Romería da Nosa Señora do Nordés: mar, coroas, tradición

A Romería da Nosa Señora do Nordés é unha das celebracións relixiosas e populares máis arraigadas na costa galega, onde o mar, as coroas de flores e a tradición se funden nunha xornada de devoción e festa. Cada ano, milleiros de peregrinos e veciños acoden á parroquia de Doniños, no concello de Ferrol, para honrar á Virxe do Nordés, unha imaxe que vela polos mariñeiros e que, segundo a lenda, apareceu entre as ondas. Esta romaría non só é un acto de fe, senón tamén unha mostra viva do patrimonio inmaterial de Galicia, con raíces que se perden nos séculos e que continúan a medrar co paso do tempo.

Historia e orixe

A devoción á Nosa Señora do Nordés remóntase, polo menos, ao século XVII, cando un grupo de mariñeiros atopou unha pequena imaxe da Virxe nunha rocha da costa de Doniños, xusto na zona onde o vento do nordés sopra con máis forza. Desde aquel momento, a Virxe foi considerada protectora dos que se facían ao mar, e a súa festa foise consolidando como unha romaría marítimo-terrestre. A capela orixinal, erguida preto da praia, foi destruída por un temporal no século XIX, pero a imaxe salvouse e hoxe repousa na igrexa parroquial de San Xoán de Doniños.

Durante a Guerra Civil Española, a romaría sufriu un paréntese, pero foi recuperada con forza nos anos 40. Desde entón, a celebración medrou en participación e vistosidade, incorporando elementos como a procesión de barcos, as coroas de flores que se bóan ao mar en memoria dos náufragos, e a tradicional “ofrenda do mar” na que os mariñeiros ofrecen os primeiros froitos da pesca. A carga simbólica do nordés –vento que trae as tormentas pero tamén a purificación– impregna cada acto, facendo desta romaría un exemplo singular de sincretismo entre relixión e natureza.

Ofertas de viaje a Galicia

Hoteles en Galicia — hasta un 25% de descuento

Ver en Expedia →

Data e programa

A romaría celébrase cada ano o primeiro domingo de agosto. Con todo, os actos comezan xa o sábado anterior coa verbena popular e a actuación de grupos de gaitas e pandeiretas. O domingo é o día grande, cun programa que se inicia ao amencer e se prolonga ata a noite.

Sábado – Véspera da romaría

• 18:00 h: Apertura da feira de artesanía e produtos locais na contorna da igrexa.
• 20:00 h: Actuación de grupos de música tradicional (muiñeiras, xotas e pandeiradas).
• 22:30 h: Verbena coa orquestra “Nova Galicia” e queimada popular ao pé da capela.

Domingo – Día da Virxe

• 08:00 h: Alborada con gaitas e bombos para espertar a parroquia.
• 10:00 h: Misa solemne na igrexa de San Xoán de Doniños, coa intervención do coro parroquial e a bendición dos ramos de flores.
• 11:30 h: Procesión marítima: a imaxe da Virxe é trasladada en dorna ata a praia de Doniños, acompañada por unha flotilla de barcos engalanados. No medio da ría, o párroco lanza ao mar unha coroa de flores en lembranza dos falecidos no mar.
• 13:00 h: Misa campestre no areal, con altar improvisado entre as rochas. Ofrenda de peixe e pan por parte dos mariñeiros.
• 14:30 h: Xantar popular no campo da festa: empanada de xoubas, polbo á feira e viño da terra.
• 17:00 h: Xogos tradicionais para nenos e maiores: carreiras de sacos, tiro de corda e levantamento de pedras.
• 19:00 h: Novena e canto da “Salve Rociera” ante a imaxe.
• 21:00 h: Actuación de grupos folclóricos e sesión de lume artificial sobre a praia.
• 23:30 h: Verbena final coa orquestra “Compostela” e sorteo de agasallos.

O programa pode sufrir pequenas variacións cada ano, polo que se recomenda consultar a páxina web do Concello de Ferrol ou as redes sociais da parroquia de Doniños uns días antes da celebración.

Gastronomía

A cociña desta romaría é un reflexo da tradición mariñeira de Ferrolterra. Durante a romaría, os postos e as casas particulares ofrecen pratos que non poden faltar nunha festa galega:

• Empanada de xoubas: O clásico da zona, con cebola, pemento e un toque de pimentón.
• Polbo á feira: Cocido en potes de cobre, cortado en rodelas e aderezado con aceite de oliva e pemento picante.
• Pementos de Padrón: Fritidos e sementados con sal groso.
• Queixo de tetilla: Acompañado de mel de eucalipto da comarca.
• Viño da terra: Principalmente branco das denominacións Rías Baixas e Ribeiro, servido en cuncas de barro.
• Augardente de herbas: Para a queimada do sábado e para quentar o corpo nas noites frescas de agosto.

Ademais, nos postos da feira pódense atopar filloas, bolos preñados e o tradicional “bico de Doniños”, un doce de améndoa e ovo con forma de cuncha.

Aloxamento

Aínda que moitos asistentes son xente da propia comarca, a romaría atrae visitantes de toda Galicia e mesmo de fóra. Para quen queira pasar a fin de semana completa, existen varias opcións de aloxamento:

• Casas rurais: Na parroquia de Doniños e nas veciñas de Esmelle e Valón, hai varias casas de turismo rural con encanto. Destaca “A Casa do Mar”, con vistas á ría e capacidade para seis persoas (reserva con antelación).
• Hoteles en Ferrol: A cidade de Ferrol, a 10 km en coche, ofrece hoteis de todas as categorías: desde o Parador de Ferrol (catro estrelas) ata pensións económicas no centro histórico.
• Camping: O Camping Doniños, situado a só 500 metros da praia, abre todo o ano e dispón de parcelas para tendas e caravanas, ademais de bungalows.
• Albergue de peregrinos: Aínda que non está especificamente deseñado para a romaría, o albergue municipal de Ferrol (na rúa de San Francisco) pode ser unha opción económica, previa comprobación de prazas.

É aconsellable reservar con polo menos un mes de antelación, xa que a demanda aumenta considerablemente na primeira semana de agosto.

Como chegar

Doniños atópase no concello de Ferrol, ao norte da provincia da Coruña. Aínda que non ten estación de tren, o acceso por estrada é cómodo e ben sinalizado.

En coche

• Dende A Coruña: coller a AP-9 ata Ferrol, despois seguir pola estrada de Castela (AC-862) ata Doniños. O percorrido dura uns 45 minutos.
• Dende Santiago de Compostela: por AP-9 ata a saída de Ferrol, despois AC-862. Aproximadamente 1 hora e 15 minutos.
• Dende Lugo: pola A-6 ata Guitiriz, logo CG-2.2 e AC-862. Unhas 2 horas.

En autobús

• A empresa Monbus opera varias liñas dende a estación de autobuses de Ferrol (praza de Galicia) ata Doniños. A liña L2 para na parroquia cada hora durante os días de romaría.
• Dende A Coruña: autobuses directos a Ferrol (empresa Arriva) cada 30 minutos. En Ferrol, enlazar coa L2.

En tren

• A estación de tren máis próxima é Ferrol (con servizos de Renfe Media Distancia dende A Coruña). Desde a estación, pódese coller un taxi (uns 15 euros) ou o autobús L2.

En barco

• Para os romeros máis aventureiros, é posible chegar en embarcación propia ao porto de Doniños (amarre libre pero limitado). Recoméndase consultar as condicións do mar, xa que o nordés pode facer difícil a manobra.

Durante a romaría, o Concello de Ferrol establece un servizo de lanzadeira gratuíta dende o aparcadoiro habilitado no polígono industrial de Doniños ata a zona da igrexa e a praia, para evitar a masificación de vehículos. O servizo funciona de 9:00 a 21:00 h, con frecuencias de 10 minutos.

En definitiva, a Romería da Nosa Señora do Nordés é unha xornada para sentir Galicia en estado puro: o recendo do mar, o son das gaitas e o calor dun pobo que non esquece as súas raíces. Xa sexa por fe, por tradición ou por simple goce, esta festa deixa en cada visitante unha pegada imborrable, como as ondas que cada día debuxan a praia de Doniños.

Artigo elaborado con fontes do Arquivo Histórico de Ferrol e testemuñas de veciños da parroquia de Doniños. Data de publicación: xuño de 2025. Para máis información, contactar coa Oficina de Turismo de Ferrol ([email protected]).

¿Listo para tu viaje a Galicia?

Ahorra hasta un 25% en Expedia

Cancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas