Festa do Viño da Terra de Betanzos

Festa do Viño da Terra de Betanzos é unha das celebracións enolóxicas máis senlleiras de Galicia. Cada ano, a vila de Betanzos —antiga capital do Reino de Galicia— convértese no epicentro da cultura do viño, con especial protagonismo para as variedades autóctonas da Terra de Betanzos. Máis que unha feira, é unha homenaxe á tradición vitivinícola que durante séculos modelou a paisaxe e a identidade desta comarca coruñesa. A cita, que adoita ter lugar a finais de abril ou principios de maio, atrae tanto a veciños como a visitantes chegados de todo o país, desexosos de gozar dos viños brancos da zona —frescos, lixeiros e cun punto de acidez que os fai únicos— e de compartir un ambiente festivo que mestura música, gastronomía e xuntanza popular.

Historia
As orixes da Festa do Viño da Terra de Betanzos remóntanse á década de 1980, cando un grupo de viticultores e amantes do viño local decidiron poñer en valor un produto que estivera a piques de desaparecer. A Denominación de Orixe Protexida (DOP) Terra de Betanzos é relativamente nova (recoñecida en 2001), mais a tradición vitícola da zona ten raíces medievais. Documentos do século XII xa citan viñedos nas ribeiras do Mandeo e do Mero, e durante a Idade Moderna o viño de Betanzos era apreciado nas mesas de Santiago e mesmo na Corte. Con todo, a filoxera e a emigración provocaron un declive acusado. A festa naceu como unha acción de promoción e supervivencia: unha feira modesta que co paso dos anos foise consolidando ata converterse nun referente do calendario festivo galego. Hoxe, a festa é organizada polo Concello de Betanzos en colaboración co Consello Regulador dá DOP e mais coas adegas locais. Cada edición homenaxea a algún labrego ou adegueiro que mantivo viva a chama da viticultura tradicional.

O evento non só reivindica o viño, senón tamén o pan de Betanzos —famoso pola súa codia dura e miga esponxosa— e outros produtos da terra. Durante a festa, as rúas do centro histórico énchense de postos de cata, postos de comida, música tradicional e obradoiros. O acto central é a misa en honor a San Xoán (patrón dos viticultores) e a bendición dos viños novos, seguida da “Festa da Tapa” onde cada adega ofrece as súas creacións. Desde 2018, a festa foi declarada Festa de Interese Turístico de Galicia, un recoñecemento que afianza o seu peso cultural e económico.

Planifica tu escapada a Galicia

Ahorra un 25% o más en tu alojamiento con las mejores ofertas

Ver en Expedia →

Data e programa
A Festa do Viño da Terra de Betanzos celébrase cada ano durante a primeira fin de semana de maio (aínda que ás veces se move a finais de abril, dependendo da Semana Santa). Normalmente abrangue sábado e domingo, con algún acto previo o venres. Para a edición máis recente (2024), as datas foron 4 e 5 de maio. O programa estrutúrase en varios bloques:

• Venres (actos previos): presentación da festa, pregón a cargo dunha personalidade vinculada á cultura ou ao viño, e degustación dirixida para prensa e sectores profesionais.
• Sábado: pola mañá, apertura de postos na Praza da Constitución e na Alameda. De 11:00 a 14:00 horas, cata popular de viños da DOP (cun prezo simbólico por copa). Ao mediodía, actuación de bandas de gaitas e grupos folclóricos. Pola tarde, obradoiros de maridaxe (viño con pan e queixo), xogos populares para nenos, e ás 19:00 horas a “Andaina do Viño” (percorrido a pé por viñedos das aforas). Pola noite, verbena con orquestra.
• Domingo: ás 10:30 h, misa campestre na igrexa de San Francisco con bendición dos viños. De 11:00 a 14:00 h, apertura de postos e concurso de tapas elaboradas con viño da terra. Ás 12:00 h, actuación de pandereteiras e grupos de danza. Pola tarde, xantar popular (costela á brasa, churrasco, polbo) na Alameda, acompañado de viño. Ás 18:00 h, entrega de premios do concurso de viños e tapas, e pecha da festa con sesión de DJ ou música tradicional.

Ademais, durante toda a fin de semana hai catas guiadas, exposicións sobre a historia do viño na comarca, e un mercado de artesanía. O acceso aos recintos de cata é libre, pero para participar nalgunhas actividades cómpre adquirir tícket anticipado (prezo orientativo: 5–8 € con copa de vidro serigrafiada incluída).

Gastronomía
A gastronomía da Festa do Viño da Terra de Betanzos é un dos seus maiores atractivos. O viño branco da DOP —elaborado con uvas das variedades Agudelo, Branco Lexítimo (sinónimo de Albariño) e Treixadura— é lixeiro, afroitado e con graduación moderada, ideal para maridar cos petiscos locais. Nos postos das adegas pódense probar viños novos e viños de crianza (sobre todo os de “talón”, con lixeira madeira). Pero a festa non sería completa sen os seguintes produtos:

• Pan de Betanzos: de masa dura, codia crocante e miga compacta, perfecto para untar con queixo ou para facer “sándwiches” de chourizo asado.
• Queixo de Arzúa-Ulloa: queixo fresco ou curado, de leite de vaca, que se serve con marmelada de tomate ou membrillo.
• Polbo á feira: cocido en caldeiras de cobre, cortado con tesouras e adubado con aceite, pemento e sal gordo.
• Empanada galega: de zamburiñas, de xoubas ou de carne, cunha masa fina e recheo suculento.
• Lacón con grelos (prato típico da comarca, aínda que máis de inverno, pero adoita estar nalgunha tasca).
• Doces conventuais: filloas, orella de frade e bica de Betanzos (un biscoito esponxoso).

Os asistentes poden adquirir tickets de cata (normalmente 10 € que inclúen copa e 5 consumicións de viño) ou ben mercar viño por botellas nos postos das adegas (prezos desde 6 €). Moitos restaurantes do casco histórico preparan menús especiais da festa con maridaxe, que convén reservar con antelación.

Aloxamento
Betanzos dispón de varias opcións de aloxamento, aínda que durante a festa a capacidade se completa rapidamente. Recoméndase reservar con semanas de antelación. As alternativas principais son:

Tamén existen apartamentos turísticos no centro (como Apartamentos Betanzos Centro) e, para os que prefiren a natureza, varias ducias de casas rurais nas parroquias de Tiobre, Piadela e Eirís. O prezo medio por noite en hotel rolda os 70–90 €, mentres que as pensións poden custar 40–50 €. Durante a festa, o Concello habilita un servizo de autobús lanzadeira dende o polígono industrial ata o centro, que facilita o acceso aos que se aloxan nas aforas.

Como chegar
Betanzos está situado a uns 25 km ao leste da cidade da Coruña, ben comunicado por estrada e ferrocarril. Os medios máis habituais son:

• En coche: dende A Coruña tómase a autovía A-6 (dirección Lugo) e sáese na saída 16 (Betanzos). Tamén se pode ir pola N-6, que atravesa o centro da vila. O aparcadoiro é complicado durante a festa; recoméndase usar o aparcadoiro gratuíto habilitado no recinto feiral (sinalizado) e coller o bus lanzadeira.
• En autobús: a empresa Arriva (Monbus) ofrece servizos diarios dende a Coruña (estación de autobuses) con frecuencia cada 30–60 minutos. A liña A Coruña-Lugo para na estación de autobuses de Betanzos, a 10 minutos a pé da praza principal. O billete de ida e volta custa uns 6 €.
• En tren: Betanzos conta con dúas estacións de ferrocarril: Betanzos-Cidade (renfe, liña A Coruña-Monforte) e Betanzos-Infesta (para trens de media distancia). Dende A Coruña hai 4 trens diarios (uns 25 minutos de viaxe). A estación de Cidade está máis preto do centro (15 minutos andando).
• En avión: o aeroporto máis próximo é o da Coruña (Alvedro), a 20 km. Dende alí pódese coller un taxi (30–40 €) ou autobús urbano ata a estación de autobuses da Coruña e despois o bus a Betanzos.

Unha vez na vila, todos os puntos de interese da festa (Praza da Constitución, Alameda, Igrexa de San Francisco) son accesibles a pé. Betanzos é pequeno e plácido, ideal para perderse nas súas rúas empedradas mentres se degusta un viño branco fresco ao son das gaitas.

Artigo elaborado por Engalicia.info · Cultura galega en estado puro.

Nota: A información sobre datas e programa corresponde á edición de 2024; para a seguinte edición consultar fontes oficiais do Concello de Betanzos ou do Consello Regul

¿Listo para tu viaje a Galicia?

Ahorra hasta un 25% en Expedia

Cancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas