Festa do Lacón con Grelos de Silleda

Historia da Festa do Lacón con Grelos de Silleda

A Festa do Lacón con Grelos de Silleda naceu no ano 1978, da man da Asociación de Amigos do Lacón, cunha clara intención: poñer en valor un dos pratos máis emblemáticos da gastronomía galega, o lacón con grelos, e converter a vila de Silleda no epicentro da exaltación deste manxar. O contexto histórico da Galicia rural dos anos setenta, onde a produción porcina e o cultivo de grelos eran actividades cotiás nas aldeas, serviu de base para que un grupo de veciños e hostaleiros locais decidisen organizar unha xuntanza arredor do lume e da cociña tradicional.

O primeiro evento, celebrado no antigo mercado municipal de Silleda, congregou a varias centas de persoas, que degustaron os primeiros pratos de lacón cocido acompañado de grelos, patacas e cebola, todo aderezado con aceite de oliva e un toque de pemento. Co paso dos anos, a festa foise profesionalizando, pero sen perder a súa esencia popular. En 1984 foi declarada Festa de Interese Turístico de Galicia, e dende entón non deixou de medrar. Hoxe en día, a Festa do Lacón con Grelos de Silleda recibe a miles de visitantes cada ano, converténdose nun referente gastronómico do inverno galego.

O prato, que tradicionalmente se consumía nos meses fríos para aproveitar a matanza do porco e as primeiras coles do horto, ten en Silleda a súa máxima expresión. A receita empregada na festa é a mesma que transmitiron as avoas: lacón salgado (previamente posto en remollo para retirar o exceso de sal) cocido lentamente con grelos tenros, patacas e cebola, servido nun prato de barro. A calidade do porco da comarca, de raza celta ou cruzada, e os grelos cultivados nas veigas do Deza, marcan a diferenza.

Ofertas de viaje a Galicia

Vuelos a Galicia — hasta un 25% de descuento

Ver en Expedia →

Data de celebración

A Festa do Lacón con Grelos de Silleda celébrase tradicionalmente o último domingo do mes de febreiro. Adoita comezar cunha sesión vermú ao mediodía e prolongarse ata ben entrada a tarde, con animación musical e actividades para todas as idades. No entanto, a data pode variar lixeiramente en función do calendario, polo que se recomenda consultar a programación oficial do concello de Silleda ou da propia organización da festa. Para a edición de 2025, a data prevista é o domingo 23 de febreiro, cun programa que incluirá a xira polos postos de venda de lacón, a degustación popular e a actuación de grupos de música tradicional.

Esta data non é casual: febreiro é o mes no que os grelos están no seu punto óptimo de sabor, e o lacón curado do inverno aínda conserva toda a súa xugosidade. Ademais, a festa serve como antesala do Entroido, co que comparte espazo no calendario. De feito, non é raro ver a algún asistente disfrazado con máscaras tradicionais mentres goza do prato estrela.

Programa da festa

O programa da Festa do Lacón con Grelos de Silleda combina actos gastronómicos, culturais e lúdicos. A continuación detállanse as actividades máis emblemáticas, aínda que cada ano se engaden novidades:

• 10:00 h – Apertura do mercado de produtos locais: Na praza da Feira Vella instálanse postos de venda de lacón, grelos, queixos, mel, empanadas e artesanía. Os produtores explican o proceso de curación do lacón e as variedades de grelos.
• 11:00 h – Xornadas técnicas do lacón: No auditorio municipal, expertos en gastronomía e nutrición debaten sobre a importancia do porco de raza celta e a produción sostible. Unha oportunidade para aprender sobre a tradición.
• 12:30 h – Pasarrúas e música tradicional: Grupos de gaitas e pandereteiras percorren as rúas do casco histórico, animando a xente a dirixirse cara a zona de degustación.
• 13:30 h – Degustación popular do Lacón con Grelos: A carpa principal acolle a milleiros de comensais. Entréganse pratos numerados (previa retirada do tícket) que inclúen lacón, grelos, patacas, cebola e pan. O prezo é simbólico e parte da recadación destínase a fins sociais.
• 16:00 h – Actuacións de grupos folclóricos: Na Praza do Concello e na Alameda celébrase un festival de danzas e cantos tradicionais, con participación de agrupacións de toda Galicia.
• 18:00 h – Fin da festa con chocolate e filloas: Para pechar a xornada, ofrécense chocolate quente e filloas de Entroido, recuperando a tradición doce do inverno.

Durante toda a xornada, hai servizo de autobuses gratuitos dende o aparcadoiro habilitado nas aforas da vila, e tamén se organizan obradoiros infantís de cociña e xogos populares.

