Rapa das Bestas de Sabucedo: A forza da tradición equina

Rapa das Bestas de Sabucedo: A forza da tradición equina

No corazón verde e frondoso da comarca do Tabeirós-Terra de Montes, no concello pontevedrés da Estrada, atópase unha das aldeas máis místicas e recoñecibles de Galiza: Sabucedo. Cada ano, durante o primeiro fin de semana de xullo, este pequeno núcleo de poboación transfórmase no epicentro mundial da tradición equina. A Rapa das Bestas de Sabucedo non é só unha festa; é un ritual, unha exhibición de forza, coraxe e respecto mutuo entre o ser humano e a natureza na súa estado máis salvaxe. Declarada Festa de Interese Turístico Nacional, esta celebración congrega a miles de visitantes que acuden para presenciar un espectáculo primixenio onde o cabalo brión é o auténtico protagonista.

Historia: A orixe dunha loita ancestral

As orixes da Rapa das Bestas pérdense na néboa dos tempos. Aínda que a primeira documentación escrita que fai referencia á festa data do ano 1564, os historiadores coinciden en que as súas raíces son moito máis profundas, posiblemente ligadas a culturas castrexas e celtas que rendían culto ao cabalo como símbolo de fertibilidade, forza e guerra.

Orixiñalmente, a rapa tiña unha función estritamente práctica e gandeira. Os habitantes das serras levaban os seus cabalos, que vivían en estado semisalvaxe nas montañas, para marcalos co ferro das súas casas, cortalles as crinas e a cola co fin de identificaos e, sobre todo, para examina-lo seu estado de saúde, desparasitalos e castralos. Con todo, o que converte a Sabucedo nun caso único dentro das multitude de «curros» que se celebran en Galiza é a súa forma de facelo. Mentres que noutras zonas se utilizan cordas, ganchos ou ferramentas para suxeitar aos animais, en Sabucedo a regra de ouro é non usar ningún tipo de instrumento. É o coñecido como «aloitamento», unha loita corpo a corpo, home contra besta, onde a destreza e a bravura dos «aloitadores» son as únicas armas permitidas.

Ofertas de viaje a Galicia

Vuelos a Galicia — hasta un 25% de descuento

Ver en Expedia →

Data: Cando substrín a maxia

A Rapa das Bestas de Sabucedo non ten unha data fixa no calendario, senón que se celebra invariablemente durante o primeiro fin de semana de xullo. Esta temporalidade estratéxica permite que o clima adoite ser benigno, propicio tanto para a concentración dos equinos nas altas montañas como para a celebración ao aire libre. O encontro esténdese durante tres días intensos: sábado, domingo e luns, sendo o domingo o día grande e o de maior afluencia de público e medios de comunicación.

Programa: Tres días de maxia e adrenalina

O programa de Sabucedo é unha mestura perfecta de tradición, festexos populares e, por suposto, duro traballo físico. A estrutura dos días adoita ser a seguinte:

• Venres (Véspera): O espírito festivo comeza a apoderarse da aldea. Adóitase celebrar a Festa da música tradicional, con charangas e grupos folclóricos que percorren as rúas e o campo da festa. É unha noite de reencontro para os veciños e unha primeira proba para os visitantes, que xa poden gozar da gastronomía local nas cenas ao redor do recinto.
• Sábado: A mañá comeza coa saída dos aloitadores e dos «ranchos» cara ao monte. As BESTAS son arrexuntadas e guiadas a pé dende as brañas altas cara ao «curro» (un recinto circular pechado de pedra). Pola tarde, ten lugar o primeiro gran aloitamento. Tralo espectáculo, a noite énchese de música con orquestras e verbenas multitudinarias.
• Domingo (Día Grande): É o momento álgido. Realízase a misa solemne na igrexa parroquial de San Lourenzo de Sabucedo. Ás 17:00 horas, comeza o aloitamento máis esperado. O curro énchese ata os bordos cos cabalos agrupados en rabaños, e os aloitadores, vestidos coa tradicional camisa branca, faixa negra e alpargatas, entran en acción. Aquí apáganse as luzes artificiais: un aloitador (ou unha parella) busca no curro a súa «presa», atrapa ao cabalo polas crinas, mellor se é o garañón (o cabalo líder), e tras unha loita titánica na que o home tenta dobrar o pescozo do animal usando a súa propia forza e peso, finalmente consegue domalo para tratalo e rapalo. O domingo tamén conta coa tradicional ofrenda floral e a actuación de bandas de gaitas.
• Luns: O luns é o día de despedida. Realízase un último aloitamento pola mañá, moito máis tranquilo e familiar, co obxectivo de rematar de marcar e tratar aos animais que faltan. Pola tarde, as bestas son devoltas á liberdade nas montañas até o ano seguinte. Remata cunha comida de confraternidade.

Gastronomía: Sabores do Tabeirós

Non se pode entender unha festa galega sen a súa相适应 gastronomía, e Sabucedo non é unha excepción. Durante estes días, o recinto festivo esténdese cunha ampla oferta de casetas e camedoiros que serven as delicias típicas da zona. O prato estrella por excelencia é a carne ao caldeiro, un guiso tradicional feito con carne de vitela ou año, pataca e pemento, que devolve as forzas aos aloitadores e quenta o corpo aos visitantes.

Tamén son imprescindibles as empanadas (de carne, zamburiña ou bacallau), o lacón con grelos, e unha gran variedade de produtos derivados do porco. Para acompañar estas suculentas comidas, nada mellor que os viños das Rías Baixas, en particular o afamado Albariño da próxima subzona do Condado, servido nas tradicionais cuncas de branco. E para rematar a xornada, unha copa de licor café ou augardente de herbas para facer a digestión e repoñer forzas para a verbena nocturna.

Aloxamento: Onde descansar

Dado que Sabucedo é unha pequena aldea, o aloxamento no propio núcleo é moi limitado, polo que é fundamental planificar con antelación. As opcións máis habituais son:

• Campamentos e zonas de caravaning: Durante as festas, habilitanse espazos próximos ao recinto feiral para quen queira vivir a experiencia de durmir na natureza, nun ambiente festivo e xove.
• Casas Rurais e Turismo Rural: A comarca do Tabeirós-Terra de Montes está chea de fermosas casas rurais rehabilitadas. Reservar en parroquias veciñas como Orazo, Guimarei ou na propia Estrada é unha excelente opción para gozar da tranquilidade galega.
• Hoteis e Hostais: A vila da Estrada, situada a uns 20 quilómetros de Sabucedo, ofrece a maior infraestrutura hoteleira da zona, así como Pontevedra ou Santiago de Compostela, que están a uns 40 minutos en coche, son bases perfectas para combinar turismo urbano e tradicional.

Cómo chegar: Ruta cara á montaña

Llegar a Sabucedo é unha viaxe cara á bela xeografía interior de Galiza. Ao estar situado nunha zona de montaña, non hai estación de ferrocarril ou autobús directo ata a aldea, polo que o transporte privado é a opción máis recomendable.

En coche: Dende Santiago de Compostela, a viaxe dura uns 50 minutos. Pódese coller a autovía AG-56 en dirección Outes/Noia e logo tomar a PO-560 cara á Estrada, seguindo as indicacións cara a Silleda ou Sabucedo. Dende Pontevedra, a vía rápida é coller a PO-532 (autovía AG-41 e logo PO-532) en dirección a Lagartones e A Estrada, para posteriormente coller a estrada comarcal que sobe cara á aldea. É moi importante ter en conta que durante as datas da festa, a policía local e a Garda Civil establecen cortes nas estradas de acceso, polo que os visitantes deben aparcar nos aparcadoiros habilitados na entrada da aldea e camiñar os últimos quilómetros.

Transporte público e lanzadeiras: A organización da festa adoita habilitar servizos de autobús lanzadeira (regular e especial para os días de festa) dende a Estación de Autobuses da Estrada ata Sabucedo. Ademais, a empresa Monbus conecta A Estrada coas principais cidades galegas de forma regular.

A Rapa das Bestas de Sabucedo é moito máis que un espectáculo; é unha fiestra aberta á alma de Galiza. É a demostración de que, aínda na era dixital e da mecanización, existen recunchos onde a terra, a forza humana e os animais aínda dialogan na mesma linguaxe de sempre, nun equilibrio perfecto de belo e brutal. Unha experiencia inesquecible que todo amante da cultura viva debe presenciar polo menos unha vez na vida.

¿Listo para tu viaje a Galicia?

Ahorra hasta un 25% en Expedia

Cancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas