Festa do Pulpo á Mugardesa en Mugardos

Festa do Pulpo á Mugardesa: unha cita coa tradición e o sabor

Nas ribeiras da ría de Ferrol, o concello de Mugardos acolle cada verán unha celebración que mestura gastronomía, música e devoción polos costumes mariñeiros. A Festa do Pulpo á Mugardesa non é unicamente un evento culinario: é unha xornada de encontro veciñal e reivindicación do patrimonio inmaterial galego. Instituída hai máis de tres décadas, esta xornada converteuse nun dos referentes do calendario estival da comarca, atraendo milleiros de visitantes que buscan degustar o cefalópodo na súa expresión máis auténtica.

Organizada pola Asociación de Veciños e a colaboración do Concello, a festa naceu como unha homenaxe ás pulpeiras e pulpeiros que durante xeracións mantiveron viva a arte de cociñar o polbo nas casas de Mugardos. Ao longo do tempo foise consolidando como un escaparate da cultura local, onde o produto do mar se honra cunha receita propia que o diferencia das outras preparacións galegas.

Historia da Festa do Pulpo á Mugardesa

As orixes da Festa do Pulpo á Mugardesa remóntanse a principios dos anos noventa do século XX, nun contexto de revitalización das festas populares en Galicia. Nunha aldea mariñeira onde a pesca do polbo con nasa era actividade habitual, un grupo de veciños decidiu crear un evento que puñase en valor o produto local e a súa particular forma de preparalo. A primeira edición celebrouse nunha carballeira próxima ao porto, cunhas poucas mesas e unha pota enorme cedida por unha pulpeira de Pontedeume.

Planifica tu escapada a Galicia

Hoteles en Galicia con las mejores ofertas

Ver en Expedia →

Co paso dos anos, a festa foi medrando en participación e sona. Decidiu institucionalizarse como Festa de Interese Turístico de Galicia, un recoñecemento que chegou en 2019 grazas ao labor continuado da organización e ao apoio de milleiros de asistentes. Hoxe, a celebración non só mantén o espírito orixinal, senón que incorpora actividades culturais, deportivas e musicais que a converten nunha xornada para toda a familia.

Data e programa

A Festa do Pulpo á Mugardesa celébrase cada ano durante a primeira fin de semana de agosto. As datas concretas varían lixeiramente, pero o sábado é o día grande, mentres que o venres e o domingo adoitan completar a programación con actos previos e posteriores. Para a edición de 2025, os organizadores confirmaron que o corazón da festa será o sábado 2 de agosto, coa carpa gastronómica aberta desde a mañá.

O programa habitual inclúe:

• Venres: Apertura da carpa coa actuación de grupos de música tradicional galega. Concurso de debuxo infantil sobre o polbo e ambiente mariñeiro. Polbo á mugardesa de benvida para os primeiros asistentes.
• Sábado (día grande): Ás 10.00 h empezan as tarefas de cociña ao aire libre. Ás 12.00 h inauguración oficial coa presenza de autoridades. A partir das 13.30 h servese o polbo en racións, acompañado de cachelos grelos e viño da terra. Pola tarde, xogos populares, exhibición de recortes de cefalópodo por parte dos cociñeiros locais e animación de rúa. Pola noite, verbena coas orquestras máis coñecidas do panorama galego.
• Domingo: Xornada de despedida. Polbo á mugardesa durante o día. Actuación de gaitas e grupos folclóricos. Sorteo de agasallos entre os asistentes. Peche da festa ao serán.

Ademais, nos días previos organízanse obradoiros sobre a cociña do polbo e visitas guiadas á lonxa de Mugardos, permitindo aos visitantes coñecer de primeira man o proceso de captura e preparación do produto.

Gastronomía: o pulpo á mugardesa

Se hai un prato que identifica esta festa é, sen dúbida, o pulpo á mugardesa. A diferenza do tradicional polbo á feira, esta receita caracterízase por unha cocción máis prolongada en auga con follas de loureiro e cebola, que lle outorga unha textura extremadamente tenra. Unha vez cocido, córtase en rodelas grosas e sérvese sobre un leito de cachelos cocidos con pel, regado cun aceite de oliva virxe extra de calidade e espolvoreado con pemento doce e picante ao gusto.

O segredo, din os cociñeiros locais, está na calidade do polbo e na paciencia da cocción. Moitos pulpeiros empregan potas de cobre e madeira de carballo para o lume, o que achega un sabor especial. Durante a festa, os asistentes poden degustar racións a un prezo popular, ademais de acompañar o prato con empanada de zamburiñas, churrasco e viños da Denominación de Orixe Rías Baixas. As postres non faltan: filloas tradicionais e queixo do país conmemoran o remate da comida.

O pulpo á mugardesa logrou tal fama que existen puntos de venda ambulante na feira onde se pode mercar o polbo xa cocido para levar, así como conservas artesanais de polbo preparado segundo a receita local.

Aloxamento en Mugardos e arredores

Aínda que Mugardos é un concello pequeno, a afluencia de visitantes durante a festa fai recomendable reservar con antelación. As opcións de aloxamento inclúen:

• Casas rurais: nos arredores de Mugardos, especialmente nas parroquias de Franza e Meá, existen varias casas de turismo rural con encanto, moitas delas con vistas á ría.
• Pensións e hostais: no centro de Mugardos hai pequenos establecementos familiares que ofrecen habitacións sinxelas pero acolledoras, a poucos minutos a pé da zona da festa.
• Hoteles en Ferrol: a cidade de Ferrol, a só 15 minutos en coche, dispón dunha oferta hoteleira máis ampla, con hoteis de entre 2 e 4 estrelas, ademais de apartamentos turísticos.
• Camping: nas proximidades da praia de Ares, a 8 km, hai un cámping ben equipado que abre todo o verán, ideal para os que prefiran durmir ao aire libre.

Recoméndase consultar a web de turismo de Mugardos para ver a dispoñibilidade actualizada e as promocións especiais para a fin de semana da festa.

Como chegar a Mugardos

Mugardos está situado na comarca de Ferrolterra, ao noroeste da provincia da Coruña. O acceso é sinxelo desde diferentes puntos de Galicia:

• En coche: Desde Ferrol, tómase a estrada AC-133 ata o porto de Mugardos. Se vén desde A Coruña, séguese a autoestrada AP-9 ata a saída Ferrol (saída 21) e despois a AC-133. Desde Lugo, a AG-64 en dirección a Ferrol e logo a mesma estrada. Hai aparcadoiros habilitados nas aforas da vila.
• En autobús: A empresa Autos Calidad realiza servizos regulares desde Ferrol a Mugardos con varias frecuencias diarias. A duración do traxecto é de aproximadamente 20 minutos. Desde a estación de autobuses de Ferrol pódese coller a liña que pasa por Mugardos.
• En barco: Durante a fin de semana da festa, habilítanse servizos especiais de transporte marítimo desde o porto de Ferrol ata o peirao de Mugardos. A travesía dura 10 minutos e é unha opción pintoresca que permite gozar da paisaxe da ría. O prezo é moi económico e adoita anunciarse con antelación na web municipal.
• En tren: A estación de ferrocarril máis próxima é a de Ferrol, onde chegan trens de Media Distancia desde A Coruña, Lugo e Oviedo. Desde a estación pódese coller un autobús ou taxi ata Mugardos (uns 12 km).

Para quen prefira desprazarse en bicicleta, a ruta desde Ferrol é chaira e está ben sinalizada, ideal para un paseo saudable.

Recomendacións e consellos

Para gozar ao máximo da Festa do Pulpo á Mugardesa, é aconsellable chegar cedo para evitar as colas máis longas. As racións de polbo esgótanse rapidamente, polo que se recomenda ir antes das 13.00 h se se quere asegurar o prato. Tamén é importante levar efectivo, pois moitos postos non dispoñen de datáfono.

O ambiente é familiar e festivo, con música en vivo e actividades para os nenos. Non esquezas a cámara de fotos: as vistas da ría e da vila vella de Mugardos merecen un bo recordo. E se queres levar un anaco da festa á casa, pregunta polas conservas de polbo á mugardesa que venden os propios pulpeiros.

Máis información sobre horarios e novidades na páxina web do Concello de Mugardos e nos perfís oficiais de redes sociais co cancelo @FestaPulpoMugardesa. Tamén podes consultar a sección de festas tradicionais en engalicia.info para coñecer outras celebracións similares. A Festa do Pulpo á Mugardesa agárdache cos brazos abertos, o polbo no prato e a música a todo volume. Non faltes!