Festa do Bacallau
Xinzo de Limia · Unha tradición que sabe a mar na terra
No corazón da Limia, cada ano a vila de Xinzo convértese no escenario dunha das celebracións gastronómicas máis singulares de Galicia: a Festa do Bacallau. Non se trata simplemente dunha romaría ou dunha feira; é unha declaración de amor por un peixe que, a pesar de chegar desde mares afastados, atopou na cociña desta comarca ourensá un fogar de ceo. Mais alén do sabor, esta festa é un símbolo de resistencia, de aproveitamento e de comunidade. Neste artigo percorremos a súa historia, as datas, o programa, a gastronomía, o aloxamento e as vías para chegar a Xinzo de Limia. Todo o que precisas saber para vivir en primeira persoa a maxia do bacallau.
Historia da Festa do Bacallau
A orixe da Festa do Bacallau remóntase á década de 1960, nun contexto de postguerra e escaseza. Xinzo de Limia, como moitas vilas do interior de Galicia, non tiña acceso directo ao mar nin ao peixe fresco. Porén, o bacallau salgado —barato, duradeiro e nutritivo— converteuse nun alimento básico nas despensas das familias. As primeiras celebracións documentadas xorden de agrupacións veciñais e confrarías que organizaban xornadas de confraría arredor do bacallau cocido, regado con viño da terra.
¿Buscas alojamiento en Galicia?
Compara precios en hoteles, casas rurales y apartamentos
Ver en Expedia →Nos anos 70, o concello e varias asociacións de hostaleiros deron un pulo oficial á festa, fixándoa no último domingo de maio —data que se mantén na actualidade—. O éxito foi inmediato: a xente chegaba de todas as comarcas limiás, e mesmo de Portugal, atraída pola promesa de pratos sinxelos pero extraordinarios. Co paso do tempo, a festa foise enriquecendo con actividades paralelas: música, feira de artesanía, exposicións etnográficas e, sobre todo, a posta en valor do bacallau como produto gourmet.
Hoxe, a Festa do Bacallau é Festa de Interese Turístico de Galicia, e cada edición atrae a miles de visitantes que queren degustar o bacallau preparado de mil maneiras: á brasa, en empanada, con cachelos, ao forno con pementos, en croquetas ou no tradicional “bacallau á Limiá” —receita que se transmite de xeración en xeración e que leva cebola, pemento, loureiro e un toque de aceite de oliva—. Mais a festa non sería nada sen o espírito de comunidade: as asociacións de mulleres, os xubilados e a mocidade traballan de xeito voluntario para que todo saia perfecto.
¿Necesitas hosting para tu web?
Hosting rápido y seguro en España desde 2,95€/mes. Soporte 24/7 en español.
Ver planes de hosting →Un dos fitos máis salientables foi a creación, en 1995, da “Irmandade do Bacallau”, unha confraría gastronómica que ten como obxectivo preservar as receitas tradicionais e promocionar o consumo do bacallau de calidade. Cada ano nombran un “Bacallau de Honra”, persoeiro do mundo da cultura, a gastronomía ou o deporte que recibe o cariño da vila. Nos últimos tempos, ademais, introduciuse un concurso de receitas orixinais que mesturan o bacallau con produtos locais —como o grelo, a castaña ou o mel—, actualizando a tradición sen perder a esencia.
Data e localización
A Festa do Bacallau celébrase cada ano o último domingo do mes de maio. As actividades esténdense, de feito, durante toda a fin de semana (venres, sábado e domingo), mais o día grande é o domingo. A localización principal é a Praza da Igrexa e a Praza do Concello de Xinzo de Limia, onde se instalan as carpas gastronómicas e o palco para as actuacións. Ademais, hai un recinto feiral na Alameda onde se sitúan postos de artesanía, xogos populares e unha exposición de coches antigos.
É recomendable chegar cedo, especialmente o domingo, porque o bacallau ao churrasco —que se prepara en grandes grellas ao ar libre— esgota a miúdo antes das tres da tarde. Moitos visitantes fan a súa reserva con antelación nos bares e restaurantes da vila, que ofrecen menús especiais da festa.
O clima en Xinzo a finais de maio adoita ser suave, con temperaturas entre 12 e 24 graos, aínda que non é raro que chova algún día (estamos en Galicia). Por iso, o mellor é levar calzado cómodo e un paraugas ou chuvasqueiro lixeiro.
Programa de actos
O programa da Festa do Bacallau é variado e pensado para todos os públicos. Aínda que as actividades poden sufrir pequenas modificacións dun ano a outro, a estrutura é a seguinte:
| Día | Horario | Acto |
|---|---|---|
| Venres | 20:00 h | Apertura do recinto feiral. Actuación de bandas de gaitas e grupos folclóricos. |
| Venres | 22:30 h | Noite de verbena coa orquestra “Compostela”. |
| Sábado | 11:00 h | Inauguración oficial da “Irmandade do Bacallau” e nomeamento do Bacallau de Honra. |
| Sábado | 13:30 h | Xantar popular na carpa municipal. Prato: bacallau con cachelos e chourizo. |
| Sábado | 17:00 h | Obradoiros de cociña en vivo para nenos e adultos. Concurso de receitas. |
| Sábado | 21:00 h | Serán musical con grupos de folk e rock galego. |
| Domingo | 10:00 h | Misa solemne na Igrexa de Santa María e procesión co estandarte da confraría. |
| Domingo | 11:30 h | Inicio da xornada de grellas: bacallau á brasa, empanada, churrasco de bacallau con pementos. Os postos abren ao público. |
| Domingo | 14:00 h | Gran xantar popular na praza. Música ambiente. |
| Domingo | 18:00 h | Actuacións de grupos folclóricos locais e bailes rexionais. |
| Domingo | 20:30 h | Entrega de premios do concurso de receitas e peche da festa con lume de artificio. |
Ademais, durante toda a fin de semana hai un mercado de artesanía, xogos tradicionais para os máis pequenos e unha exposición de utensilios de cociña antigos relacionados co bacallau. Os horarios poden consultarse actualizados na web do concello de Xinzo de Limia uns días antes da festa.
Gastronomía: o bacallau en todas as súas formas
Se algo define a Festa do Bacallau é a obsesión por ofrecer o bacallau nas súas múltiples versións, sempre con productos de tempada e proximidade. Non esperes receitas complicadas; aquí o segredo está na materia prima e no saber facer herdado. Os pratos que non podes deixar de probar son:
O emblema da festa. Bacallau desalgado, cocido con cachelos, cebola, pemento doce, loureiro e un fío de aceite de oliva. Sinxelo, pero cun sabor profundo que lembra o mar e a terra ao mesmo tempo.
As postas de bacallau salgado (non desalgado) van á grella de viño albariño ou loureiro. O punto af
Te puede interesar:
Turismo de Galicia — Rutas, playas y gastronomía
Imperial Perlas — Joyería y complementos
Noticias de Galicia — Galicia Universal — periódico digital
¿Listo para tu viaje a Galicia?
Ahorra hasta un 25% en ExpediaCancelación flexible · Paga en el hotel · Programa de recompensas
Descubre Galicia
Recibe nuestra guía gratuita con los mejores planes
- Las 25 mejores playas
- Rutas de senderismo imprescindibles
- Dónde comer: restaurantes recomendados
- Fiestas y eventos del año
¡Listo!
Revisa tu email para descargar la guía.
¡Que disfrutes Galicia!
