Festa do Lacón en Lalín

Historia da Festa do Lacón

Lalín, capital do Deza e berce do lacón, celebra desde 1972 a súa festa máis emblemática: a Festa do Lacón. Nada como unha homenaxe popular ao produto estrela da comarca, o lacón curado e cocido, converteuse en pouco tempo nun referente do calendario gastronómico galego. A primeira edición, organizada por un grupo de hostaleiros e o concello, reuniu apenas un centenar de persoas e algunhas mesas na praza do Mercado. Hoxe, máis de cinco décadas despois, a festa atrae a milleiros de visitantes e conta coa declaración de Festa de Interese Turístico de Galicia.

¿Buscas alojamiento en Galicia?

Compara precios en hoteles, casas rurales y apartamentos

Ver en Expedia →

O lacón de Lalín non é un simple produto: é a expresión dunha cultura de matanza e curación que se transmite de xeración en xeración. A festa naceu co obxectivo de promocionar a calidade do porco celta e do lacón, preparado de xeito tradicional con sal, pemento e tempo de secado nas lareiras. Co paso dos anos, a xornada festiva foise enriquecendo con actividades paralelas: concurso de cortadores, degustacións, feiras de artesanía e actuacións musicais. Pero o espírito segue intacto: un día para compartir, comer e beber ao redor do lacón.

Entre as anécdotas históricas, cóntase que na primeira festa se repartiron 300 racións de lacón cocido con cachelos e grelos. Hoxe, as cifras superan as 6.000 racións nun só día. A festa tamén serviu para asentar a denominación “Lacón de Lalín” como marca de calidade. Ademais, desde 2012 celébrase o “Día do Lacón na Praza”, unha iniciativa que recupera o espírito orixinal das comidas comunitarias.

As orixes romanas do lacón —o termo “lacón” procede do latín laccona— e a súa presenza en receitarios medievais galegos avalan a súa importancia histórica. A festa, pois, non é só unha celebración gastronómica, senón un acto de memoria e identidade comarcal.

Data e programa 2025

A Festa do Lacón celébrase tradicionalmente o último domingo de febreiro. Para a edición de 2025, a data prevista é o 23 de febreiro. Non obstante, o programa esténdese a toda a fin de semana (venres, sábado e domingo) con actividades para todos os públicos.

• Venres 21: Apertura da feira de artesanía e produtos locais na Praza do Concello. As 19:00, charla-coloquio “O lacón na cociña galega” con cociñeiros da comarca.
• Sábado 22: XII Concurso de Cortadores de Lacón (10:30). Tarde de xogos populares e actuación de bandas de gaitas. Pola noite, verbena con orquestra.
• Domingo 23 (día grande): Desde as 10:00, degustación popular de lacón cocido con cachelos, grelos e chourizo (prezo popular 6€). Pregón a cargo dunha personalidade da cultura galega. Actuacións de grupos folclóricos e, ás 14:00, comida multitudinaria na Carpa do Lacón (praza do Mercado). Pola tarde, ronda de queimada e fin da festa.

O programa definitivo publícase na web do concello de Lalín un mes antes. Recoméndase consultar horarios por se houber modificacións de última hora.

Gastronomía: o lacón e máis alá

Na Festa do Lacón o protagonista é, por suposto, o lacón cocido, servido en prato de barro cos seus acompañantes clásicos: cachelos (patacas cocidas con pel), grelos (nabizas) e chourizo. O punto de cocción é lento, con 24 horas de lume baixo, para que a carne quede tenra e se desfaga. Adóitase regar cun pouco de aceite de oliva e pemento doce. O viño típico é o Ribeiro ou un mencía da terra.

Pero a oferta gastronómica non se esgota aí. Na feira de produtos locais pódense atopar: lacón curado (para levar), queixos do Deza, empanadas, filloas, mel, licor café e as famosas “orellas de porco” (orellas de porco cocidas e reladas). Moitos postos ofrecen probas gratuítas. Ademais, os restaurantes de Lalín preparan menús especiais durante toda a fin de semana: lacón ao forno, lacón con castañas, ou “lacón con grelos e chourizo” versión gourmet.

Para os máis atrevidos, hai un concurso de “petiscos de lacón” no que os bares compiten por crear a tapa máis orixinal (edicións anteriores incluíron lacón en empanadilla, croqueta de lacón e incluso lacón con chocolate). Aconséllase facer unha ruta de tapas entre as 12 e as 14 horas do sábado.

Non deixes de probar: o “lacón de Lalín con pemento da Arnoia” e a “filloa de lacón” (unha filloa rechea de lacón desfiado e bechamel). Para beber, unha copa de queimada con herbas de San Xoán é o remate perfecto.

Onde durmir en Lalín

Lalín dispón dunha ampla oferta de aloxamentos, aínda que durante a festa convén reservar con antelación. Aquí van algunhas opcións:

• Pazo de Lalín (hotel catro estrelas): situado no centro, con piscina e restaurante. Ideal para gozar da festa con comodidade.
• Hotel Vila de Lalín: tres estrelas, boa relación calidade-prezo, a 5 minutos andando da praza.
• Casa rural Casa do Muiño: a 2 km do centro, con encanto tradicional e posibilidade de cea con produtos locais.
• Pensións e hostais: na vila hai varias pensións como “Pensión Rúa” ou “Hospedaxe O Mesón”, económicas e con bo ambiente.

Tamén hai opción de casas de turismo rural nas parroquias próximas (Bermés, O Castro, etc.). Se non atopas sitio en Lalín, podes durmir en Silleda (a 12 km) ou en Pontevedra (a 30 km).

Como chegar a Lalín

Lalín está situado no corazón de Galicia, na comarca do Deza (provincia de Pontevedra). As vías principais son:

• En coche: Desde Santiago de Compostela: AP-53 (corredor Santiago-Lalín, uns 45 min). Desde Ourense: AG-53 (30 min). Desde Vigo: A-52 e despois AG-53 (1 h). Desde Lugo: LU-633 (1 h 20 min). Hai amplos aparcadoiros gratuítos nas aforas do centro (sinais “Festa do Lacón”). O centro está peonalizado durante a festa.
• En autobús: Empresa Monbus e ALSA teñen liñas dende Santiago, Pontevedra, Vigo e Ourense. A estación de autobuses de Lalín está na Avda. de Bos Aires, a 300 m da praza.
• En tren: A estación de ferrocarril máis próxima é a de Santiago (45 km). Despois, autobús ou taxi (taxi Lalín: +34 986 78 20 30).
• En avión: O aeroporto de Santiago de Compostela (SCQ) é o máis próximo (50 min en coche). Hai servizo de aluguer de coches e conexión en autobús.

Durante a festa, o concello habilita un servizo especial de lanzadeira (gratuíto) dende o polígono industrial ata o centro. Consulta horarios na web municipal.

Consellos prácticos

• Chega cedo o domingo (antes das 11) para conseguir bo sitio na degustación.
• Leva roupa de abrigo e impermeable: febreiro en Galicia pode ser frío e chuvioso.
• Non te esquezas de levar efectivo (algúns postos non admiten tarxeta).
• Se queres visitar a feira de artesanía, o sábado é o mellor día, con menos multitudes.
• Proba o lacón con cachelos, pero deixa sitio para as filloas e o licor café.

E, sobre todo, disfruta do ambiente festivo e da hospitalidade lalinense. A Festa do Lacón é unha experiencia única para coñecer o mellor da cultura gastronómica galega.