Festival Folclórico de Ortigueira y Santa Marta: danza, folclore y multitud

Festival Folclórico de Ortigueira e Santa Marta: danza, folclore e multitud

No coração da comarca do Ortegal, onde as brumas do Cantábrico se funden coa verde paisagem galega, celébrase un dos eventos culturais máis emblemáticos e multitudinarios de Galicia: o Festival Folclórico de Ortigueira, tamén coñecido como as Festas de Santa Marta. Esta celebración, que combina o fervor relixioso coa tradición pagá, transforma anualmente esta localidade coruñesa no epicentro da música, a danza e a identidade galega, atraendo a miles de visitantes de toda España e do estranxeiro.

Historia: A Onde Vermella e a Devoción a Santa Marta

A orixe deste festival entrelázase coa historia da vila de Ortigueira e a súa profunda devoción á santa patroa, Santa Marta. Segundo a tradición, a imaxe de Santa Marta apareceu nas costas ortigueiresas nun momento de grande necesidade para os pescadores e mariñeiros da zona, protexéndoos das treboadas e das temibles «ocas», as ondas xigantes do Cantábrico. Desde entón, o 29 de xullo converteuse nunha data sinalada no calendario local.

O Festival Folclórico Internacional de Ortigueira naceu oficialmente no ano 1978, da man de Esbardún, un grupo folk local que buscaba crear un espazo de encontro para as expresións culturais do mundo. A primeira edición foi un evento modesto, pero sementou unha semente que non tardaría en medrar. Ao longo das décadas, o festival foi gañando prestixio até converterse nun referente a nivel nacional, pasando por diferentes etapas e superando ata as dificultades que supuxo a pandemia.

Planifica tu escapada a Galicia

Buscar en Expedia con las mejores ofertas

Ver en Expedia →

Un dos momentos máis característicos e emocionantes da historia recente do festival é o desfile da «Onde Vermella». Neste acto, milleiros de persoas, vestidas con camisetas vermellas, avanzan polas rúas de Ortigueira ao ritmo dos gaiteiros, creando unha marea humana que simboliza a unión e a forza do pobo galego. É un espectáculo visual e sonoro que eriza a pel e que resume o espírito de convivencia do evento.

Fecha: Cando Celebrar a Tradición

O Festival Folclórico de Ortigueira e Santa Marta ten lugar todos os anos a finais do mes de xullo. As festas xiran en torno ao día 29 de xullo, festividade de Santa Marta, estendéndose xeralmente durante catro ou cinco días. É recomendable consultar o programa oficial do concello de Ortigueira ou de engalicia.info para confirmar as datas exactas de cada edición, xa que poden variar lixeiramente dependendo do calendario laboral e dos días da semana.

Programa: Un Caleidoscopio de Sons e Cores

O programa do festival é denso e variado, deseñado para satisfacer tanto aos amantes do folclore tradicional como aos que buscan novas propostas musicais. Pódese dividir en varias seccións principais:

• Grupos Folclóricos Internacionais: Cada ano, o festival convida a conxuntos musicais e de danza de diferentes países. Esta sección permite ao público descubrir paralelismos entre a cultura galega e a doutros pobos do mundo, desde as gaitas escocesas ata as danzas balcánicas, pasando polos ritmos africanos ou latinoamericanos.
• A Marea de Gaiteiros: Un dos platos fortes. Cientos de gaiteiros e tocadores de percusión (caixas, bombos, pandeiretas) reúnense para tocar en masa. O son de centos de gaitas soando ao unísono nas rúas empedradas de Ortigueira é unha experiencia inesquecible, unha auténtica apoteose sonora que resoa nos valados e chega ao mar.
• Mostra de Artesanía: As rúas do centro histórico chéanse de postos onde artesáns locais e de toda Galicia expoñen os seus traballos: zocos, cestas de vimbio, encaix de bolillos, ourivaría tradicional e instrumentos musicais.
• Actos Relixiosos: Non se debe esquecer a vertente espiritual. O programa inclúe unha solemne procesión na honra de Santa Marta, coa imaxe da santa percorrendo as rúas adornedas con flores, e unha misa maior oficiada ao aire libre.
• Festival Folclórico Infantil: Para asegurar a transmisión xeracional da cultura, os máis pequenos teñen o seu propio espazo. Os nenos e nenas das escolas de danza e música actúan con traxes tradicionais, demostrando que o folclore está vivo e en boas mans.

