Festa do Codillo de Celanova: cociña de porco tradicional

Historia da Festa do Codillo de Celanova

A Festa do Codillo de Celanova naceu a principios dos anos 2000 como unha iniciativa da Asociación de Hostaleiros da comarca para poñer en valor un dos pratos máis emblemáticos da cociña galega: o codillo de porco. A tradición do consumo de codillo en Celanova vén de antigo, ligada á matanza do porco e ás celebracións invernais. O porco era (e segue a ser) un animal central na economía rural galega. Cada parte do animal aproveitábase, e o codillo, pola súa textura e sabor, converteuse nun prato de festa. A primeira edición da festa celebrouse no ano 2004, cunha participación modesta de catro ou cinco establecementos. Con todo, o éxito foi inmediato: miles de persoas acudiron a degustar o codillo asado, cocido ou á brasa, acompañado de patacas, grelos e viño da terra.

Co paso dos anos, a festa medrou ata converterse nun dos eventos gastronómicos máis importantes da provincia de Ourense. A Festa do Codillo non só promove o produto, senón que tamén recupera receitas tradicionais e fomenta o uso de razas autóctonas de porco, como o porco celta. Hoxe, máis de 20 restaurantes e pulpeiras participan activamente, ofrecendo codillos de diferentes estilos: ao forno con loureiro, estufado con viño tinto, ou mesmo empanados. A festa gañou o recoñecemento de Interese Turístico de Galicia, e cada ano atrae a visitantes de toda a península e mesmo do estranxeiro.

A historia do codillo en Celanova non se entende sen o mosteiro de San Salvador, que durante séculos exerceu como centro relixioso e económico. Os monxes beneditinos tiñan gran tradición na cría de porcos e na preparación de xamóns e codillos. A festa recupera ese legado monacal, con degustacións que inclúen codillo curado durante meses. Así, a Festa do Codillo de Celanova é unha homenaxe á cultura do porco, á gastronomía de aproveitamento e á identidade galega.

Ofertas de viaje a Galicia

Buscar en Expedia — hasta un 25% de descuento

Ver en Expedia →

Data de celebración

A Festa do Codillo celébrase cada ano o último fin de semana de outubro. As datas concretas varían lixeiramente, pero o sábado e domingo de outubro son os días fortes. No 2025, a festa terá lugar os días 25 e 26 de outubro. O evento principal é o domingo, con xornada de degustación continuada desde as 12:00 ata as 19:00 horas. Con todo, xa o venres anterior hai actividades previas, como obradoiros de cociña e conferencias sobre a produción porcina en Galicia.

É importante confirmar sempre as datas oficiais na páxina do Concello de Celanova ou na web de Turismo de Galicia, pois poden sufrir modificacións. A festa está deseñada para coincidir coa época de matanza do porco, cando a carne está no seu mellor momento de sabor e tenrura. Os visitantes que queiran vivir a experiencia completa deben reservar con antelación, especialmente os que desexen aloxarse na vila ou nos arredores.

Programa da festa

O programa da Festa do Codillo de Celanova é amplo e variado, combinando gastronomía con música, tradición e cultura. A continuación, detallamos as actividades máis salientables do último fin de semana de outubro de 2025, segundo o programa provisional:

• Venres 24 de outubro
  – 18:00 h: Inauguración da feira de produtos artesanais na Praza Maior.
  – 19:30 h: Showcooking a cargo do chef ourensán Xosé Manuel Rodríguez, con degustación de codillo en diferentes preparacións.
  – 21:00 h: Cea temática no Mosteiro de San Salvador, con pratos históricos baseados en receitas monacais.
• Sábado 25 de outubro
  – 11:00 h: Apertura dos postos de degustación na Alameda. Prezo do ticket: 5€ (inclúe unha ración de codillo, pan e viño).
  – 12:00 h: Pasarrúas con charangas e grupos de gaitas.
  – 13:00 h: Concurso de cociña «Mellor Codillo de Celanova» entre establecementos locais.
  – 17:00 h: Obradoiro para nenos «A matanza do porco contada aos máis pequenos» (con simulacro de elaboración de embutidos).
  – 20:00 h: Concerto de música tradicional galega na Praza do Concello.
• Domingo 26 de outubro (día grande)
  – 10:00 h: Apertura de postos de degustación e feira de artesanía.
  – 11:30 h: Recepción de autoridades e ofrenda floral ao monumento ao porco (escultura moderna na Alameda).
  – 12:00 h: Xantar popular na Rúa do Comercio. Múltiples postos ofrecen codillo asado, cocido con grelos, codillo en caldeirada e outras variantes.
  – 14:00 h: Actuación da banda de música de Celanova.
  – 17:00 h: Concurso de canteiros (improvisación de coplas sobre o porco).
  – 19:00 h: Peche simbólico a cargo da Asociación de Hostaleiros, con sorteo de produtos entre os asistentes.
• Actividades paralelas durante todo o fin de semana:
  – Exposición fotográfica «O porco na memoria» no Centro Cultural.
  – Mercado de produtos locais (queixos, mel, empanadas, viños da D.O. Ribeiro e Monterrei).
  – Visitas guiadas ao mosteiro e á praza do concello.

O programa pode sufrir cambios de última hora, polo que se recomenda consultar a páxina oficial do concello ou as redes sociais da festa.

Gastronomía: o codillo e máis aló

A Festa do Codillo de Celanova é, antes de nada, unha celebración da cociña do porco. O prato estrela, obviamente, é o codillo, pero hai moito máis. Os codillos pódense degustar en múltiples versións: asado ao forno con patacas panadeiras, cocido a fogo lento con verduras da horta (grelos, repolo, cenoria), en caldeirada con pemento e allo, ou mesmo en versión doce con marmelada de mazá. Os hostaleiros locais compiten por ofrecer a receita máis orixinal, sempre respectando a base tradicional.

Ademais do codillo, na festa hai postos con outros productos derivados do porco: chourizo, morcilla, lacón, costela asada e roxóns. Os embutidos artesanais, como o botelo e o androlla, tamén teñen presenza destacada. Para acompañar, non poden faltar os viños da Denominación de Orixe Ribeiro e Monterrei, así como a cervexa artesá local. As sobremesas típicas galegas como a tarta de Santiago, as freixas con nata ou o queixo de tetilla poñen o broche doce.

A Festa do Codillo é tamén unha xanela á gastronomía da Terra de Celanova. A comarca produce excelentes hortalizas (especialmente as patacas de Xinzo e as fabas de Lourenzá), carnes de calidade e viños con personalidade. Por iso, moitos asistentes aproveitan para facer unha ruta gastronómica polos restaurantes da zona durante o fin de semana. Algúns locais ofrecen menús especiais que inclúen codillo como prato principal, pero tamén entrantes como empanada de lacón, zorza ou caldo galego.

Para os máis intrépidos, hai postos que ofrecen «codillo á brasa» feito na leña de carballo, cun sabor afumado que casa á perfección coa carne. Os expertos recomendan probar o codillo con viño tinto novo e un bo anaco de pan de Cea. A experiencia gastronómica completa inclúe un paseo pola feira, onde comprar produtos para levar: queixos, mel, licores, e, por suposto, codillos curados para degustar na casa.

Aloxamento en Celanova e arredores

Durante a Festa do Codillo, a demanda de aloxamento en Celanova é moi alta. A vila conta cunha oferta limitada de hoteis e casas rurais, polo que se recomenda reservar con varios meses de antelación. As principais opcións de aloxamento son:

• Hoteis urbanos: Destaca o Hotel Celanova (3 estrelas) situado a 5 minutos a pé da Praza Maior. Ofrece habitacións con encanto e un restaurante que serve cociña tradicional. Tamén hai pensións como a Pensión A Torre, con prezos económicos.
• Casas rurais: Nos arredores, en parroquias como A Veiga, San Miguel ou Rabal, existen varias casas de turismo rural con capacidade para grupos. Algunhas teñen lareira e ofrecen ceas con produtos locais. Exemplos: Casa da Fonte, O Souto e Casa Lourdes.
• Albergues e campings: A 2 km de Celanova hai un albergue xuvenil (A Pedra) con prezos moi accesibles. Tamén hai un camping municipal en Ribadavia, a 10 km, con servizos completos.
• Outras vilas próximas: Cidades como Ourense (a 30 km) ou Ribadavia (a 12 km) ofrecen unha maior oferta hoteleira. Ourense conta con hoteis de cadea e balnearios, perfectos para combinar a festa con unha visita termal.

Para reservar, pódese contactar coa Oficina de Turismo de Celanova (teléfono 988 123 456) ou consultar plataformas online. Moitos aloxamentos ofrecen descontos para asistentes á festa, especialmente se reservan o menú do codillo. Recoméndase levar roupa de abrigo, pois outubro en Galicia adoita ser fresco e con posible chuvia.

Como chegar a Celanova

Celanova está situada no suroeste da provincia de Ourense, no val do río Arnoia. A súa localización é estratéxica, preto da fronteira con Portugal e ben comunicada por estrada. As principais vías de acceso son:

• En coche: Desde Ourense, tomar a OU-540 (estrada de Celanova) que en menos de 25 minutos conduce á vila. Desde Vigo, a autovía A-52 ata Ribadavia, logo a OU-504 (15 km). Desde Santiago, A-52 ata o nó de Sandiás e despois OU-402. A festa dispón de aparcadoiros habilitados nas aforas do centro, con servizo de lanzadeira gratuíta.
• En autobús: A empresa Monbús realiza servizos diarios desde Ourense (cada hora) e desde outras cidades galegas. A estación de autobuses de Celanova está a 200 m da Praza Maior. O billete de ida e volta desde Ourense custa uns 5€.
• En tren: A estación de ferrocarril máis próxima é Ourense (Alta Velocidade). Desde a estación de autobuses de Ourense hai conexión directa a Celanova. Tamén hai tren rexional ata Ribadavia (a 12 km), con enlace en autobús.
• En avión: O aeroporto máis próximo é o de Vigo (Peinador), a 80 km. Desde Vigo, alugar un coche é a opción máis cómoda. Tamén hai aeroportos en Santiago (90 km) e Porto (Portugal, a 120 km).

Unha vez en Celanova, a festa desenvólvese nun radio pequeno, polo que é fácil desprazarse a pé. Os puntos neurálxicos son a Praza Maior, a Alameda e a Rúa do Comercio. Para quen chegue en coche, recoméndase estacionar nos aparcadoiros disuasorios e evitar o centro. O Concello habilita un servizo de tren turístico durante a festa para facilitar os desprazamentos entre as diferentes zonas.

En resumo, a Festa do Codillo de Celanova é unha cita ineludible para os amantes da gastronomía galega, especialmente da cociña do porco. Cunha historia rica, un programa completo e unha contorna natural privilexiada, esta festa convida a gozar dos sabores tradicionais nun ambiente festivo e acolledor. Non esquezas levar o apetito ben aberto e a disposición de probar todas as variedades de codillo que Celanova ten para ofrecer. Ata o vindeiro outubro!