Gastronomía: o lacón con grelos e máis aló

O prato que dá nome á festa, o lacón con grelos, é a xoia da cociña de Silleda. Pero a oferta gastronómica da xornada vai moito máis alá. Nos postos e nas tabernas que se montan con motivo da celebración, pódense atopar outros produtos da matanza: chourizo, morcilla, cachelos, laconada… Ademais, os grelos non sempre son o único acompañamento: tamén se serven con berzas, navizas ou mesmo con xudías. A forma de cociñalo é sinxela pero maxistral: primeiro ponse o lacón en remollo durante 24 horas para quitar o sal; cócese con auga e cebola ata que estea tenro; engádense as patacas e, ao final, os grelos ben lavados. Todo se serve nun prato fondo, regado cun pouco de aceite de oliva virxe extra e pemento doce.

Os viños da denominación de orixe Rías Baixas, especialmente os brancos elaborados con uva albariño, son o maridaxe perfecto para este prato. Pero tampouco faltan os viños da terra, como os mencía da Ribeira Sacra. Para os máis atrevidos, un viño tinto novo ou un godello lixeiro tamén fan bo xogo.

Outros petiscos que se poden degustar na festa son: a empanada de lacón, o lacón asado con patacas panadeiras, a filloa de grelos (unha orixinal combinación), e a sobremesa tradicional de leite frito ou orella de abade. A repostería local está representada polas filloas de Entroido e as orellas de carnaval, que adoitan venderse en postos específicos.

Para os que desexen levar un anaco da festa a casa, é posible adquirir lacón curado, grelos en conserva ou encurtidos, así como licores artesanais (crema de grelos, licor café). A organización vela porque todos os produtos cumpran coa normativa sanitaria e sexan de proximidade.

Aloxamento en Silleda e arredores

Silleda conta con varias opcións de aloxamento para todos os petos. A maioría dos visitantes optan por pasar o día, pero cada vez son máis os que deciden quedarse a durmir para gozar tamén do ambiente nocturno e das actividades do día seguinte. O concello colabora con establecementos locais que ofrecen descontos especiais durante a semana da festa.

Entre as opcións destacan:

• Pensións e casas rurais: A Casa da Fonte, en Siador (a 3 km de Silleda), ofrece habitacións con lareira e comidas tradicionais. Tamén o Complexo Rural O Buxaina, en Margaride, con piscina e xardín. Prezos desde 40 €/noite en tempada baixa.
• Hoteis: O Hotel Silleda, no centro da vila, con 20 habitacións e restaurante propio. O Hotel Deza, con vistas á praza principal e aparcadoiro gratuíto. Tarifas entre 60 e 80 € a noite.
• Albergue municipal: Para grupos ou mochileiros, o albergue de Silleda dispón de 20 prazas en cuartos compartidos con baño. Prezo simbólico de 10 € por persoa e noite.

Tamén se pode durmir en localidades próximas como Lalín (a 15 minutos en coche), onde a oferta é máis ampla (Parador de Lalín, hoteis de cadea). Moitos visitantes aloxados en Santiago de Compostela (a 45 min) desprazanse ata Silleda en coche ou autobús. Para os que prefiran unha experiencia máis auténtica, recoméndase alugar unha casa de turismo rural nas parroquias de Carboentes ou Dornelas, onde se respira a vida de aldea.

Como chegar a Silleda

Silleda está situada no corazón da comarca do Deza, na provincia de Pontevedra. A súa localización estratéxica permite acceder facilmente dende as principais cidades galegas.

• En coche: A autovía A-54 (Santiago-Lugo) ten saída directa a Silleda (saída 62). Dende Pontevedra, pola N-541 cara a Lalín e logo PO-202. Dende Ourense, pola A-52 ata Lalín e logo PO-202. Hai amplos aparcadoiros habilitados nas aforas da vila durante a festa (gratuítos e vixiados).
• En autobús: A empresa Monbus ten liñas regulares dende Santiago de Compostela (duración 50 min), Pontevedra (1 h 15 min), Lalín (20 min) e outras cidades. A parada está na estación de autobuses de Silleda, a 10 min andando do centro.
• En tren: A estación de tren máis próxima é Lalín (a 12 km), con servizos de Renfe Media Distancia (dende Santiago e Ourense). Desde Lalín, hai autobuses locais ou taxis. Tamén hai un servizo especial de autobús lanzadeira durante o día da festa.
• En avión: O aeroporto de Santiago de Compostela (a 45 min) é o máis próximo. Desde alí pódese coller un coche de aluguer ou autobús directo a Lalín (e logo a Silleda).

Para os que queiran gozar da paisaxe, recoméndase a estrada N-525 dende Santiago, que atravesa bosques e aldeas con encanto. Tamén se pode chegar a través da Vía Verde do Deza, unha ruta peonil e ciclista que conecta varios concellos da comarca.