Festa do Viño do Ribeiro en Ribadavia: denominación de origen, feria del vino, historia vitivinícola

No corazón da comarca do Ribeiro, onde os ríos Miño, Avia e Arnoia se abrazan, atópase Ribadavia, a vila que, cada ano, se converte na capital mundial do viño que leva o nome desta terra. A Festa do Viño do Ribeiro non é só un evento festivo; é a expresión vital dunha cultura, unha historia e unha identidade cunha profunda pegada vitivinícola. Declarada de Interese Turístico de Galicia, esta festa é unha xustísima homenaxe ao líquido elemento que modelou a paisaxe, a economía e o carácter desta zona de Ourense.

Historia: Raíces mergulladas no viño

A historia vitivinícola do Ribeiro é, en realidade, a historia da propia comarca. Os romanos xa cultivaban a vide nestas ladeiras, pero foi durante a Idade Media, baixo o impulso dos mosteiros (especialmente o de San Clodio), cando a produción e a calidade do viño do Ribeiro alcanzaron fama internacional. Os chamados «viños do Ribeiro» exportábanse a media Europa, sendo especialmente apreciados en Inglaterra e no norte do continente.

Ribadavia, como cabeza do antigo Condado, era o epicentro deste comercio florecente. A Festa do Viño, tal e como a coñecemos hoxe, naceu en 1953 co obxectivo de revivir ese esplendor e poñer en valor as variedades autóctonas que, tras a filoxera do século XIX e os cambios socioeconómicos, necesitaban un renovado pulo. A creación da Denominación de Orixe Ribeiro en 1957 converteu á festa no seu escaparate máis alegre e popular. Dende entón, cada primavera, a vila retrocede no tempo para celebrar o seu tesoro máis preciado.

Ofertas de viaje a Galicia

Hoteles en Galicia — hasta un 25% de descuento

Ver en Expedia →

Denominación de Orixe Ribeiro: O selo de identidade

Non se pode entender a festa sen entender o que ampara o selo D.O. Ribeiro. Esta denominación protexe uns viños únicos, definidos pola confluencia dun clima de influencia atlántica e mediterránea, os solos graníticos e as ladeiras escarpadas dos vales dos ríos. As variedades autóctonas brancas son as protagonistas absolutas: a crispante Treixadura (a raíña), a aromática Torrontés, a ácida Godello e a Lado. Tamén se producen tintos, principalmente das variedades Sousón, Ferrón, Mencía ou Brancellao, que ofrecen viños frisantes e de gran personalidade.

Na festa, a D.O. Ribeiro é a gran estrela. As adegas asociadas presentan as súas últimas colleitas e os seus «clásicos», ofrecendo aos visitantes un abano completo do que esta terra pode ofrecer. É a mellor ocasión para descubrir, comparar e aprendar sobre a complexidade e elegancia destes caldos.

Data e Programa: Un mes de maio cheo de sabor

A Festa do Viño celébrase tradicionalmente durante o último fin de semana completo do mes de maio, prolongándose durante catro ou cinco días, de xoves a domingo. O programa é un intenso calendario de actividades que van moito máis aló da simple cata:

• Proclamación da Godalla e o Godallo: O acto de inauguración, onde se nomean as figuras que encarnarán o espíritu da festa.
• Feira Exposición do Viño do Ribeiro: O corazón da festa. Instálase na antiga zona do Mercado, onde as adegas instalan as súas *bodegas* para a venda e cata directa. É unha oportunidade única para percorrer case toda a D.O. nun mesmo espazo.
• Mostra de Cociña Tradicional: Nas tendas da feira tamén se poden probar pratos típicos da comarca, deseñados para maridar perfectamente cos viños.
• Mercado Medieval e Feira de Artesanía: As rúas do casco histórico, xudeu e señorial, transportan ao visitante á época de maior esplendor do viño do Ribeiro, con puestos, espectáculos e ambientación de época.
• Concurso de Cunchas de Viño: Unha das probas máis icónicas e divertidas. Os participantes, con cunchas (cuncos) de madeira, deben correr sen derramar o viño que levan dentro.
• Actuacións Musicais, Folclore e Verbenas: A música en directo, desde folk ata grupos máis actuais, anima as noites ribadaviesas.
• Rutas de Cata e Encontro cos Produtores: Actividades máis especializadas para profundizar no coñecemento do viño.

Gastronomía: O perfecto maridaxe

A festa é, tamén, unha exaltación da rica gastronomía do Ribeiro, que atopa no viño o seu mellor compañeiro. Polas tendas e restaurantes pódense saborear:

• Polbo á feira ou á cazola, maridado cun Treixadura fresco.
• Churrasco, lacón con grelos ou codillo, que encontran un perfecto contrapunto nos tintos da terra.
• Embutidos locais (chorizo, botelo) e queixos de vaca, ovela e cabra.
• Doces tradicionais: Como os borrachinos (feitos con viño do Ribeiro) ou as filloas.
• E, por suposto, non pode faltar o caldo de viño, a bebida típica e reconfortante da festa.

Aloxamento: Onde durmir en Ribadavia e arredores

Durante a festa, a demanda de aloxamento é alta, polo que é recomendable reservar con antelación. As opcións son variadas:

• Hospedaxe no centro histórico: Existen varios hoteis con encanto e casas rurais rehabilitadas dentro do recinto histórico, o que permite vivir a festa as 24 horas.
• Hotéis e Hostais: Na vila e nas estradas de acceso hai establecementos hoteleiros de distintas categorías.
• Casas Rurais e Agroturismos: Na contorna máis próxima, ofrecen unha experiencia de tranquilidade e contacto coa natureza vitivinícola. Localidades como Castrelo de Miño, Cenlle ou Beade son boas alternativas.
• Camping: A uns 3 km de Ribadavia atópase o Área de Autocaravanas de Moldes, e nas zonas próximas hai campings ben equipados.

Cómo chegar: Accesos a Ribadavia

Ribadavia está ben comunicada, situándose a aproximadamente 25 km de Ourense e 100 km de Santiago de Compostela.

• Por estrada:
  • Dende Ourense: Tomar a autovía A-52 (Portugal – Benavente) e saír na saída 73 (Ourense Norte) para enlazar coa OU-504 directa a Ribadavia (uns 25 minutos).
  • Dende Santiago ou Pontevedra: Tomar a AP-53 e despois a A-52 sentido Ourense, seguindo as mesmas indicacións.
  • Dende Vigo ou Portugal: A A-52 é tamén a vía principal.
• En transporte público:
  • Tren: A estación de tren de Ribadavia ten conexións rexionais (Media Distancia) con Ourense, Monforte de Lemos e Vigo. É unha opción cómoda para evitar aparcar durante a festa.
  • Autobús: Varias liñas de autobús (como as de Empresa Feijoo) conectan Ribadavia con Ourense, Vigo e outras localidades da comarca diariamente.
• Aparcamento: Durante a festa habilítanse aparcadoiros especiais nas entradas da vila (sinalizados), xa que o centro histórico pecha ao tráfico. Recoméndase utilizar os parkings dispostos e achegarse ao recinto festivo a pé, unha oportunidade para ir descubrindo a vila.

Conclusión: Máis que unha festa, unha vivencia

A Festa do Viño do Ribeiro en Ribadavia é unha invitación a mergullarse nos sentidos. É o gusto do viño fresco, o cheiro das lareiras e as viñas, o son da música e a risa nas rúas empedradas, a vista dun patrimonio histórico ben conservado e o tacto cálido da súa xente. É a celebración dunha identidade que se cultiva con paixón dende hai séculos e que cada maio se comparte co mundo nun abrazo de ferro, viño e alegría. Unha experiencia imprescindible para calquera amante da cultura, a gastronomía e as boas historias con sabor a tradición.