Romería da Virxe da Peneda: fervor no alto de A Cañiza

Romería da Virxe da Peneda: fervor no alto de A Cañiza

No corazón máis profundo e frondoso das terras do Condado, no sur da provincia de Pontevedra, alza a súa maxia a Romería da Virxe da Peneda. Declarada de Interese Turístico Galego, esta celebración non é só un dos encontros relixiosos e populares máis multitudinarios de Galicia, senón un auténtico fenómeno sociolóxico que entrelaza a devoción máis antiga coa festa, a natureza e a mellor tradición. Cada mes de setembro, o concello de A Cañiza transfórmase e recibe a miles de peregrinos e visitantes que suben ata o santuario para render tributo á súa patroa nun ambiente de ledicia, reverencia e herdanza cultural inesgotable.

Historia e devoción: A maxia do penedo

A orixe da devoción á Virxe da Peneda está envolta na néboa dos tempos e na tradición oral. A lenda conta que a finais do século XII ou principios do XIII, uns pastores locais atoparon unha pequena imaxe da Virxe nunha cova ou oco nun penedo (de aí o seu nome) nas abas da serra. A tradición popular sinala que a Virxe comezou a realizar milagres entre os veciños da zona, o que propiciou que o lugar se convertese rapidamente nun foco de peregrinación.

Co paso dos séculos, a primitiva ermida foise quedando pequena para dar cabida á crecente multitude de devotos. A construción do actual Santuario da Virxe da Peneda, un monumental edificio de estilo neogótico que domina a paisaxe desde o seu pedestal natural, comezou a principios do século XX. A súa impoñente arquitectura, as súas vidreiras e o retablo maior que acobre a imaxe encontrada crean unha atmosfera de profunda espiritualidade. A Virxe da Peneda non só é a patroa de A Cañiza, senón a «Raíña do Condado», unha figura que axudou a forxar a identidade destas terras fronteirizas coa veciña Portugal.

Ofertas de viaje a Galicia

Ahorra un 25% o más en tu alojamiento — hasta un 25% de descuento

Ver en Expedia →

Fecha: Cando o Condado detén o tempo

A Romaría da Virxe da Peneda celébrase invariablemente o 8 de setembro, día da Natividade de Nosa Señora. Con todo, non se trata dunha soa xornada, senón que as festas esténdense durante toda a semana. O punto álxido, o «Día Grande», adoita ser o domingo máis próximo ao día 8. É nese fin de semana cando A Cañixa multiplica a súa poboación por dez, recibindo a membros das distintas irmandades, emigrantes retornados especialmente de América e doutras partes de Europa, así como a devotos de toda a comunidade galega e do Norte de Portugal.

Programa: Entre a oración e a festexexá

O programa da romaría é un equilibrio perfecto entre o acto solemne e a celebración popular. A xornada principal comeza moi cedo coa tradicional almorzada dos peregrinos ao redor do santuario, onde non faltan as filas para subir as escaleiras da basílica de xeonllos, cumprindo promesas (os chamados «promesantes») como sinal de gratitude polos favores recibidos.

A mañá esténdese coa Solemne Función Principal, oficiada polo bispo da diocese de Tui-Vigo ou autoridades eclesiásticas invitadas. Durante a liturxia, a pequena imaxe da Virxe preside o altar maior, adorada por unha multitude que abarrota o templo e as súas inmediacións a través de pantallas xigantes.

Polas tardes, o ton cambia radicalmente. A praza e os arredores do santuario énchense de música tradicional cos concertos de bandas de música locais e comarcais. A gaita é a gran protagonista da tarde do domingo, coa emotiva actuación da Banda de Gaitas da localidade e arpadas das terras do Condado e de Portugal. Xa entrada a noite, a Verbena Popular toma o control do recinto feiral, onde a orquestra anima aos máis novos e non tan novos a bailar ata altas horas da madrugada. Ademais, durante toda a semana non faltan actos culturais, exposicións, pasacalles, verbenas e actuacións no auditorio municipal.

Gastronomía: Os sabres do Condado

Non se pode entender unha romaría galega sen a súa oferta gastronómica, e a da Peneda é unha festa para os sentidos. Durante os días de celebración, o recinto ferial énchese de postos onde os olores a lume, carne asada e doce tradicional invaden o ambiente.

