Festa do Cabalo de Mougás: tradición ecuestre y romería en Oia

Por redacción de En Galicia · Cultura e Tradicións

No corolario do concello de Oia, asinxado na comarca do Baixo Miño e banyado polas brétemas do Atlántico, atópase a parroquia de Mougás. Este pequeno núcleo rural, que noutrora foi un importante cruzamento de camiños e unha zona de excelentes pastos para a cría de gando, convírtese cada ano no epicentro dunha das celebracións máis arraigadas e auténticas do sur de Galicia: a Festa do Cabalo de Mougás. Este evento, que fusiona a tradición ecuestre, a mostra gandeira e a clásica romaría galega, é un fito ineludible para entender a relación do pobo coa terra e coa cabalaría.

Historia e orixes da celebración

A orixe da Festa do Cabalo de Mougás remóntase a varias décadas atrás, nun contexto no que a cría de cabalos era un pilar fundamental para a economía das familias da serra da Groba e o Val Miñor. Historicamente, estes animais non só se utilizaban para o transporte e as labores agrícolas, senón que tamén eran a base dun comercio estratéxico. Oucia e, por extensión, todo o sur da provincia de Pontevedra, mantiveron unha forte vinculación coa cría equina.

Ofertas de viaje a Galicia

Ahorra un 25% o más en tu alojamiento — hasta un 25% de descuento

Ver en Expedia →

A celebración naceu co obxectivo de dar visibilidade aos criadores da zona, fomentar a mellora xenética e crear un espazo de mercado onde se puidesen negociar as vendas. Co paso dos anos, o carácter estritamente comercial foi dando paso a un evento de carácter lúdico e festivo. A festa converteuse nunha plataforma para promocionar o Cabalo de Pura Raza Galega (PRG), unha raza autóctona en perigo de extinción que historicamente pastaba en estado semisalvaxe polas serras galegas e que hoxe goza de多种 medidas de protección grazas ao traballo de asociacións como Egusac (Equinos de Galicia de Serra e Monte) e a Administración autonómica.

Data: Cando se celebra?

Tradicionalmente, a Festa do Cabalo de Mougás celébrase no mes de agosto, coincidindo co verán e co momento no que a maioría dos emigrantes retornan ás súas terras para gozar das vacacións. Aínda que a data exacta pode variar lixeiramente dun ano a outro, adoita situarse arredor do terceiro ou cuarto fin de semana do mes. Recoméndase sempre consultar o programa oficial do Concello de Oia ou os canles informativos da Xunta de Galicia para confirmar a xornada exacta, que adoita ser un domingo dedicado en exclusiva a esta celebración.

Programa: Que facer na Festa?

O programa da Festa do Cabalo está deseñado para agradar tanto aos especialistas no mundo ecuestre como ao público xeral que busca unha xornada de lecer. A xornada adoitacomezar pola mañá cedo e estenderse ata bien entrada a tarde.

Exposición de cabalos e concurso morfolóxico

A mañá é o momento da seriedade e a competencia. No recinto habilitado para a ocasión, reúnense decenas de exemplares. Os xuíces avalían aos animais baseándose en estritos criterios morfolóxicos, tendo en conta a alzada, a proporción, a corretaxe das extremidades e a pureza racial. É un momento de gran expectación no que os criadores mostran con orgullo os seus mellores exemplares, a miúdo guiándoos cun ramo de toxo verde para facer que o animal camiñe de forma elegante.

Exhibicións ecuestres

Un dos momentos estrela do programa é a exhibición. Nela pódese ver a axilidade e intelixencia dos animais. Moitas veces inclúense demostracións de doma clásica e vaqueira, saltos de obstáculos, e unha das disciplinas máis tradicionais de Galicia: o manexo de gando vacún a cabalo, onde se demostra a utilidade do «cabalo de monte» nas tarefas diarias.

A Romaría: Música e tradición

Logo do recoñecemento aos mellores exemplares, o ambiente transfórmase para dar paso á pura romaría. Mediodía é o momento da música folk, das pandeiretas e das Charangas, que animan as rúas de Mougás. Non falta a actuación de grupos tradicionais, así como verbenas populares pola noite que serven para rematar a xornada de festa.

