Festa do Polbo da Lanzada: polbo na praia da Lanzada

Historia

A Festa do Polbo da Lanzada naceu a mediados dos anos 70 do século XX, da man da Asociación de Amigos da Lanzada, unha entidade sen ánimo de lucro que buscaba poñer en valor o patrimonio cultural e gastronómico da contorna do O Grove. A primeira edición celebrouse en 1976, nunha época na que a praia da Lanzada era aínda un lugar salvaxe e pouco frecuentado, coñecido principalmente polos seus areais virxes e pola lendaria torre da Lanzada, que segundo a tradición era un punto de encontro de meigas e forzas sobrenaturais.

A festa naceu como unha homenaxe á arraigada cultura do polbo na gastronomía galega, especialmente na comarca do Salnés. O polbo da Lanzada, cocido en potes de ferro sobre lume de leña e servido nas tradicionais cuncas de madeira, converteuse no principal reclamo. Co paso dos anos, a festa medrou ata converterse nunha das citas imprescindibles do verán nas Rías Baixas, atraendo a milleiros de visitantes que se achegan ata a praia para gozar do polbo, da música e do ambiente festivo.

Non obstante, a orixe desta celebración tamén está vencellada ás antigas romarías populares que tiñan lugar na capela da Lanzada, dedicada a San Pedro. Durante séculos, os devotos acudían a este santuario para pedir protección contra as meigas e para participar nas misas e procesións. A festa gastronómica do polbo recuperou ese espírito de encontro comunitario, engadindo un compoñente lúdico e culinario que perdura ata hoxe.

Planifica tu escapada a Galicia

Ahorra un 25% o más en tu alojamiento con las mejores ofertas

Ver en Expedia →

A historia da Festa do Polbo da Lanzada está chea de anécdotas: dende os primeiros anos nos que se asaban polbos en fogueiras improvisadas, ata a profesionalización da organización, coa instalación de carpas, mesas e servizos hixiénicos. A Asociación de Amigos da Lanzada segue a ser a principal impulsora, contando co apoio do Concello do Grove e da Deputación de Pontevedra. Ao longo das décadas, a festa sufriu algún parón (especialmente durante a pandemia de COVID-19), pero sempre se recuperou con forza, demostrando o arraigamento que ten entre a xente da comarca.

Data

A Festa do Polbo da Lanzada celébrase cada ano o segundo domingo do mes de agosto. É unha data que se mantén fixa dentro do calendario estival galego, converténdose nun dos eventos máis esperados da segunda metade do verán. No ano 2025, a festa terá lugar o domingo 10 de agosto. A xornada central comeza pola mañá e prolongase durante todo o día, con actividades que se estenden ata ben entrada a noite. É recomendable chegar cedo para poder aparcar e gozar da xornada completa, xa que a afluencia de público é masiva.

Ademais do domingo, en ocasións a organización programa actos previos como charlas sobre a cultura do polbo ou actividades infantís, aínda que o groso da programación concéntrase no domingo. A festa non ten unha duración de varios días (a diferenza doutras como a Festa do Marisco de O Grove), pero a súa intensidade e o seu carácter familiar fan que mereza a pena desprazarse especialmente para ela.

Programa

O programa da Festa do Polbo da Lanzada é variado e pensado para todos os públicos. A continuación, detallamos as actividades máis representativas, que poden sufrir lixeiras variacións cada ano:

• Mañá (10:00 – 13:00): Apertura do recinto feiral con postos de artesanía e produtos locais. Ás 11:00 celébrase a misa na capela da Lanzada, seguida da procesión polos areais. É un momento de gran devoción, especialmente entre os máis maiores.
• Mediodía (13:00 – 15:00): Comenza a degustación popular de polbo. Os asistentes poden adquirir tíckets para consumir racións de polbo á feira (cocido, con pemento e aceite), acompañado de pan de millo, empanada e viño albariño da DO Rías Baixas. Adoita haber varias barras organizadas por cuadrillas de voluntarios.
• Tarde (16:00 – 20:00): Actuacións musicais. Nos últimos anos participaron grupos folk, bandas de gaitas e orquestras como Os Marafóns ou a Orquesta Panamá. Tamén hai xogos populares para nenos, como carreiras de sacos, tiro de corda ou xogos de mesa xigantes.
• Noite (20:00 – 23:00): Continuación das actuacións musicais e verbena popular. É típico bailar ao son das orquestras ata o peche do recinto. A organización adoita dispor de servizo de autobuses lanzadeira para facilitar o regreso a O Grove e Sanxenxo.

O programa pode incluír tamén obradoiros de cociña (como demostracións de como se prepara o polbo), concurso de postres ou exposicións sobre a historia da pesca do polbo na ría de Pontevedra. Recoméndase consultar a páxina web do Concello do Grove uns días antes para coñecer o programa definitivo.

Gastronomía

A gastronomía é, sen dúbida, o piar central da festa. O polbo é a estrela, preparado do xeito tradicional galego: cocido enteiro en potas de ferro con auga e follas de loureiro, servido en cuncas de madeira (ou cuncas de barro) con sal gordo, pemento da Vera (doce e picante) e aceite de oliva virxe extra. Adoita acompañarse de patacas cocidas con pel (patacas cachelas) ou de pan de millo.

Pero a oferta gastronómica non se limita ao polbo. Durante a festa tamén se poden degustar:

• Empanada galega: de filloas, de carne, de millo ou de atún, elaborada artesanalmente.
• Pulpo á brasa: nalgunhas barracas ofrécense pinchos de polbo á grella, con un toque afumado.
• Marisco variado: mexillóns, ameixas ou berberechos, dependendo da oferta dos postos.
• Viño albariño: da Denominación de Orixe Rías Baixas, maridaxe perfecto co polbo.
• Queixos e mel: produtos lácteos artesanais da comarca.

Os prezos son populares, e as racións de polbo adoitan roldar os 10-12 euros. É recomendable levar efectivo, aínda que algúns postos aceptan tarxeta. A organización vixía a calidade e a hixiene, garantindo que todo se prepare no momento. A festa é unha oportunidade única para probar o polbo no seu ambiente natural, coa brisa mariña e o son das ondas de fondo.

Aloxamento

A praia da Lanzada atópase no termo municipal de O Grove, pero está moi preto de Sanxenxo, Portonovo e A Toxa. Para quen queira visitar a festa e pasar uns días na zona, hai múltiples opcións de aloxamento:

• Hoteles e hostais en O Grove: como o Hotel Spa Talaso Louxo, o Gran Hotel da Toxa ou o Hotel Maruxía, con prezos que varían entre os 60 e 150 euros a noite en tempada alta.
• Casas rurais e apartamentos turísticos: especialmente na parroquia de Noalla (Sanxenxo) e en Vilalonga (O Grove), con capacidade para familias ou grupos. Algunhas con vistas ao mar.
• Cámping e bungalows: o Camping Lanzada, situado a poucos metros da praia, ofrece parcelas para tendas e autocaravanas, así como bungalows equipados. É unha opción económica e cómoda para asistir á festa.
• Hostels e pensións: en Portonovo e Sanxenxo hai hostales como o Hostal Casa Román ou a Pensión A Lanzada, con prezos desde 40 euros a noite.

É recomendable reservar con antelación, xa que a demanda é alta durante a segunda quincena de agosto. Moitos aloxamentos ofrecen descontos para estancias de varios días. Tamén hai opcións de turismo rural nas aldeas próximas, como en Meaño ou Cambados, a uns 15-20 minutos en coche.

Como chegar

A praia da Lanzada está situada entre os concellos de O Grove e Sanxenxo, na provincia de Pontevedra. Pódese acceder por varios medios:

• En coche: dende Pontevedra tómase a PO-308 (estrada da costa) en dirección a Sanxenxo. Unha vez en Sanxenxo, séguese a PO-308 ata a rotonda da Lanzada, onde se desvía cara á praia. Dende O Grove, ségrese a PO-308 en dirección a Sanxenxo e despois a estrada local que leva ao areal. Hai aparcadoiros habilitados, pero durante a festa é frecuente que se colapsen; recoméndase aparcar nun dos disuasorios e camiñar.
• En autobús: a empresa Monbus (antiga ATSA) ofrece liñas regulares dende Pontevedra, Vigo e Santiago de Compostela con parada en Sanxenxo. Dende Sanxenxo, hai un servizo de autobús urbano (liña C) que chega ata a praia da Lanzada, especialmente reforzado durante a festa. Tamén hai servizo de taxi e VTC.
• En tren: a estación de tren máis próxima é a de Pontevedra (a uns 25 km). Dende alí pódese coller un autobús interurbano ata Sanxenxo ou O Grove, e despois un taxi ou autobús local.
• En avión: o aeroporto de Vigo (Peinador) é o máis próximo (a uns 50 km). Dende alí, en coche de alugueiro ou en autobús (Monbus) ata Sanxenxo. Dende o aeroporto de Santiago de Compostela (a uns 90 km) tamén hai conexións.

Durante a festa, o Concello de O Grove habilita autobuses lanzadeira gratuítos desde o centro urbano ata a praia, con horario de 10:00 a 23:00. É unha opción moi recomendable para evitar problemas de aparcamento. Ademais, a zona está ben sinalizada, e a festa é coñecida, así que calquera GPS ou mapa en liña levará sen problemas.

Conclusión

A Festa do Polbo da Lanzada é moito máis que unha simple cita gastronómica: é unha xornada de convivencia, de reencontro coas tradicións mariñeiras e de goce do mellor da cultura galega. Entre a historia da torre da Lanzada, a calidade do polbo e o ambiente festivo, esta celebración converteuse nun emblema do verán nas Rías Baixas. Se non a coñecedes, non deixedes de visitala; e se xa fostes, seguro que repetides. A Lanzada agarda con brasas acesas e cuncas de barro listas para seren enchidas.