Festa do Fiado de Toques

Festa do Fiado de Toques: tradición viva da Galicia rural

A Festa do Fiado de Toques é unha celebración etnográfica única que recupera os antigos seráns nos que as mulleres se reunían para fiar o liño mentres compartían cantigas, contos e petiscos. Declarada de Interese Turístico de Galicia, esta festa rende homenaxe ao traballo tradicional das fiandeiras e á cultura rural da comarca da Terra de Melide.

Historia

O fiado era unha actividade social fundamental na Galicia preindustrial. As mulleres reuníanse á luz do candil ou do lume da lareira para fiar o liño coa roca e o fuso, mentres cantaban «cantigas de fiar», que eran coplas improvisadas cheas de dobre sentido e crítica social. O home que acudía a estes seráns tiña que pagar unha «contribución» en forma de comida ou bebida, xeralmente castañas asadas, viño ou licor café, se quería entrar na roda. A Festa do Fiado de Toques nace en 1987 por iniciativa da Asociación Cultural O Fiado, co obxectivo de recuperar e poñer en valor esta tradición oral e laboral. Dende entón, celébrase ininterrompidamente cada ano, converténdose nun referente do patrimonio inmaterial galego.

Data

A celebración ten lugar o último sábado de abril de cada ano. A data varía lixeiramente segundo o calendario, pero mantense sempre nesa franxa para aproveitar o bo tempo primaveral, aínda que na zona é frecuente que choiva. Recoméndase consultar a páxina oficial do concello de Toques para confirmar o día exacto de cada edición.

Planifica tu escapada a Galicia

Hoteles en Galicia con las mejores ofertas

Ver en Expedia →

Programa

• 11:00h – Apertura da feira de artesanía e produtos tradicionais na praza da Igrexa.
• 12:00h – Recepción e benvida ás fiandeiras participantes de toda Galicia.
• 12:30h – Demostración de fiado con roca e fuso a cargo das veciñas máis veteranas.
• 13:00h – Pregón a cargo dunha persoa vinculada á cultura popular galega.
• 14:00h – Xantar popular con produtos típicos: empanada, churrasco, filloas e viño da terra.
• 16:00h – Actuacións de grupos folclóricos: pandeireteiras, gaitas e cantigas de fiar.
• 18:00h – Obradoiros de oficios tradicionais para nenos e adultos: cestería, tecido e cerámica.
• 20:00h – Queimada popular con conxuro e degustación de licor café.
• 22:00h – Serán nocturno con música e baile tradicional ata a medianoite.

O programa pode sufrir cambios, polo que se recomenda verificar horarios nos carteis locais ou nas redes sociais do evento.

Gastronomía

A festa é un escaparate da cociina da Terra de Melide. Entre os pratos imprescindibles están:

• Empanada de trigo ou millo: rechea de carne, chourizos ou zamburiñas.
• Churrasco: carne de porco asada á brasa, típica das romarías galegas.
• Filloas: doces ou salgadas, feitas con leite, ovos e farina.
• Castañas asadas: non poden faltar, xa que eran o petisco principal nos fiados orixinais.
• Viño da terra: tinto de uva mencía, servido en cuncas de barro.
• Licor café e queimada: para quentar o corpo nas noites frescas.

Ademais, hai postos de docería artesanal con filloas, orejas e bica.

Aloxamento

Toques é un concello pequeno pero a súa proximidade a Melide (12 km) facilita o aloxamento. Recoméndase:

• Melide: conta con varias pensións (Pensión Fornos, Hostal Xacobeo) e casas rurais (Casa da Fonte, O Val do Lestedo).
• Palas de Rei: a uns 20 km, con albergues para peregrinos (Albergue Outeiro) e hoteis (Hotel Rural Pazo de Bazar).
• Santiago de Compostela: a 45 minutos, con ampla oferta hoteleira para todos os petos.
• Casas de turismo rural: en parroquias próximas como Santa María de Captiviños ou San Xulián de Paradela (A Casa do Avó, O Souto da Fonte).

Convén reservar con antelación xa que a festa atrae a moitos visitantes.

Como chegar

Toques está situado no noroeste da provincia da Coruña, a 45 km de Santiago de Compostela e a 35 km de Lugo capital. As opcións de acceso son:

• En coche: desde Santiago, toma a AP-9 dirección Lugo e colla a saída 68 (Melide). Dende Melide, siga a estrada CP-4801 ata Toques (10 minutos). Dende Lugo, toma a N-540 ata Melide e despois CP-4801.
• En autobús: as empresas Monbus e Arriva teñen liñas regulares dende Santiago e Lugo ata Melide (5-6 viaxes diarias). Dende Melide hai un servizo de autobús local ata Toques os días de festa, aínda que non é regular. O mellor é preguntar en Melide a posibilidade de taxi ou traslado organizado.
• En tren: a estación de ferrocarril máis próxima é a de Lugo (35 km) ou a de Santiago (45 km). Dende alí, hai autobuses ou taxis.
• En avión: o aeroporto de Santiago de Compostela (SCQ) é o máis próximo (50 km). Alúganse coches ou tómase un autobús directo a Melide (1 hora).

Unha vez en Toques, todo o recinto festivo é peatonal e está sinalizado. Recoméndase chegar cedo porque o aparcamento é limitado.