Gastronomía: Os sabores do Baixo Miño

Unha romaría en Galicia non se entende sen unha boa mesa, e a Festa do Cabalo de Mougás non é unha excepción. Durante a xornada, o recinto festivo énchese de casetas e tenderetes que ofrecen a mellor gastronomía da zona, cun claro protagonismo para a carne.

• A Festa da Carne ao Churrasco: O gran protagonista é, sen dúbida, o churrasco de carne de tenreira galega. O cheiro a lenza e a carne á brasa perfuma todo o ambiente. A carne, xeralmente cortada en anacos xenerosos, sírvese acompañada de patacas fritidas e pementos de Padrón (uns pican e outros non).
• Pulpo á Feira: Como manda a tradición, non pode faltar o «polbo á feira», cociñado en caldeiros de cobre e servido en pratos de madeira con aceite de oliva, sal grosa e pemento doce.
• Empanada galega: Perfecta para ir picando pola mañá, xa sexa de zorza, de berza, de mexillóns ou de xoubas.
• Viño da Terra: Para acompañar estes manxares, os viños brancos albariños ou rosados da zona, frescos e afrutados, son a opción perfecta para combater a calor do mes de agosto.

Aloxamento: Onde durmir en Oia e arredores

A zona do Baixo Miño ofrece multitude de opcións para o viaxeiro que desexe quedar uns días a descubrir a área. Mougás está a moi pouca distancia en coche de puntos tan destacados como A Guarda, Baiona ou A Ramallosa, o que permite unha ampla oferta hoteleira.

• Hoteis Rurais e Casas de Hóspedes: No propio concello de Oia ou nos limítrofes de O Rosal, atópanse fermosas «Casas de Turismo Rural» que mantiveron a arquitectura tradicional de pedra e lousa. Son ideais para desfrutar da paz do campo galego.
• Hoteis con encanto: Nas inmediacións da praia, como en Baiona, hai hoteis de catro estrelas con vistas ao mar. Un dos máis destacados históricamente é o Parador de Baiona, situado no castelo de Monterreal.
• Cámpings: Para os que buscan un contacto máis directo coa natureza, a zona conta con varios cámpings de primeira categoría, moi populares entre familias durante o verán.
• Alquisición de Apartamentos: En localidades costeiras próximas, os apartamentos turísticos son unha opción rendable para grupos ou familias.

Cómo chegar a Mougás (Oia)

Mougás atópase situado nunha zona de transición entre o interior montañoso e a costa. Largar ata aquí é relativamente sinxelo, aínda que é preciso ter en conta que o tráfico pode ser intenso durante os días de festa.

• En coche particular: A vía principal é a autovía AG-57 (que conecta Vigo con Baiona/A Guarda). Tómase a saída cara a Oia/Mougás. Desde Vigo, a viaxe dura uns 30-40 minutos. Desde Pontevedra, preto dunha hora pola AP-9 e posterior desvío á AG-57. É moi recomendable chegar pronto pola mañá, xa que os aparcadoiros habilitados adoitan encherse rapidamente.
• Transporte público (Autobús): Diferentes compañías de autocares, como ATSA, operan rutas que conectan Vigo, Baiona, A Guarda e O Rosal con Oia. Desde Oia, pódese coller un taxi ou un servizo especial ata Mougás se o hai dispoñible para a festividade.
• En avión: O aeroporto máis próximo é o Aeroporto de Peinador (VGO), situado a uns 35 quilómetros. Desde alí, pódese alugar un vehículo ou coller un taxi/bus ata a estación de autobuses de Vigo e posterior conexión a Oia.
• Coordenadas GPS: Para os que usan sistemas de navegación, basta con buscar «Mougás, Oia, Pontevedra». Recoméndase seguir a sinalización vial oficial que o Concello instala para o evento, xa que pode haber desvíos temporais.

A Festa do Cabalo de Mougás é, en resumo, unha das mellores opcións para vivir a esencia das festas populares de Galicia en agosto. Un evento onde a paixón pola natureza, o respecto pola tradición gandeira e a alegría da celebración conviven harmonicamente. Se tes a oportunidade de achegarte a Oia, non arrepentirás de ser testemuña do orgullo ecuestre do Baixo Miño.

¿Listo para tu viaje a Galicia?

Ahorra hasta un 25% en Expedia

Cancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas