Festival de la Luz en San Sadurniño

Historia do Festival da Luz

O Festival da Luz de San Sadurniño naceu hai máis de tres décadas, cando un grupo de veciños e veciñas decidiron recuperar unha antiga tradición oral que falaba de «noites de fachos e candeas» que iluminaban o camiño cara á ermida da Virxe da Luz. Segundo a lenda, no século XVIII un fulgor misterioso guiou a un pastor ata unha imaxe da Virxe escondida entre as silveiras, e desde entón cada ano acéndense fachos para conmemorar o achado. O festival moderno comezou en 1992 da man da Asociación Cultural «A Lareira», co obxectivo de dinamizar o municipio e poñer en valor o patrimonio inmaterial. Ao longo dos anos foi medrando: de ser unha pequena romaría veciñal converteuse nun referente cultural do norte de Galicia, con miles de asistentes cada edición. O fío condutor sempre foi a luz: candeas, lanternas, fogueiras, proxeccións e instalacións luminosas que transforman as rúas de San Sadurniño nun escenario vivo. A festa mantén a esencia de encontro comunitario, onde os maiores contan historias de cando «a luz era o único que tiñan» e os nenos aprenden a facer fachos de toxo. Hoxe é un exemplo de como a tradición pode dialogar coa arte contemporánea.

Data e duración

O Festival da Luz celébrase cada ano durante a primeira fin de semana de agosto, de venres a domingo. As datas concretas varían lixeiramente para cadrar co plenilunio, pois a luz da lúa é un elemento escénico máis. No ano 2025 terá lugar os días 1, 2 e 3 de agosto. As actividades comezan ao atardecer do venres e esténdense ata a medianoite do domingo, aínda que o programa principal concéntrase nas tardes-noites. O sábado é o día grande, coa procesión de fachos, concertos e a cea popular. A organización recomenda chegar con antelación para gozar das exposicións e obradoiros que abren desde as 11:00 da mañá.

Ofertas de viaje a Galicia

Escapadas de última hora — hasta un 25% de descuento

Ver en Expedia →

Programa completo

Venres: Apertura de luces

• 19:00 h – Inauguración da exposición «Luz e Sombra» no Centro Cultural, con obras de artistas locais e instalacións interactivas.
• 20:30 h – Obradoiro de lanternas de papel para todas as idades na praza do Concello. Material incluído.
• 22:00 h – «Noite de contos á luz das candeas» no bosque da Ribeira. Actuación de narradores orais e música tradicional cunha viola de roda.
• 23:30 h – Primeiro acendido da fogueira grande no campo da festa, acompañado de queimada e cantigas.

Sábado: Día grande

• 10:00 h – Ruta de sendeirismo «Camiño da Luz» (5 km) con paradas en puntos de interese histórico. Saída dende a igrexa.
• 12:00 h – Feira de artesanía e produtos locais na avenida do Porto. Postos de cerámica, coiro, vidro e xoiería.
• 13:00 h – Vermú popular con xogos tradicionais (billarda, chave, lanza de herba).
• 17:00 h – Actuación de grupos de baile e música tradicional: pandeireteiras, gaitas e cantareiras.
• 19:30 h – Procesión dos fachos: centos de veciños percorren as rúas con fachos acesos, acompañados por tambores e bombos. O percorrido remata na ermida da Virxe da Luz, onde se acende unha grande fogueira en forma de estrela.
• 22:00 h – Concerto principal no campo da festa. Actúan artistas galegos de renome, con música folk, rock e electrónica. Haberá pantalla xigante e iluminación artística.
• 00:30 h – Espectáculo de lumes e danza vertical: «Fachos no ceo» con pirotecnia controlada e acróbatas colgados.

Domingo: Despedida

• 11:00 h – Misa solemne na ermida da Luz, seguida de bendición de candeas.
• 12:30 h – Xantar popular na praza: polbo á feira, empanada, churrasco e viño da terra. Prezo popular, con tickets previos.
• 16:00 h – Obradoiro de cestería e forxa en vivo.
• 18:00 h – Actuación infantil «O Mago da Luz» con maxia e experimentos ópticos.
• 20:00 h – Peche do festival con «Última luz»: acéndense milleiros de candeas flotantes no río Xubia, e pídese un desexo colectivo. Acompaña un grupo de frautas e violonchelo.

Gastronomía: saberes e sabores

A cociña de San Sadurniño é un reflexo da Galicia interior e costeira. O festival ofrece unha ampla oferta gastronómica nos postos e nas ceas populares. Destacan:

• Polbo á feira: cocido nun caldeiro de cobre, servido con pemento e aceite de oliva.
• Empanada de zamburiñas: masa fina rechea de moluscos da ría de Ferrol.
• Churrasco con cachelos: carne de porco asada á brasa con patacas cocidas.
• Queixo do país (de Arzúa-Ulloa) con membrillo.
• Filloas doces recheas de crema ou mel.
• Queimada feita no momento con augardente, café, limón e azucre, mentres se recita o conxuro.

Para beber, non falta o viño Albariño da DO Rías Baixas, a cervexa artesá galega e o licor de herbas caseiro. Moitos restaurantes locais ofrecen menús especiais do festival, como o «Menú Luz» con pratos como merluza á brasa con verduras da horta, e sobremesa de tarta de Santiago. Recoméndase reservar con antelación.

Aloxamento: durmir baixo as estrelas (ou en cama)

San Sadurniño é un concello pequeno, pero a oferta de aloxamento é variada. Para o festival, moitos visitantes optan por aloxarse nas parroquias veciñas. Opcións destacadas:

• Hotel Rural A Casa da Luz – Antiga escola rehabilitada con 10 habitacións, xardín con vistas ao río. Prezos desde 70 €/noite con almorzo. A 5 minutos andando da praza.
• Pensión O Facho – No centro, con 5 cuartos sinxelos pero acolledores. Desde 50 €/noite. Moi demandada.
• Casa de Turismo Rural «O Muíño» – A 2 km, nun antigo muíño restaurado con cheminea, ideal para grupos. 120 €/noite para 4 persoas.
• Camping municipal «A Ribeira» – Preto do río, con parcelas e zona de autocaravanas. 15 € por tenda. Wifi e duchas quentes. Aconséllase reservar porque se enche.
• Albergue de Peregrinos (Camiño Inglés) – Para os que fan o Camiño de Santiago, tamén con camas individuais. Prezo simbólico de 8 € con carné de peregrino.

Outra opción é aloxarse en Ferrol (a 20 km) ou Neda, e desprazarse cada día. Hai autobuses especiais durante o festival. En calquera caso, recoméndase non deixar a reserva para última hora.

Como chegar a San Sadurniño

San Sadurniño está situado na comarca de Ferrolterra, a medio camiño entre Ferrol e As Pontes de García Rodríguez. Acceder é sinxelo:

• En coche: Desde A Coruña (40 min) coller a AP-9 saída 21 (será gratuíta desde 2025?) ou a N-651. Desde Ferrol (20 min) por AC-862. Desde Lugo (1 h) por AG-64. Hai aparcadoiros habilitados nas entradas do pobo, con buses lanzadeira gratuítos.
• En autobús: A empresa Arriva (antiga Monbus) ten liñas regulares desde Ferrol (duración 20 min, 2 €) e desde A Coruña (50 min, 5 €). As paradas son na estación de autobuses de San Sadurniño, a 200 m da praza. Durante o festival reforzan frecuencias ata as 3:00 h.
• En tren: A estación máis próxima é Ferrol, con servizos de Media Distancia (MD) desde A Coruña, Santiago e Vigo. Logo hai que coller autobús ou taxi (15 min, uns 10 €).
• En avión: O aeroporto de A Coruña (LCG) está a 40 min. Conexións con Madrid, Barcelona, Londres, etc. Alugar coche ou usar autobús directo (linha 500) ata Ferrol e logo bus.
• No Camiño de Santiago: San Sadurniño está na ruta do Camiño Inglés. Moitos peregrinos fan etapa en Ferrol e pasan polo concello. O festival recíbeos cun selo especial.

Para desprazarse polo concello o mellor é ir a pé, porque o centro é pequeno e peonil durante a festa. Tamén hai bicicletas de préstamo gratuíto na casa da cultura.