Gastronomía: O Sabor do Ortegal

Non se pode entender o Festival de Ortigueira sen falar da súa gastronomía. A comarca do Ortegal ofrece unha despensa marabillosa que se pon ao disfrute dos visitantes durante as festas. A proximidade ao mar e a riqueza das terras do interior fan que a oferta sexa variada e suculenta.

O rei indiscutible é o polbo á feira. Cientos de cociñeiros traballan incesantemente nas «pulpeiras» instaladas polas rúas, cociñando o polbo en grandes caldeiros de cobre, cortándoo con tesoiras e servíndoo sobre táboas de madeira, regado cun bo chorro de aceite de oliva, pemento doce e sal gordo. O aroma do polbo mestúrase co das churrascadas, onde se preparan peixes como a sardiña, o xurelo ou a costela de tenreira, que se degustan ao aire libre acompañadas de pan de millo e unhas boas cuncas de viño da terra.

Para rematar, a repostería tradicional galega toma o protagonismo. As filloas (un tipo de crepe), feitas con masa de trigo, leite e ovos, e ás veces con sangue de porco na s versión salgada, son unha delicia imprescindible. Tampouco faltan as orellas de entroido, os bicos de crema e o café e licor café, unha combinación perfecta para retemperar forzas despois de bailar.

Aloxamento: Onde Descansar Despois da Festa

Dado o carácter multitudinario do festival, é fundamental planificar o aloxamento con moita antelación. Ortigueira medra exponencialmente durante eses días, e as prazas adoitan esgotarse meses antes do evento.

• Cámpings: A opción máis popular entre os asistentes ao festival. O Concello habilita zonas de acampada controladas con servizos básicos (duchas, baños, seguridade). A atmosfera nos cámpings é festiva e familiar, un lugar de encontro para mozos e non tan mozos.
• Casas Rurais: A comarca está chea de fermosas casas rurais, antigas «casonas» rehabilitadas que ofrecen unha experiencia máis tranquila e en contacto coa natureza. Son ideais para familias ou para aqueles que buscan un refuxio de paz despois da bulícia do festival.
• Hostais e Pensións: Na vila de Ortigueira e nas localidades veciñas como Cariño, Cedeira ou San Sadurniño, pódense encontrar hostais e pequenos hoteis que ofrecen habitacións acolledoras.
• Alquileres Vacacionais: Plataformas como Airbnb ofrecen multitude de apartamentos e casas de aluguer na zona. Reservar con antelación é clave para asegurar un bo prezo e localización.

Como Chegar: Camiños ao Ortegal

Ortigueira está situada no norte da provincia da Coruña, nunha zona de grande beleza paisaxística, pero con communications que requiren unha certa planificación.

• En Coche: É a opción máis habitual. Desde A Coruña, tómase a AP-9 en dirección Ferrol, e desde alí a AC-862 en dirección Cariño-Ortigueira. Desde Lugo, pódese coller a LU-862. Durante o festival, o tráfico restrínxese no centro urbano, polo que se habilitan aparcadoiros periféricos con servizo de lanzadeiras.
• En Autobús: A empresa ALSA opera regularmente liñas desde A Coruña e Ferrol até Ortigueira, con frecuencias reforzadas durante os días do festival.
• En Tren: A estación de ferrocarril máis próxima é a de Ferrol. Desde alí, pódese coller un taxi ou un autobús para completar a viaxe.
• En Avión: Os aeroportos máis próximos son os de Alvedro (A Coruña) e Peinador (Vigo). Desde eles, a opción máis práctica é alugar un coche ou coller un autobús até Ferrol ou Coruña.

O Festival Folclórico de Ortigueira e Santa Marta é moito máis que unhas festas; é unha inmersión na alma de Galicia. É a oportunidade de sentir a forza da súa música, a calor da súa xente e o sabor da súa terra. Un evento que, ano tras ano, reafirma a rica tradición cultural galega ante miles de ollos e oídos atentos. Desde engalicia.info, animámosche a vivir en primeira persoa esta onda de cultura e folclore.

¿Listo para tu viaje a Galicia?

Ahorra hasta un 25% en Expedia

Cancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas