Festa do Queixo de San Simón en A Guarda

Festa do Queixo de San Simón: tradición e sabor na Guarda

A Festa do Queixo de San Simón celébrase cada ano na vila pontevedresa da Guarda, converténdose nun dos eventos gastronómicos máis senlleiros de Galicia. Esta festa, declarada de Interese Turístico Galego, rende homenaxe ao queixo homónimo, unha peza artesá de leite de vaca afumada con madeira de abedul que posúe unha Denominación de Orixe Protexida (DOP). O queixo San Simón da Costa é o protagonista indiscutible, e a festa é a ocasión perfecta para degustalo na súa plenitude, acompañado de viños da rexión, pan de millo e produtos locais.

Durante dous días, a praza da vila e as rúas do centro histórico énchense de postos de artesanía, música tradicional, demostracións de elaboración do queixo e, por suposto, numerosas oportunidades para probar e mercar o queixo San Simón en todas as súas variedades: fresco, semicurado, curado e mesmo afumado de xeito tradicional. A festa é unha xanela aberta á cultura galega, á súa gastronomía e ao seu xeito de entender a vida.

Historia do queixo San Simón e da festa

O queixo San Simón da Costa ten unha orixe que se perde no tempo. A súa elaboración está documentada desde o século XVII, cando os monxes do mosteiro de San Simón (hoxe desaparecido) comezaron a afumar os queixos para conservalos durante os longos invernos. A técnica, baseada no afumado con madeira de bidueiro, outórgalle un sabor característico, lixeiramente afumado e cun punto de dozura. Co paso dos séculos, a produción pasou dos mosteiros ás casas rurais, e hoxe son unha trintena de queixarías as que elaboran baixo a DOP.

¿Buscas alojamiento en Galicia?

Compara precios en hoteles, casas rurales y apartamentos

Ver en Expedia →

A Festa do Queixo de San Simón naceu a mediados dos anos 90, impulsada polo Concello da Guarda e a Asociación de Productores de Queixo San Simón. O obxectivo era dar a coñecer este produto, potenciar o turismo na zona e crear un punto de encontro entre produtores e consumidores. Co paso dos anos, a festa foi medrando en visitantes e en actividades, incorporando concertos, exposicións, obradoiros infantís e rutas de sendeirismo. Hoxe é un referente no calendario gastronómico galego, con miles de persoas que se achegan á Guarda cada mes de abril para gozar dela.

Data da celebración

A Festa do Queixo de San Simón celébrase normalmente no primeiro fin de semana de abril. As datas exactas varían lixeiramente cada ano, pero adoitan coincidir co sábado e domingo máis próximos ao día 5 de abril (festividade de San Simón). É recomendable consultar a web do Concello da Guarda ou as redes sociais do evento para confirmar as datas definitivas. No ano 2025, por exemplo, a festa terá lugar os días 5 e 6 de abril.

Programa da festa

O programa da Festa do Queixo de San Simón é amplo e variado, pensado para todos os públicos. A continuación, detallamos as actividades máis destacadas que se repiten anualmente, aínda que poden sufrir pequenas modificacións.

Sábado

• 11:00 h – Apertura da feira de queixos e produtos artesáns na Praza da vila.
• 12:00 h – Demostración de elaboración artesanal do queixo San Simón, a cargo de mestres queixeiros.
• 13:00 h – Acto institucional de inauguración coas autoridades locais.
• 17:00 h – Obradoiros infantís de elaboración de queixo e xogos tradicionais.
• 19:00 h – Concerto de música tradicional galega.
• 22:00 h – Actuación de grupos folclóricos e verbena popular.

Domingo

• 10:00 h – Apertura de postos e feira de artesanía.
• 11:00 h – Ruta de sendeirismo guiada polos montes e queixarías da contorna.
• 12:00 h – Concurso de queixo San Simón: os mellores produtores compiten por premios.
• 13:00 h – Degustación popular de queixo con viño da terra (prezo simbólico).
• 16:00 h – Actuacións de grupos de gaitas e baile regional.
• 19:00 h – Peche da festa con queimada e brindes.

Ademais, durante todo o fin de semana hai postos de venda de queixo, embutidos, pan de millo, mel e outros produtos locais. Tamén se organizan visitas guiadas ao casco histórico da Guarda e ao Monte Santa Trega.

Gastronomía: máis alá do queixo

Sen dúbida, o queixo San Simón é o rei da festa, pero a gastronomía da Guarda ofrece moito máis. Durante a celebración, os asistentes poden gozar de pratos típicos como o pulpo á feira, as empanadas galegas (de carne, atún ou zamburiñas), o lacón con grelos ou as sardiñas asadas. Os viños da Denominación de Orixe Rías Baixas (especialmente os albariños) maridan á perfección co queixo San Simón.

Non faltan os doces tradicionais: filloas, orellas de entroido, bica e tarta de queixo San Simón (unha sobremesa que se fixo moi popular nos últimos anos). Moitos bares e restaurantes da vila elaboran menús especiais para a festa, con prezos axustados. Recoméndase probar o queixo San Simón con marmelo ou con mel de castiñeiro, unha combinación excelente.

Tamén se organiza unha ruta de tapas polos establecementos participantes, onde se poden degustar pequenas creacións que levan queixo San Simón como base: croquetas, empanada de queixo e cebola caramelizada, ou mesmo hamburguesas de tenreira con queixo San Simón.

Aloxamento na Guarda e contorna

A Guarda dispón de diversas opcións de aloxamento para todos os gustos e petos. A continuación, listamos algunhas recomendacións:

Hoteis e pensións

• Hotel Santa Trega – Situado no centro, ofrece habitacións con vistas ao monte. Prezos moderados.
• Pensión A Ribeira – Xestionada por unha familia local, ideal para gozar da gastronomía caseira.
• Hotel O Cabalo – Próximo ao porto, con aparcadoiro e restaurante propio.

Casas rurais e turismo de interior

• Casa da Costa – Aloxamento rural a poucos quilómetros da vila, con encanto e tranquilidade.
• O Refuxio do Queixo – Especializado en estancias relacionadas co queixo, organiza visitas ás queixarías.

Camping e áreas de autocaravanas

• Camping A Guarda – No monte Santa Trega, con vistas ao Miño e ao océano.
• Área de autocaravanas do porto – Servizos básicos a poucos minutos do centro.

Debido á alta demanda durante a festa, é recomendable reservar con varias semanas de antelación. Tamén se pode optar por aloxarse en localidades próximas como O Rosal, Tomiño ou mesmo Tui, que están a menos de 30 minutos en coche.

Como chegar á Guarda

A Guarda está situada no suroeste da provincia de Pontevedra, na comarca do Baixo Miño, facendo fronteira con Portugal. As vías de acceso son variadas:

En coche

Desde Vigo, tómase a autovía A-55 en dirección a Tui, e logo a PO-552 ata A Guarda. Desde Pontevedra, pódese ir pola AP-9 ata Vigo e despois en dirección sur. A estrada é panorámica e ofrece vistas do val do Miño. Hai varios aparcadoiros habilitados no centro e nas aforas, con servizo de lanzadeira durante a festa.

En autobús

A empresa Monbús ofrece servizos regulares desde Vigo e Pontevedra ata A Guarda. A duración aproximada é de 50 minutos desde Vigo. Tamén hai conexións desde Tui e O Rosal. A estación de autobuses está a 10 minutos a pé do centro.

En tren

A estación de tren máis próxima é Tui (a 20 km). Desde alí, pódese coller un autobús ou taxi. Tamén hai unha liña de autobús directa desde Tui a A Guarda.

En barco

Desde Portugal (Caminha) hai un servizo de transbordador que cruza o río Miño ata A Guarda. É unha opción moi popular e pintoresca. Durante a festa, os horarios adoitan ampliarse. O porto de A Guarda recibe tamén embarcacións de recreo.

En avión

O aeroporto máis próximo é o de Vigo (PEV), a uns 40 minutos en coche. Tamén se pode voar a Porto (Portugal) e alugar un coche (distancia de 1 hora e 10 minutos).

Recomendacións finais

Se pensas asistir á Festa do Queixo de San Simón, lembra levar roupa cómoda e preparada para a meteoroloxía variable de abril. Non esquezas levar unha bolsa para mercar queixo e outros produtos artesáns, e sobre todo, goza do ambiente festivo e da hospitalidade dos guardeses. A festa é, ademais, unha excelente oportunidade para coñecer a riqueza cultural e natural da Guarda, co seu monte Santa Trega, a desembocadura do Miño e as praias de area fina.

Para máis información, podes consultar a páxina web do Concello da Guarda (www.aguarda.es) ou seguir as redes sociais do evento. Non te perdas a oportunidade de degustar un dos queixos máis emblemáticos de Galicia!