservar con tempo. Tamén existe unha área específica para autocaravanas na contorna do porto.
• Aloxamento en Vigo e arredores: Moitos asistentes optan por quedarse en Vigo, Moaña ou Bueu e desprazarse o día da romaría en coche ou ferry. Vigo conta cunha ampla oferta hoteleira de todas as categorías.

Como chegar ao monte do Faro

O santuario álzase a uns 300 metros de altitude sobre o nivel do mar, na parroquia de Darbo. Acceder a el resulta sinxelo, pero convén planificar o desprazamento, sobre todo o día grande, xa que a afluencia masiva obriga a cortes de tráfico e a habilitar servizos especiais.

• Desde Vigo en coche: Tomar a autovía do Morrazo (AG-46) ou a AP-9 en dirección Cangas e saír no nó de Cangas. Continuar pola estrada PO-551 ata a rotonda da igrexa de Darbo e seguir as indicacións ao “Monte do Faro”. A estrada de subida é estreita e con curvas; facilmente conxestiónase, polo que se aconsella madrugar.
• Desde Vigo en barco: A navieira Mar de Ons e outras compañías realizan traxectos regulares desde o peirao de Vigo ata Cangas, cunha duración duns 20 minutos. Unha vez no porto cangués, existen buses lanzadeira gratuítos (dispoñibles o sábado de romaría) que soben ata as inmediacións do santuario.
• Desde outras localidades do Morrazo: As estradas PO-551 e PO-315 conectan Moaña, Bueu e Aldán con Cangas. Desde eses puntos tamén é posible acceder por estradas secundarias ao monte.
• Transporte público: A empresa de autobuses Monbus cobre a liña Vigo-Cangas con frecuencias ampliadas durante a fin de semana festiva. O autobús deixa na estación de Cangas, desde onde parten os enlaces ao monte.
• A pé e en bicicleta: Existen varias rutas de sendeirismo sinalizadas que soben desde o casco urbano de Cangas, desde Darbo e desde a contorna da praia de Liméns. A camiñata, duns 5 quilómetros desde o centro, permite gozar da paisaxe e evitar atascos. Os afeccionados ao ciclismo tamén soben habitualmente pola estrada asfaltada, aínda que con precaución debido ao tráfico.

A Romería da Virxe do Faro é, en esencia, unha xornada de encontro coa paisaxe, a gastronomía e a fe popular galega. A luz do Faro, que segundo a lenda salvou mariñeiros, segue congregando cada agosto a miles de persoas que, entre foguetes, gaitas e empanadas, manteñen viva unha tradición centenaria. Para quen desexe coñecer o espírito auténtico das festas do Morrazo, esta cita é simplemente imprescindible.