• O porqui asado: É o rei indiscutible da romaría. Centos de racións de porco asado e á feira, cunha toda a súa sucosidade, sírvense en barracas ao redor da basílica para repoñer forzas aos peregrinos.
• Polo ao churrasco: Outra oferta de éxito asegurado na que os pulgos son os grandes protagonistas, acompañados dun bo pan galego e unhas patatas fritidas.
• O Lacón galego: Estrela da zona, servido con Cachelos, é un dos pratos estrela do concello e arredores.
• Os churros: As clásicas barracas de churrería son punto de encontro mañaneiro para os que buscan o almorzo doce, xunto ás típicas filloas feitas no momento.
• A augardiente e o viño do Condado: Para brindar e acompañar a comida, nada mellor que os viños da D.O. Rías Baixas, con especial mención aos brancos elaborados coa uva Albariño ou con Toñeira, pois aquí falamos da capital destes viños. Para a sobremesa e a sobremesa, unha fshot de augardiente de herbas ou un licor café artesanal quece o corpo e esperta o espírito festivo.

Aloxamento: Onde descansar no Condado

Dada a afluencia masiva, especialmente no fin de semana central, é imprescindible reservar con moita antelación se desexa aloxarse nas inmediacións do santuario. A Cañiza ofrece varias opcións de turismo rural e hostais tradicionais que permiten vivir a romaría en primeira persoa.

Para aqueles que buscan unha experiencia máis integrada na natureza, existen fermosas casas rurais e albergues nas aldeas circundantes do concello como Maceira, Fofé ou Valeigas. Outra opción moi popular entre os peregrinos e visitantes máis tradicionais é establecerse nas localidades veciñas da comarca, como Creciente, Arbo, A Gudiña ou mesmo Mondariz, ou cruzar a fronteira para durmir na zona portuguesa de Monção ou Melgaço. Ademais, os tradicionais complexos de turismo rural e os recentes hotelitos de montaña ofrecen unha alternativa ideal para desconectar e gozar das augas termais da zona tras un intenso día de festa.

Cómo chegar: Camiños cara ao santuario

O Santuario da Virxe da Peneda está situado nunha contorna natural privilexiada, na parroquia de Fofé, a escasos quilómetros do centro urbano de A Cañiza. A súa localización, aínda que parece recóndita, está perfectamente comunicada.

• En coche: É a opción máis utilizada. A principal vía de acceso é a autovía AG-41 ou a nacional N-550 (Vigo – Tui), tomando logo a comarcal PO-400 en dirección a A Cañiza. Desde Ourense, pódese chegar a través da comarcal OU-110. Durante a romaría, adoitan establecerse dispositivos especiais de tráfico e aparcadoiros habilitados en campos próximos ao santuario, con servizo de lanzadeiras buses, xa que o acceso directo en vehículo particular está restrinxido aos días de maior afluencia.
• En autobús: Varias compañías de transporte regular conectan as principais cidades galegas (Vigo, Ourense, Pontevedra, Santiago) con A Cañiza. Durante as datas da romaría adoitan reforzarse as liñas e habilitarse servizos especiais que levan aos peregrinos directamente dende as estacións de autobuses ata as inmediacións do santuario.
• En tren: A estación de ferrocarril máis próxima é a de O Porriño (a uns 35 km) ou a estación internacional de Vigo-Guixar. Desde alí, o máis práctico é coller un autobús de liña ou un taxi para completar a viaxe ata A Cañiza.
• A pé: Como toda boa romaría, a chegada a pé é toda unha tradición. Moitos grupos de amigos e familias organizan rutas de peregrinación desde os concellos veciños, recorrendo vellos camiños de terra entre castiñeiros e viñedos ata chegar ao santuario, nun percorrido que é xa parte do espírito da festa.

A Romaría da Virxe da Peneda é, en esencia, unha sinfonía perfecta de devoción popular, música, paisaxes enlluadoras e sabores que apegan ao chan. Unha cita ineludible no calendario galego que permite ao visitante descubrir a alma máis xenuína das terras do sur de Pontevedra e o agarimo da xente do Condado. Se aínda non coñeces o «fervor no alto de A Cañiza», este é o momento de vivir unha das mellores experiencias tradicionais de Galicia.

¿Listo para tu viaje a Galicia?

Ahorra hasta un 25% en Expedia

Cancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas