Festa do Queixo de San Simón da Costa

Historia

As orixes do queixo San Simón da Costa remóntanse a séculos atrás, cando os gandeiros da comarca da Terra Chá comezaron a producir un queixo de leite de vaca coa característica forma de pera e o seu particular afumado. A tradición transmitiuse de xeración en xeración, e na década de 1970, un grupo de pequenos produtores artesanais uníronse para promocionar o seu produto. Así naceu a primeira edición da festa no ano 1982, co obxectivo de dar a coñecer este queixo único e evitar que a produción artesanal se perdese. Desde entón, a Festa do Queixo de San Simón da Costa creceu en afluencia e prestixio, sendo clave na obtención da Denominación de Orixe Protexida (DOP) «San Simón da Costa» no ano 2007. Hoxe, a festa é un escaparate para os dezaseis queixarías adheridas á DOP, que elaboran o queixo de maneira tradicional, con leite de vacas de razas autóctonas, coallada natural e un afumado con madeira de bidueiro que lle outorga o seu aroma inconfundible.

Data e Programa

A celebración ten lugar anualmente durante o terceiro fin de semana de febreiro, na vila de Vilalba. A data exacta confírmase cada ano, pero adoita ser sábado e domingo. O programa, moi completo, inclúe actividades para todos os públicos:

Planifica tu escapada a Galicia

Ahorra un 25% o más en tu alojamiento con las mejores ofertas

Ver en Expedia →

• Sábado: Inauguración da feira con postos de queixo e artesanía. Pola tarde, concurso de queixo San Simón onde se premian as mellores pezas. Actuacións musicais de grupos tradicionais galegos e charangas.
• Domingo: Misa solemne na honra de San Simón. Despois, degustación popular de queixo gratuíta para os asistentes. Xornada de portas abertas nas queixarías locais. Pola tarde, sesión vermú, xogos populares e sorteo de agasallos.
• Todo o fin de semana: Feira de artesanía, demostracións de elaboración de queixo, obradoiros infantís e rutas guiadas polas instalacións dos produtores. No recinto da festa hai pulpeiras e postos de comida con produtos da zona.

Gastronomía

O máximo expoñente gastronómico da festa é, como non, o Queixo San Simón da Costa. Este queixo de pasta prensada e afumado, con forma de pera (ás veces atado cunha tira de madeira), ten un sabor suave e lixeiramente mantecoso, cun toque de afumado que o fai único. Consómese preferentemente como aperitivo ou sobremesa, só ou acompañado de marmelo, mel, noces e pasas, ou mesmo con xeados e doces. Na festa é habitual atopalo en múltiples presentacións: ao corte, en crema para untar, en tapas creativas ou como ingrediente de empanadas e pratos de cociña elaborados polos restauradores locais.

Pero a oferta gastronómica vai máis alá. Xunto ao queixo, pódense degustar outros produtos típicos da Terra Chá: o lacón con grelos, as empanadas de carne ou de millo, os biscoitos de Vilalba e, para beber, un bo viño da Ribeira Sacra ou a augardente de herbas. A festa é unha excelente ocasión para maridar o queixo con diferentes vinos e licores, nun ambiente festivo onde a cociña galega brilla en toda a súa esencia.

Aloxamento

Para gozar con calma da festa, Vilalba e a súa contorna ofrecen diversas opcións de aloxamento. Dentro do casco urbano, destaca o Parador de Vilalba, un antigo pazo mudéxar do século XVI con vistas ao castelo dos Andrade, que combina historia e confort. Tamén hai pensións e hoteis económicos, como o Hotel Terra Chá ou o Hotel Vilalba, a poucos minutos a pé do recinto feiral. Se se prefire unha experiencia máis rural, as casas de turismo rural nas parroquias próximas (como Mourence, Goiriz ou San Simón) ofrecen encanto e tranquilidade. Moitas delas son antigas vivendas labregas restauradas, onde se pode gozar da paisaxe chairega. Recoméndase reservar con antelación, xa que a demanda é alta durante o fin de semana da festa.

Como Chegar

Vilalba está situada no centro-norte da provincia de Lugo, ben comunicada por estrada e tren. A principal vía de acceso é a A-8 (Autovía do Cantábrico), que conecta con Galicia e Asturias. Desde Lugo cidade (34 km), séguese pola N-640; desde A Coruña (90 km) tómase a A-8 e despois a N-634; desde Santiago (100 km), recoméndase a A-9 ata Lugo e logo a N-640. Quen prefira o tren, a Estación de Vilalba pertence á liña Ferrol–Ribadeo–Oviedo, con paradas de rexional. Desde a estación, o centro da vila está a uns 10 minutos a pé. Para viaxeiros internacionais, os aeroportos máis próximos son o de A Coruña (Alvedro, a 1 hora e 15 minutos en coche) e o de Santiago (Lavacolla, a 1 hora e 30 minutos). Durante a festa, o concello habilita aparcadoiros gratuítos nos arredores e servizo de autobuses lanzadeira desde puntos clave.

Unha vez en Vilalba, o recinto da feira instálase na Alameda e nas rúas adxacentes, no centro histórico. Toda a sinalización leva ao visitante directo ao corazón da celebración, onde o queixo San Simón agarda para ser descuberto e saboreado.