Romería da Virxe de Guadalupe de Ponteareas

Historia da Romería da Virxe de Guadalupe

A orixe da Romería da Virxe de Guadalupe vencéllase a unha aparición mariana que, segundo a tradición, tivo lugar a mediados do século XVIII no lugar da Picaraña, no termo municipal de Ponteareas. A lenda conta que un pastor chamado Xosé atopou unha pequena imaxe da Virxe de Guadalupe entre as silvas, xunto a unha fonte. Levouna ata a igrexa parroquial, mais a imaxe regresou de forma milagrosa ao lugar do achado. Interpretado como un sinal divino, decidiuse construír alí unha ermida para a súa veneración.

A primeira capela de madeira ergueuse arredor de 1770, e co paso do tempo foi substituída por un templo de pedra que aínda se conserva no alto do monte. A devoción á Virxe de Guadalupe foise estendendo entre os veciños das parroquias limítrofes e máis alá, consolidándose como unha das patroas non oficiais da bisbarra. A romaría celebrouse de forma ininterrompida salvo durante a Guerra Civil e a pandemia de 2020, e hoxe en día reúne a miles de persoas nun entorno natural privilexiado.

Planifica tu escapada a Galicia

Hoteles en Galicia con las mejores ofertas

Ver en Expedia →

Co paso dos séculos, a romaría foise enriquecendo con elementos pagáns e culturais. As danzas tradicionais, as gaitas e as cantigas popularizáronse ao redor da ermida. As familias acampaban nos campos vecinos e compartían comida e viño, creando un ambiente de convivencia que perdura ata hoxe. A Romería da Virxe de Guadalupe é, xa que logo, un exemplo vivo de como a relixiosidade popular se mestura coa identidade galega.

Data e lugar de celebración

A romaría celébrase cada ano o primeiro sábado e domingo de setembro. No 2025, as datas concretas son o sábado 6 e o domingo 7 de setembro. O epicentro da festa é a Ermida da Virxe de Guadalupe, situada nun outeiro a uns 4 quilómetros do centro urbano de Ponteareas, na parroquia de San Miguel de Oliveira. O acceso ao monte faise a pé por camiños rurais ou en vehículo propio, pero o día grande o aparcamento é limitado e recoméndase subir andando para vivir plenamente a experiencia.

Programa completo da romaría

O programa esténdese durante toda a fin de semana, con actos relixiosos e lúdicos que comezan o sábado pola tarde e rematan o domingo á noite.

Sábado

• 18:00 h: Recepción de romeiros e actuación de grupos de gaitas na carballeira da ermida.
• 20:00 h: Misa vespertina na ermida con bendición de pan e viño.
• 22:00 h: Verbena popular con orquestras locais (actuacións de grupos como Os Satélites ou a Orquestra Olympus).
• 00:00 h: Lanzamento de fogos de artificio e foliada espontánea ao redor da fogueira.

Domingo (día grande)

• 10:00 h: Ofrenda floral á Virxe con participación das comisións de festas.
• 12:00 h: Misa solemne cantada pola coral polifónica de Ponteareas, seguida de procesión da imaxe arredor da ermida.
• 13:30 h: Xantar campestre (cada familia leva a súa comida ou adquire nos postos instalados).
• 16:00 h: Xogos tradicionais para nenos: carreiras de sacos, o xogo da ola, tiro de corda.
• 18:00 h: Actuación de grupos de música folk e baile rexional.
• 20:00 h: Despedida da Virxe con cantos e salvas.

Ademais, durante toda a xornada do domingo hai postos de artesanía, pulpeiras, churrerías e postos de filloas. Non faltan as barracas de tiro ao branco e os postos de rosquillas e caramelos.

Gastronomía da romaría

Coma en toda romaría galega que se prece, a comida ocupa un lugar central. Os romeiros aproveitan a xornada para degustar pratos típicos da cociña galega, preparados ao momento nos postos instalados ao pé da ermida.

O prato estrela é o polbo á feira, acompañado de cachelos e regado con aceite de oliva e pemento. As empanadas de zamburiñas, de carne e de atún son habituais, así como os churrascos de polo e porco. O caldo galego, feito con grelos, patacas, chourizo e lacón, quenta os corpos nas primeiras horas da mañá. As filloas con mel ou azucre, os roscóns e os doces de améndoa son as sobremesas máis demandadas.

Para beber, o viño da Denominación de Orixe Rías Baixas e especialmente o Condado de Tea (subzona do Condado) son os protagonistas. Tamén se consome a queimada (bebida tradicional galega a base de augardente e herbas) mentres se recitan os esconxuros. Os romeiros tamén levan as súas propias merendas: bocadillos de chourizo, tortilla de patacas, pan de millo e queixo de tetilla.

Aloxamento en Ponteareas e arredores

Para quen desexe pasar a fin de semana completa na zona, Ponteareas ofrece diversas opcións de aloxamento. No centro urbano hai varios hoteis de tres e catro estrelas, como o Hotel Mogay (na avenida da Coruña) e o Hotel Oca Villa de Ponteareas (con encanto e piscina). Tamén hai pensións e casas de turismo rural nas parroquias circundantes, como a Casa do Mestre en San Miguel de Oliveira ou a Casa Grande de Trevite en Areas.

Os amantes da natureza poden optar por acampar no Camping A Picaraña, situado a 2 km da ermida, que dispón de parcelas para tendas e caravanas, así como bungalows equipados. Durante a romaría, moitos romeiros prefiren durmir en sacos de durmir ao aire libre, xa que se permite acender fogueiras controladas nas carballeiras habilitadas. Lembramos que é necesario levar roupa de abrigo pois as noites setembrinas en Galicia son frescas.

Como chegar á romaría

Ponteareas está situada no eixo da autovía A-52, que conecta Vigo con Ourense e Madrid. Para quen veña desde Vigo, tómase a A-52 dirección Ourense e sáese na saída 4 (Ponteareas-Oliveira). A estrada local PO-404 conduce ata o desvío á ermida. É importante ir con tempo, xa que o aparcamento se enche rápido.

Desde Ourense, tómase a A-52 dirección Vigo e sáese na mesma saída. Desde a cidade de Pontevedra, recoméndase a vía rápida PO-11 ata Porriño e logo a A-52. O transporte público é unha alternativa útil: a empresa Monbus ofrece servizos de autobuses desde Vigo (estación de autobuses) ata Ponteareas con parada na praza do Concello. Alí pódese coller un taxi (uns 10 €) ou subir a pé ata a ermida por un camiño sinalizado de 4 km con pendente moderada.

O tren tamén é unha opción cómoda. A estación de Ponteareas (liña Vigo-Ourense) ten paradas de Rexim e Cercanías (Vigo-Guixar). Dende a estación ata o centro hai 1,5 km, e dende alí pódese continuar a pé ou en autobús local (liña 3, horario especial durante a romaría).

Consellos para gozar da romaría

Recoméndase levar calzado cómodo, auga e protección solar, pois a subida ao monte soe ser calorosa. Se se acampa, é preciso levar saco de durmir e illante. O ambiente é familiar e seguro, pero é bo non perder de vista aos nenos pola concentración de xente. Tamén é costume saudar e compartir comida cos veciños de outras parroquias: a hospitalidade galega faise presente.

A romaría é unha experiencia que combina espiritualidade, natureza e tradición. O son das gaitas, o cheiro a polbo e o ar puro do monte crean unha atmosfera única. O mellor consello é deixarse levar e participar de todas as actividades, desde a procesión ata a foliada nocturna.