Festa do Mexillón de Arcade: mexillóns ao vapor na ría

Introdución

A Festa do Mexillón de Arcade é un dos eventos gastronómicos máis emblemáticos do sur de Galicia. Cada ano, durante o mes de agosto, a localidade de Arcade, situada no concello de Soutomaior (Pontevedra), convértese no epicentro do mexillón galego. Miles de visitantes acoden para degustar este bivalvo preparado de múltiples formas, pero con especial protagonismo do mexillón ao vapor, sinxelo e sublime. A festa non só celebra o produto, senón tamén a cultura mariñeira, a tradición das bateas e a hospitalidade das xentes da ría. Ao longo das súas edicións, converteuse nun referente do calendario festivo galego, combinando gastronomía, música, actividades lúdicas e unha contorna natural privilexiada.

¿Buscas alojamiento en Galicia?

Compara precios en hoteles, casas rurales y apartamentos

Ver en Expedia →

Arcade, pequeno núcleo pesqueiro ás portas de Pontevedra, ofrece un escenario idílico: a súa praia fluvial, o paseo marítimo e as vistas á ría de Vigo crean o marco perfecto para unha degustación ao aire libre. A festa, declarada de Interese Turístico de Galicia, atrae tanto a veciños como a turistas nacionais e internacionais, que buscan saborear o auténtico mexillón de Galicia, co seu característico sabor a mar e a salitre. Neste artigo, percorreremos a súa historia, data, programa, oferta gastronómica, aloxamentos e como chegar, para que non perdas detalle.

Historia

A Festa do Mexillón de Arcade naceu a principios da década de 1980, da man da Asociación de Veciños de Arcade e co apoio do Concello de Soutomaior. A idea xurdiu como unha forma de poñer en valor o mexillón cultivado nas bateas da ría de Vigo, un produto que xa era fundamental para a economía local pero que non tiña o recoñecemento festivo que merecía. A primeira edición celebrouse en 1983, con humildes instalacións, unhas poucas grellas e moita ilusión. O éxito foi inmediato: a xente respondeu masivamente e a festa foise consolidando edición tras edición.

Na década de 1990, a festa experimentou un crecemento exponencial. Incorporáronse melloras na organización, como a instalación de carpas para protexer aos comensais do sol ou da chuvia, a ampliación da oferta de pratos (mexillón á mariñeira, empanada de mexillón, mexillón en escabeche…) e a contratación de orquestras e grupos musicais de renome. No ano 2000, a Xunta de Galicia declarouna Festa de Interese Turístico de Galicia, un recoñecemento que a colocou no mapa dos grandes eventos gastronómicos do país. Dende entón, non deixou de medrar, con edicións que superan os 10.000 kg de mexillóns repartidos.

Hoxe en día, a festa mantén o seu espírito orixinal: a promoción do mexillón de Galicia como produto de calidade, o fomento do turismo sostible na ría e a convivencia veciñal. A organización segue a cargo da asociación de veciños, con voluntarios que traballan arreo para que todo saia perfecto. A historia da festa é tamén a historia da transformación de Arcade: de pequeno porto pesqueiro a destino gastronómico de referencia no verán galego.

Data

A Festa do Mexillón de Arcade celébrase cada ano durante o primeiro fin de semana de agosto. Concretamente, ten lugar o sábado e o domingo, aínda que nalgunhas edicións a programación se estende ao venres con actividades previas. As datas exactas varían lixeiramente dun ano a outro (por exemplo, en 2024 foi o 3 e 4 de agosto, e en 2025 prevese o 2 e 3 de agosto). Para estar ao día, recoméndase consultar a páxina oficial do Concello de Soutomaior ou as redes sociais da festa. O horario habitual é de 11:00 a 22:00 horas o sábado, e de 11:00 a 20:00 horas o domingo, pero a venda de mexillóns adoita comezar ao mediodía e estenderse ata que se esgota o produto.

Escoller agosto non é casual: é o mes das festas patronais, do bo tempo e da máxima actividade turística na ría de Vigo. A temperatura suave e as tardes longas favorecen as ceas ao aire libre, e a praia de Arcade convértese nun lugar de encontro. Ademais, a festa coincide con outras celebracións veciñais, como a Festa do Viño de Soutomaior ou as festas de San Xoán, o que permite combinar visitas.

Programa

O programa da Festa do Mexillón de Arcade é variado e pensado para todos os públicos. A continuación, detallamos as actividades máis destacadas, baseadas na edición máis recente (as actividades poden sufrir modificacións cada ano).

Sábado

Pola mañá, a partir das 11:00, comeza a instalación dos postos no recinto festivo, situado na praia fluvial e no paseo marítimo. Ás 12:00, acto de inauguración oficial coa presenza das autoridades locais e a confraría de pescadores. De seguido, dáse inicio á venda de mexillóns ao vapor, mexillón á mariñeira, empanada de mexillón e outros pratos. Ao mediodía, actuación de grupos de música tradicional galega, como pandeireteiras ou gaiteiros. Pola tarde, a partir das 17:00, continúan as degustacións e celébranse obradoiros de cociña para adultos e nenos, onde aprenden a limpar e cociñar mexillón. Ás 19:00, concurso de cociñeiras e cociñeiros amateurs, con premios para as mellores receitas orixinais. Xa pola noite, sobre as 21:00, chega a verbena coa actuación dunha orquestra de renome (como a orquestra Panorama ou a Atlántida) que ameniza a cea ao aire libre.

Domingo

O domingo comeza de novo ás 11:00 coa apertura dos postos. A partir das 12:00, degustación de mexillóns ao vapor e outras especialidades. Ás 13:30, acto institucional de homenaxe ás bateeiras e bateeiros, con entrega de distincións. Pola tarde, ás 17:00, actúan grupos de música folk e pop galego. Ás 19:00, sorteo de productos típicos entre os asistentes que adquirisen tickets de consumición. Finalmente, ás 20:00, acto de clausura e peche da festa. Ao longo de ambos días, hai hinchables para nenos, exposicións de artesanía, posto de información turística e unha carpa de degustación de D.O. Rías Baixas (viño albariño).

Ademais, na contorna habilitanse espazos de lecer como a praia fluvial (con baño autorizado) e rutas de sendeirismo polo río Verdugo. O programa completo publícase con antelación na web do concello e nos medios locais.

Gastronomía

O protagonista indiscutible da festa é o mexillón de Galicia, cultivado nas bateas da ría de Vigo, con denominación de orixe protexida. O mexillón de batea caracterízase pola súa carne firme, sabor intenso e cor alaranxada. Na festa, a preparación máis emblemática é o mexillón ao vapor, simplemente cocido ao vapor con auga de mar ou viño branco, acompañado de limón e pan de millo. É a forma máis pura de apreciar o seu sabor. Pero hai moitas máis opcións:

• Mexillón á mariñeira: cun sofrito de cebola, pemento, tomate e viño branco, salsa que realza o gusto do mar.
• Mexillón en escabeche: marinado con aceite, vinagre, loureiro e pementón, ideal para levar ou para tomar como petisco.
• Empanada de mexillón: unha empanada galega clásica rechea de mexillóns, cebola e pemento.
• Mexillóns á prancha: á prancha con allo e perexil, outra opción lixeira e sabrosa.
• Mexillóns en tempura: para os máis atrevidos, con rebozado crocante.

Todo iso regado con viño albariño da D.O. Rías Baixas, que marida á perfección co mexillón. Tamén hai cervexa artesá galega e refrescos. Os prezos son populares (sobre 2-3 euros a ración de mexillón ao vapor). Ademais, hai postos de empanada, pulpo á feira, churrasco e doces tradicionais (filloas, orella de porco). A festa é unha oportunidade para coñecer a materia prima nun ambiente festivo e didáctico, con mostraxes de como se cultiva e colleita o mexillón.

Non podemos esquecer que a praia de Arcade, coa súa area branca e as súas vistas á ría, convida a degustar sen présas, sentado en mesas de madeira baixo as carpas. A experiencia gastronómica completa inclúe tamén a posibilidade de visitar as bateas próximas (nalgunhas edicións organizanse visitas guiadas en barco).

Aloxamento

Para gozar da festa con comodidade, o mellor é aloxarse nas proximidades. Arcade é un núcleo pequeno, pero a súa oferta de aloxamento é suficiente para os visitantes. As opcións principais son:

• Pensións e casas rurais: en Arcade mesmo hai varias pensións familiares e casas de turismo rural, como a Casa do Mar ou a Pensión A Ría. Son acolledoras e con encanto.
• Hoteis en Soutomaior: a vila de Soutomaior, a poucos quilómetros, conta con hoteis como o Parador de Soutomaior (un castelo do século XII convertido en hotel de luxo) e o Hotel Pazo de Soutomaior.
• Aloxamentos en Pontevedra: a cidade de Pontevedra está a uns 10 km e ofrece unha ampla oferta de hoteis, hostais e apartamentos turísticos. É ideal para quen queira combinar a festa con visitas culturais á cidade monumental.
• Camping: nas inmediacións hai campings como o Camping Arcade (a pé de praia) e o Camping Ría de Vigo, con parcelas e bungalós.

Recoméndase reservar con antelación, especialmente se se quere aloxarse en Arcade ou Soutomaior, xa que a festa atrae milleiros de persoas. Alternativamente, pódese durmir en Vigo (a uns 20 km) ou en Vilagarcía de Arousa (30 km), e desprazarse en coche ou transporte público. Para quen busque unha experiencia máis auténtica, o turismo rural nas aldeas do interior (Caldas de Reis, Ponte Caldelas) tamén é unha opción.

Como chegar

Arcade está situado na marxe sur da ría de Vigo, no concello de Soutomaior, provincia de Pontevedra. As vías de acceso son as seguintes:

En coche

A AP-9 (Autoestrada do Atlántico) ten unha saída directa a Arcade (saída 145). Dende Vigo, son uns 15 minutos; dende Pontevedra, 10 minutos. A estrada N-550 (antiga estrada nacional) tamén pasa por Arcade, pero é máis lenta. Durante a festa, habilítanse aparcadoiros provisionais nos arredores (sinalizados), e recoméndase chegar cedo para atopar sitio.

En autobús

A empresa Monbus opera liñas regulares que conectan Arcade con Pontevedra e Vigo (liña Vigo-Pontevedra por N-550). A parada está no centro da vila, a poucos metros do recinto festivo. Durante a festa, reforzan as frecuencias.

En tren

Arcade conta con estación de tren de Renfe, dentro da liña de cercanías Vigo-Guixar – Pontevedra. A estación está a 5 minutos andando da praia. É unha opción cómoda si se aloxa en Vigo ou Pontevedra. Os trens son frecuentes (cada 20-30 minutos en hora punta).

En barco

No verán, hai servizos de transporte marítimo turístico dende Vigo (porto de Vigo) ata Arcade, pero son esporádicos e dependen da demanda. Consultar na oficina de turismo de Vigo.

En bicicleta ou a pé

A ruta de sendeirismo Senda do Río Verdugo conecta Arcade con Soutomaior e Pontevedra, ideal para os afeccionados ao cicloturismo ou sendeirismo. A senda está ben acondicionada e ofrece vistas fermosas da ría.

Unha vez en Arcade, o recinto festivo está na praia fluvial, ao carón do paseo marítimo. Todo o núcleo está adaptado para persoas con mobilidade reducida. Recoméndase non usar o coche dentro da vila durante a festa, pois as rúas se pechan ao tráfico.